Một máy bay của hãng Flydubai (Ảnh:
Chuyến bay của hãng Flydubai hôm 30/9 phải hạ cánh khẩn cấp tại Ả rập Xê út sau khi cơ phó đâm nhiều nhát vào cơ trưởng với âm mưu làm phi cơ lao xuống đất dường như cho thấy lỗ hổng về mặt an ninh hàng không, Times of Israel nhận định.
Lộ trình ban đầu của máy bay là hạ cánh xuống Tel Aviv và chuyến bay này có nhiều hành khách là công dân Israel.
Quy tắc an ninh nghiêm ngặt
Israel vốn được biết đến với các biện pháp bảo đảm an ninh rất nghiêm ngặt với các máy bay dân dụng đến và đi quốc gia này.
Trước khi hành khách làm thủ tục lên máy bay, họ phải trao đổi với các nhân viên an ninh, những người được đào tạo để nhận diện hành vi khả nghi và những nỗ lực che giấu thông tin.
Khi đã lên máy bay, hành khách tiếp tục được bảo vệ bằng những biện pháp đặc thù khác. Tất cả các hãng hàng không Israel đều bố trí nhân viên an ninh hàng không có vũ trang trên mọi chuyến bay quốc tế.
Một số máy bay của hãng El Al thậm chí còn được lắp đặt hệ thống chống tên lửa. Buồng lái, mục tiêu thường bị những kẻ không tặc nhắm tới, cũng được bảo vệ nghiêm ngặt. Cửa buồng lái có khả năng chống đạn và phải luôn được khóa trong suốt chuyến bay.
Phi công đôi khi cần rời buồng lái để nhận thức ăn hoặc đi vệ sinh, vì vậy buồng lái có hai lớp cửa, trong đó luôn có một cửa được khóa.
Quân đội Israel cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm an toàn cho các chuyến bay dân dụng.
Một phần nhiệm vụ của Không quân Israel là xử lý những tình huống bất thường liên quan đến máy bay dân dụng đang trên đường đến Israel, trong đó có việc ngăn chặn nguy cơ xảy ra một vụ tấn công trên không.
Không quân Israel cho biết lực lượng này có một quy trình có thể được kích hoạt trong nhiều tình huống, bao gồm máy bay đi chệch khỏi đường bay dự kiến, không phản hồi các cuộc gọi vô tuyến, phát tín hiệu cấp cứu, gặp sự cố kỹ thuật hoặc có hành khách gặp vấn đề y tế cần hạ cánh khẩn cấp.
Khi quy trình được kích hoạt, nhiều biện pháp khác nhau sẽ được triển khai để bảo vệ không phận Israel. Nếu cần thiết, Israel sẽ đóng cửa không phận và điều tiêm kích lên xác định, hộ tống máy bay dân dụng.
Trong khi đó, quân đội liên tục đánh giá tình hình cho đến khi xác định được nguyên nhân sự cố và mối lo ngại được giải quyết.
Một quan chức quân đội cho biết Không quân Israel thường xuyên diễn tập quy trình này, tập trung vào việc xử lý sự cố trong thời gian ngắn và đưa ra quyết định nhanh chóng.
Các lực lượng Không quân Israel liên quan được yêu cầu phải biết cách chuyển nhanh từ việc phát hiện bất thường hoặc dấu hiệu khả nghi sang xác định tình hình và kích hoạt biện pháp ứng phó phù hợp.
Lỗ hổng an ninh bí ẩn
Người hùng cứu 174 người trên chuyến bay Flydubai là ai?
Ngay cả khi áp dụng nhiều lớp biện pháp an ninh, luôn tồn tại những lỗ hổng, theo Times of Israel.
Vụ việc hôm 30/9 cho thấy những lỗ hổng bí ẩn, chưa có lời giải đáp liên quan đến các hãng hàng không nước ngoài bay đến và đi từ Israel.
Các hãng hàng không nước ngoài như Flydubai thường khai thác chuyến bay đến hoặc đi từ sân bay Ben Gurion với nhiều công dân Israel trên máy bay, nhưng không áp dụng loạt biện pháp an ninh giống như những hãng hàng không Israel.
Israel không thể yêu cầu các hãng này bố trí nhân viên an ninh hàng không có vũ trang, áp dụng biện pháp bảo vệ buồng lái hoặc tiến hành kiểm tra an ninh trước khi lên máy bay.
Mặt khác, một yếu tố quan trọng được các chuyên gia để ý tới trong vụ việc ngày 30/9 là việc Israel không thể hạn chế quốc tịch của các phi công nước ngoài bay vào Israel, miễn là họ ở trên máy bay.
Cơ phó chuyến bay, người đâm cơ trưởng nhiều nhát, là công dân Oman, một quốc gia không công nhận Israel.
Israel thường đạt thỏa thuận với các quốc gia khác về việc ngăn phi công mang quốc tịch một số nước nhất định bay vào Israel. Tuy nhiên, vụ việc này cho thấy viên phi công Oman vẫn tham gia vào phi hành đoàn để điều khiển máy bay chở đầy người Israel hướng tới Tel Aviv. Hiện chưa rõ lý do vì sao mà quy tắc nói trên không được áp dụng.
Vụ việc cũng đặt ra những câu hỏi chưa có lời giải rằng liệu nghi phạm tấn công một mình hay có chỉ đạo từ bên khác. Hiện chưa có bất cứ bằng chứng nào cho các giả thuyết nói trên.
Hãng Flydubai của UAE cũng cảnh báo các bên không nên “suy đoán quá sớm” và cho biết vẫn còn nhiều điều chưa rõ.
Israel siết chặt an ninh
Israel sẽ tăng cường kiểm tra an ninh đối với các phi công bay vào nước này, người phát ngôn Văn phòng Thủ tướng Israel cho biết.
Giới chức Israel thường xuyên cảnh báo về những mối đe dọa tiềm tàng nhằm vào người Do Thái và công dân Israel trên khắp thế giới.
“Mọi phi công chuẩn bị bay vào Israel, chúng tôi sẽ biết danh tính, biết họ là ai và tiến hành một hình thức kiểm tra an ninh nào đó”, ông Doron Spielman, người phát ngôn Văn phòng Thủ tướng Israel, nói với Reuters.
Ông cho biết Thủ tướng Netanyahu đã chỉ thị giới chức “tăng cường an ninh” đối với những chuyến bay đến Israel do cả các hãng hàng không Israel và nước ngoài khai thác.
“Bất cứ nơi nào có một công dân Israel bay vào Israel, nhiệm vụ của chúng tôi lúc này là làm hết sức mình, kể cả khi họ không đi trên các hãng hàng không Israel, để bảo đảm những quy trình an ninh đó được nâng lên mức cao hơn nhiều”, ông Spielman nói.
Ông Spielman cho biết Israel vốn đã có một trong những hệ thống kiểm tra an ninh nghiêm ngặt nhất, và các biện pháp này sẽ còn được siết chặt hơn nữa.
