Luật Việc làm 2025 có hiệu lực từ ngày 1/1 đã bổ sung nhiều quy định mới về bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), trong đó đáng chú ý là việc mở rộng đối tượng tham gia tới người lao động làm việc không trọn thời gian.
Đây được xem là một trong những thay đổi lớn nhất của chính sách BHTN kể từ khi được triển khai, khi nhiều lao động làm việc theo giờ, làm bán thời gian hoặc có thời gian làm việc linh hoạt lần đầu được tiếp cận chính sách an sinh này.
Quy định mới mở rộng đối tượng tham gia tới người lao động làm việc không trọn thời gian (Ảnh: Hằng Nguyễn).
Thêm một nhóm lao động được tham gia BHTN
Theo Điều 31 Luật Việc làm 2025, người lao động làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ một tháng trở lên hoặc hợp đồng làm việc có hưởng lương thuộc diện tham gia BHTN.
Đáng chú ý, luật mới bổ sung nhóm người lao động làm việc không trọn thời gian vào diện tham gia bảo hiểm thất nghiệp nếu có tiền lương tháng bằng hoặc cao hơn mức tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất.
Trong khi đó, theo quy định hiện hành của Luật Việc làm 2013, người lao động làm việc không trọn thời gian không thuộc đối tượng tham gia BHTN.
Việc mở rộng này giúp tăng độ bao phủ của chính sách trong bối cảnh thị trường lao động xuất hiện ngày càng nhiều hình thức việc làm linh hoạt. Không ít người lao động hiện làm việc theo giờ, theo ca hoặc bán thời gian tại các cơ sở dịch vụ, thương mại, giáo dục, vận tải hay các nền tảng số nhưng chưa có cơ hội tiếp cận chính sách bảo hiểm thất nghiệp.
Theo quy định của luật mới, việc xác định người lao động có thuộc diện tham gia BHTN hay không sẽ căn cứ vào mức tiền lương tháng và loại hợp đồng lao động được giao kết.
Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ một tháng trở lên hoặc hợp đồng làm việc có hưởng lương thuộc diện tham gia BHTN (Ảnh: Khoa Nguyễn).
Tăng cơ hội tiếp cận trợ cấp khi mất việc
Khi tham gia BHTN, người lao động làm việc không trọn thời gian sẽ được hưởng các chế độ như những người lao động khác nếu đáp ứng đủ điều kiện theo quy định.
Theo Điều 30 Luật Việc làm 2025, các chế độ bảo hiểm thất nghiệp gồm tư vấn, giới thiệu việc làm; hỗ trợ người lao động tham gia đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề; trợ cấp thất nghiệp; hỗ trợ người sử dụng lao động đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề để duy trì việc làm cho người lao động.
Điều này đồng nghĩa khi bị chấm dứt hợp đồng lao động và đáp ứng điều kiện về thời gian đóng BHTN, người lao động làm việc bán thời gian có thể được hưởng trợ cấp thất nghiệp, được hỗ trợ học nghề hoặc được tư vấn, giới thiệu việc làm như các đối tượng khác.
Bên cạnh việc mở rộng đối tượng tham gia, Luật Việc làm 2025 cũng điều chỉnh điều kiện tham gia BHTN theo hướng phù hợp hơn với thực tế thị trường lao động. Một trong những thay đổi đáng chú ý là mở rộng đối tượng tham gia từ hợp đồng lao động từ đủ 3 tháng trở lên xuống còn từ đủ một tháng trở lên.
Quy định này giúp nhiều lao động có hợp đồng ngắn hạn được tham gia BHTN thay vì đứng ngoài hệ thống như trước đây.
Hướng tới bao phủ rộng hơn thị trường lao động
Theo các tài liệu xây dựng luật, việc mở rộng diện tham gia BHTN nhằm đáp ứng sự thay đổi của thị trường lao động, nơi ngày càng xuất hiện nhiều mô hình việc làm linh hoạt bên cạnh hình thức làm việc toàn thời gian truyền thống.
Bên cạnh lao động không trọn thời gian, Luật Việc làm 2025 cũng bổ sung một số nhóm mới thuộc diện tham gia BHTN như người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước hoặc phần vốn của doanh nghiệp tại công ty khác, thành viên hội đồng quản trị, tổng giám đốc, giám đốc, thành viên ban kiểm soát và các chức danh quản lý khác có hưởng tiền lương.
Luật cũng quy định mức đóng BHTN theo hướng linh hoạt hơn. Người lao động đóng tối đa bằng 1% tiền lương tháng, người sử dụng lao động đóng tối đa bằng 1% quỹ tiền lương tháng của những người lao động đang tham gia BHTN.
Việc mở rộng đối tượng tham gia được kỳ vọng sẽ giúp nhiều lao động đang làm việc theo hình thức linh hoạt có thêm một lớp bảo vệ khi mất việc làm, đồng thời tăng khả năng bao phủ của chính sách BHTN trên thị trường lao động trong giai đoạn mới.
