Lênh đênh săn thủy quái Biển Hồ
Biển Hồ (hồ T'Nưng, xã Biển Hồ, Gia Lai), cách trung tâm Pleiku khoảng 7km, là một trong những thắng cảnh nổi tiếng của phố núi. Với diện tích mặt nước khoảng 230ha và độ cao 800m so với mực nước biển, hồ sở hữu hệ sinh thái thủy sinh phong phú, tạo nguồn sinh kế cho nhiều hộ dân sống quanh khu vực.
Tận dụng thời gian rảnh, anh Dũng cùng người bạn dong thuyền ra Biển Hồ, gỡ những con cá mắc lưới (Ảnh: Phạm Hoàng).
Trên lòng hồ, nhiều người dân vẫn duy trì nghề đánh bắt truyền thống bằng những thuyền nhỏ, giăng lưới bắt cá, tôm, tép. Theo người dân bản địa, khoảng thời gian từ sau Tết Nguyên đán đến tháng 4 hàng năm là mùa cá dồi dào nhất. Tuy nhiên, để bắt được những con cá lớn, người làm nghề phải có kinh nghiệm, am hiểu luồng cá và thời điểm thả lưới.
Gia đình anh Đặng Ngọc Dũng (30 tuổi, trú tại thôn 1, xã Biển Hồ) đã có nhiều đời mưu sinh trên Biển Hồ. Từ năm 12 tuổi, anh Dũng đã theo cha lênh đênh trên thuyền nhỏ, học cách giăng lưới bắt cá, tôm, tép...
Khi cha lớn tuổi, anh Dũng tiếp nối nghề gia đình. Ban ngày, anh làm công việc lái máy xúc tại Khu công nghiệp Trà Đa (xã Biển Hồ) với thu nhập khoảng 7 triệu đồng/tháng.
Sau giờ làm, anh thường chèo thuyền ra lòng hồ giăng lưới. Đến khoảng 3h, khi nhiều người đang ngủ, anh Dũng lặng lẽ dong thuyền ra lòng hồ để thăm lưới. “Ban đêm, lúc mặt hồ yên, cá thường lên gần mặt nước kiếm ăn nên dễ mắc lưới. Tháng 1-4 là thời điểm tôi bắt được nhiều cá lớn nhất”, anh Dũng chia sẻ.
Không ít lần, anh Dũng đã bắt được những con cá lớn nặng hàng chục kg (Ảnh: Chí Anh).
Mỗi tháng, anh Dũng có thể bắt được 5-7 con cá mè từ 10kg đến hàng chục kg. Có ngày may mắn, anh bắt được 2-3 con cá lớn. Con cá mè lớn nhất anh Dũng từng bắt được nặng khoảng 31kg vào tháng 5. Nhiều người hiếu kỳ ví những con cá khổng lồ anh Dũng bắt được là “thủy quái” của Biển Hồ.
Theo anh Dũng, dưới lòng hồ còn có nhiều loài cá lớn như trắm, chép, cá mè. Tuy nhiên, cá mè thường mắc lưới hơn, trong khi các loài cá lớn khác chủ yếu sống ở tầng nước sâu nên rất khó bắt.
“Bắt được cá lớn không phải cứ thả lưới xuống là có, quan trọng nhất phải biết khu vực cá thường đi, thời điểm kiếm ăn. Khi cá lớn mắc lưới, việc kéo lên cũng không đơn giản”, anh Dũng nói.
Theo kinh nghiệm của anh Dũng, cá càng lớn càng khỏe nên nếu nóng vội kéo mạnh, người đánh bắt rất dễ làm rách lưới hoặc đứt dây. Vì vậy, khi cá mắc lưới, anh thường bình tĩnh, chèo thuyền theo hướng cá chạy, vừa giữ lưới chờ cá xuống sức. Để bảo vệ nguồn lợi thủy sản, những con cá dưới 4kg khi mắc lưới đều được anh thả trở lại hồ.
