Bị "ra rìa" trước làn sóng cắt giảm nhân sự
Để kịp đón dòng người tan ca, 15h30 mỗi ngày, chị Trần Lộc Đồng (45 tuổi, người Trung Quốc) lại chạy chiếc xe 3 bánh chất đầy trái cây đến ga tàu điện ngầm.
Thấy dân văn phòng tan ca, chuẩn bị lên tàu về nhà, chị hít một hơi thật sâu rồi cất tiếng rao: "Dưa hấu không hạt đây, ngọt lắm, ngon lắm!".
Cựu giám đốc thất nghiệp, đi bán hàng rong (Ảnh: Sohu).
Người phụ nữ mặc bộ quần áo cũ, đội mũ rộng vành và đeo khẩu trang chống nắng khiến nhiều người không ngờ rằng vài năm trước, chị từng là giám đốc hoàn thiện nội thất của một công ty bất động sản. Có thời điểm, chị được trả lương tới 45.000 NDT/tháng (hơn 174 triệu đồng).
Thế nhưng, biến cố chợt ập đến khi thị trường bất động sản gặp nhiều khó khăn. Chị nằm trong danh sách cắt giảm nhân sự của công ty.
Nữ giám đốc đã gửi hơn 100 hồ sơ xin việc, đồng thời hạ mức lương kỳ vọng xuống hơn 10.000 NDT/tháng (hơn 38,6 triệu đồng), nhưng vẫn không tìm được công việc phù hợp.
Không còn lựa chọn, chị lên mạng học cách bán hàng rong, rồi lần lượt thử bán xiên nhúng, khoai lang nướng, nước cam ép rồi chuyển sang bán trái cây. Tiền kiếm được chỉ ba cọc ba đồng, nhưng chị rất quý trọng.
Căn nhà mới mua vẫn còn khoản vay trả góp 8.000 NDT/tháng (hơn 30 triệu đồng). Để giúp con gái trả nợ, người cha 70 tuổi của chị cũng phải đi làm trở lại, sau giờ làm còn đến phụ con bán hàng.
Từ một giám đốc lương trăm triệu đồng mỗi tháng, nay người phụ nữ 45 tuổi phải đi bán trái cây dạo (Ảnh: Sohu).
Nhìn dòng người vội vã ra vào những tòa nhà văn phòng, chị không khỏi chạnh lòng. Trước đây, chị cũng được như họ, mỗi ngày vội vã ra vào những tòa nhà văn phòng hạng sang. Sau hơn 10 năm gắn bó với ngành bất động sản, giờ đây chị ngồi sau chiếc lò nướng, kiên nhẫn chờ từng vị khách ghé mua hàng.
Tự xoay xở khi thị trường thay đổi
Năm 2004, sau khi tốt nghiệp đại học, chị Trần Lộc Đồng vào làm nhân viên vẽ kỹ thuật tại một công ty thiết kế ở Thiên Tân. Ba năm sau, chị sang Paris học thiết kế nội thất tại một trường tư. Tuy nhiên, sau hơn một năm, do gặp khó khăn về ngôn ngữ và áp lực học tập, chị trở về nước khi chưa hoàn thành chương trình.
Năm 2010, chị gia nhập một công ty bất động sản với vị trí quản lý hoàn thiện nội thất, mức lương hơn 7.000 NDT/tháng (hơn 27 triệu đồng).
Do chưa có nhiều kinh nghiệm, chị phải tự học nhiều kiến thức liên quan đến công việc. Nhiều hôm, chị ở lại công ty đến 20-21h để nghiên cứu bản vẽ. Cuối tuần, chị đến các khu vật liệu xây dựng để tìm hiểu về đá, gỗ, giấy dán tường, gạch lát và nội thất.
Thời điểm đó, thị trường bất động sản phát triển mạnh, tạo ra nhu cầu lớn về nhân sự thiết kế và hoàn thiện nội thất. Những năm sau đó, dù chuyển qua nhiều công ty, thu nhập của chị vẫn liên tục tăng.
