Đồng yen Nhật Bản (Ảnh: AFP).
Mỹ, Nhật Bản “cứu” đồng yen
Tổng thống Donald Trump cho biết, Mỹ đã mua đồng yen Nhật Bản lần đầu tiên trong hơn một thập niên qua như "một tín hiệu của tình hữu nghị”.
"Họ có một đồng yen đang suy yếu, và họ muốn một chút sự trợ giúp. Và chúng tôi luôn ở đó vì Nhật Bản", ông Trump nói với các phóng viên trên chuyên cơ Không lực Một.
Ông Trump cho biết việc hỗ trợ đồng yen sẽ "tốt cho nền kinh tế thế giới" và Mỹ sẽ thu được lợi ích tài chính từ động thái này.
Bình luận của ông Trump đã xác nhận hành động chung vào hôm 31/7 của Mỹ và Nhật Bản nhằm đảo ngược sự suy yếu tiếp diễn của đồng yen. Financial Times dẫn các nguồn tin thân cận cho hay, Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York đã bán đồng euro để mua đồng yen thay mặt cho Bộ Tài chính Mỹ.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng tuyên bố Bộ Tài chính Mỹ "sẽ không ngần ngại tham gia vào các cuộc can thiệp chung tiếp theo”. "Chúng tôi ủng hộ mạnh mẽ các bước đi tiền tệ và thị trường kiên quyết của Nhật Bản nhằm điều chỉnh sự định giá thấp đáng kể đối với đồng yen", ông nói.
Cuộc can thiệp song phương hiếm hoi vào thị trường tiền tệ của Nhật Bản nhằm nâng giá đồng yen từ mức thấp nhất trong 40 năm qua so với đồng USD. Sự trượt giá của đồng tiền này đã trở nên nghiêm trọng hơn trong năm nay do chi phí năng lượng gia tăng vì cuộc chiến ở Iran.
Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama cho biết, hành động này đã "chống lại sự biến động quá mức và các chuyển động mất trật tự của đồng yen trong những tháng gần đây”.
Mỹ có lợi ích trong việc củng cố đồng yen vì một đồng USD mạnh hơn sẽ khiến hàng xuất khẩu của Mỹ trở nên đắt đỏ hơn đối với người tiêu dùng nước ngoài. Tương tự, mặc dù đồng yen yếu mang lại lợi ích cho các nhà xuất khẩu Nhật Bản và khách du lịch nước ngoài đến Nhật Bản, nhưng nó cũng làm tăng chi phí nhập khẩu các mặt hàng như dầu mỏ và khí đốt, kích thích lạm phát.
Mặc dù là một trong những nền kinh tế hàng đầu thế giới, Nhật Bản từ lâu đã phải vật lộn với một đồng yen yếu. Do suy thoái và tình trạng giảm phát mãn tính trong những năm 1990, Nhật Bản đã giữ lãi suất ở mức thấp gần như bằng 0 hoặc âm với hy vọng hồi sinh nền kinh tế kể từ đó cho đến những năm 2010.
Ngay cả khi Nhật Bản đã tăng lãi suất vào năm 2024, đồng yen tiếp tục trượt giá vì lãi suất vẫn ở mức thấp hơn so với phần còn lại của thế giới, trong bối cảnh các ngân hàng trung ương phương Tây tích cực tăng lãi suất để chống lạm phát.
"Lãi suất duy trì ở mức thấp của Nhật Bản so với nước ngoài, đặc biệt là ở Mỹ, đã khuyến khích các nhà đầu tư quốc tế vay hoặc bán khống đồng yen và đầu tư số tiền thu được vào các đồng tiền có lợi suất cao hơn", Hung Tran, một nghiên cứu sinh cấp cao không thường trú tại tổ chức tư vấn Hội đồng Đại Tây Dương của Mỹ và là cựu phó giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), cho biết tháng trước.
Ngoài ra, theo ông Tran, các khoản đầu tư quy mô lớn ra nước ngoài của các công ty Nhật Bản, cũng như lợi nhuận ở nước ngoài của các công ty này tiếp tục được giữ lại ở nước ngoài, đã tiếp tục gây áp lực lên đồng yen.
Đối với một quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng và thực phẩm như Nhật Bản, cuộc chiến Iran năm nay cũng gây ra những tác động cực kỳ lớn khi nước này phải chiến đấu với chi phí sinh hoạt gia tăng.
"Giá dầu và khí đốt tăng làm trầm trọng thêm cán cân thương mại và tạo ra áp lực lạm phát”, Sayuri Shirai, một giáo sư kinh tế tại Đại học Keio ở Tokyo và là cựu thành viên hội đồng quản trị của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ), cho biết.
Lạm phát như vậy làm suy giảm sức mua và hạn chế động lực kinh tế, mang lại sự hỗ trợ hạn chế cho sự phục hồi của đồng yen, bà Sayuri giải thích trong một phân tích trên Diễn đàn Đông Á của Đại học Quốc gia Australia.
Liệu điều này có thể đảo ngược sự trượt giá của đồng yen?
Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã can thiệp vào thị trường để thúc đẩy đồng yen vào cuối tháng 4. Mặc dù động thái trước đó đã nâng giá đồng tiền này trong một thời gian ngắn, nhưng nó đã chứng minh chỉ là một thành công tạm thời.
Các nhà phân tích ít lạc quan hơn về việc cuộc can thiệp mới nhất có thể thay đổi một cách căn bản xu hướng suy yếu rộng lớn hơn của đồng yen.
Shusuke Yamada, chiến lược gia trưởng về tỷ giá hối đoái và lãi suất tại Nhật Bản của Công ty chứng khoán Bank of America, cho biết quan điểm truyền thống là việc can thiệp ngoại hối "chỉ có thể mua thêm thời gian".
Hiện tại, đồng yen đã tăng giá ở mức độ tương tự trong ngày đầu tiên can thiệp như trong đợt trước. Theo ngân hàng Barclays của Anh, tác động của động thái mới nhất dự kiến sẽ lớn hơn, xét đến tính chất chung mang tính lịch sử của cuộc can thiệp.
"Ngay cả khi đồng yen có mạnh lên thêm trong ngắn hạn, chúng tôi vẫn tiếp tục tin rằng các áp lực giảm giá trong dài hạn vẫn tồn tại", ngân hàng này cho biết.