“Có con cá nặng 20-30kg, lúc mắc lưới quẫy rất mạnh, làm cả chiếc thuyền chao đảo. Những lúc như vậy phải thật bình tĩnh, giữ chắc thuyền, chờ cá xuống sức rồi dùng lưới quấn quanh mình nó, sau đó mới dùng vợt đưa lên thuyền”, anh Dũng cho hay.
Trên chiếc thuyền nhỏ, anh Dũng cùng người bạn lênh đênh giữa Biển Hồ, vượt qua sóng gió để mưu sinh (Ảnh: Phạm Hoàng).
Những ngày gặp cá lớn, anh Dũng có thể kiếm 2-3 triệu đồng, cũng có chuyến anh trở về tay trắng. Dù chỉ là nghề phụ nhưng công việc này vẫn mang về cho anh Dũng thu nhập 7-10 triệu đồng mỗi tháng.
“Đánh cược” với sông nước để mưu sinh
Phía sau những con cá lớn đánh bắt được là những đêm mưu sinh đầy bất trắc giữa lòng Biển Hồ. Anh Dũng cho biết lòng hồ có nơi sâu hơn 37m. Mặt nước rộng, độ sâu lớn nên thời tiết trên hồ thay đổi rất nhanh. Đang lúc trời yên, mặt nước phẳng lặng, chỉ một cơn giông kéo đến cũng có thể khiến sóng nổi lên dữ dội.
Do việc sử dụng thuyền máy, thuyền lớn để đánh bắt bị hạn chế, người dân chủ yếu dùng những thuyền nhỏ, chèo tay để ra giữa hồ giăng lưới, quăng chài. Thuyền mỏng manh phải đối mặt với sóng, gió và vùng nước sâu, khiến mỗi chuyến ra hồ chẳng khác nào một lần “đánh cược” với tử thần để mưu sinh.
Đồng hành với anh Dũng trong nhiều chuyến đi là anh Huỳnh Ngọc Vũ (31 tuổi, trú tại thôn 1, xã Biển Hồ), hiện làm nghề chạy taxi. Tranh thủ thời gian rảnh, anh Vũ lại cùng bạn chèo thuyền ra hồ gỡ lưới, bắt cá.
Anh Vũ cho biết mỗi lần chèo thuyền ra Biển Hồ là một lần đánh cược với may rủi. Có chuyến lưới đầy cá nhưng cũng không ít lần trở về tay trắng. Trước mỗi chuyến đi, anh luôn quan sát thời tiết, chọn thời điểm phù hợp và sẵn sàng quay vào bờ khi thấy dấu hiệu bất thường.
Anh Vũ mưu sinh giữa Biển Hồ, sau những giờ chạy taxi (Ảnh: Phạm Hoàng).
"Có hôm đang ở giữa hồ trời chuyển giông, anh cùng bạn phải nhanh chóng thu lưới, chèo vào bờ. Lúc đó, anh em chỉ nghĩ làm sao giữ cho thuyền không bị lật, nhanh chóng vào bờ”, anh Vũ kể.
Đại diện UBND xã Biển Hồ cho biết trên khu vực Biển Hồ còn khoảng 20 hộ dân gắn bó với nghề đánh bắt cá. Phần lớn là người cao tuổi, đồng bào Jrai, tập trung tại làng Têng 1 và Têng 2. Những hộ dân này chủ yếu sử dụng thuyền nhỏ, áp dụng các phương thức đánh bắt truyền thống. Công việc thường bắt đầu từ nửa đêm và kéo dài đến rạng sáng.
Địa phương thường xuyên tuyên truyền, nhắc nhở người dân nâng cao ý thức an toàn khi đánh bắt, lựa chọn thời điểm phù hợp. Để đảm bảo an toàn, bà con chủ động theo dõi thời tiết, sử dụng phương tiện đúng cách khi thực hiện việc bắt cá.