Khi ấy, chị gần như không có thói quen tiết kiệm. Phần lớn thu nhập được chị dành cho mua sắm, thời trang và làm đẹp. Theo lời khuyên của mẹ, năm 2019, khi gần 40 tuổi, chị mua căn nhà rộng hơn 110 m2 tại Thiên Tân với giá 2,96 triệu NDT (hơn 11 tỷ đồng).
Chị trả trước 100.000 NDT (hơn 386 triệu đồng), phần còn lại vay từ đồng nghiệp, người thân và ngân hàng. Trong đó, khoản vay ngân hàng của chị hơn 2 triệu NDT (hơn 7,7 tỷ đồng).
Công việc khi đó vẫn ổn định nên chị tin mình có thể trả được khoản vay. Với kinh nghiệm quản lý thiết kế, đấu thầu, mua sắm và từng tham gia nhiều dự án cao cấp, chị tiếp tục tìm kiếm cơ hội tại các doanh nghiệp khác.
Thu nhập của chị giờ trông chờ vào hàng trái cây ven đường (Ảnh: Sohu).
Không lâu sau, chị gia nhập một công ty bất động sản khác và trở thành giám đốc, với mức lương 45.000 NDT/tháng.
Tuy nhiên, khoảng năm 2022, thị trường bất động sản bắt đầu đi xuống. Công ty thu hẹp hoạt động, thậm chí người lãnh đạo tuyển dụng chị đã bị sa thải đầu tiên. Khi doanh nghiệp tiến hành cắt giảm nhân sự, chị nằm trong diện bị cho nghỉ việc.
Thời gian đầu, chị vẫn còn tiền tiết kiệm và khoản trợ cấp thôi việc nên chưa quá lo lắng.
Nữ giám đốc thử chuyển hướng sang làm nhà sáng tạo nội dung, tập trung chia sẻ các câu chuyện về đời sống, tình cảm và kiến thức trên mạng xã hội. Tuy nhiên, sau 1 năm, công việc không đạt kết quả như kỳ vọng, còn tiền tiết kiệm của chị cũng dần cạn.
Đến năm 2024, chị quay lại tìm việc. Chị gửi hơn 100 hồ sơ nhưng hầu như không nhận được phản hồi. Chị chấp nhận tìm việc tại nhiều địa phương khác, đồng thời liên tục hạ mức lương kỳ vọng.
Một số công ty từng mời chị phỏng vấn nhưng cuối cùng chị vẫn không được tuyển dụng.
Sau đó, một công ty đề nghị mức lương 30.000 NDT/tháng (hơn 116 triệu đồng), kèm chế độ bao ăn, ở. Chị nhận lời nhưng chỉ sau 3 tháng, công ty gặp khó khăn về dòng tiền, không thể trả lương và dự án cũng phải dừng lại.
Tháng 4/2025, chị vào làm tại một công ty cải tạo nhà ở với mức lương 15.000 NDT/tháng (khoảng 58 triệu đồng). Công việc khác xa vị trí trước đây khi chị vừa phụ trách thiết kế vừa chịu áp lực doanh số. Chị cho biết lúc này không còn quá quan tâm mức lương có tương xứng với kinh nghiệm hay không, chỉ cần có thu nhập để trả khoản vay mua nhà.
Tuy nhiên, sau tháng đầu tiên không đạt chỉ tiêu doanh số, chị quyết định nghỉ việc.
Ngày 4/10/2025, chị bắt đầu đẩy xe ra ga tàu điện ngầm để bán hàng rong. Trong lúc mưu sinh, chị vẫn tiếp tục tìm việc nhưng những cơ hội phù hợp ngày càng ít. Hiện tại, nguồn thu nhập chính của chị đến từ chiếc xe hàng rong, còn kế hoạch gây dựng lại sự nghiệp vẫn chưa có hướng đi rõ ràng.
