Người di cư cố gắng vượt qua cảnh sát Tây Ban Nha ở Ceuta (Ảnh: Reuters).
Làn sóng người di cư tràn vào Ceuta, vùng lãnh thổ của Tây Ban Nha ở Bắc Phi, đã đảo chiều khi nhiều người vượt biên vào cuối tháng trước quyết định quay trở lại Morocco sau nhiều ngày rơi vào cảnh đói khát, bất định và vỡ mộng.
Nhiều người di cư cho biết họ đã bơi qua các rào chắn ven biển hoặc trèo qua hàng rào biên giới với hy vọng đó là bước đầu tiên để đến một cuộc sống mới ở châu Âu.
Tuy nhiên, khi đến Ceuta, họ phát hiện mình mắc kẹt trong một thành phố không có con đường rõ ràng để sang lãnh thổ chính của Tây Ban Nha và thiếu cả những nhu yếu phẩm cơ bản.
Nhiều người thậm chí đã trả giá đắt cho "ván cược sinh tử" khi theo Tây Ban Nha, ít nhất 72 người đã thiệt mạng vì chết đuối, bị dẫm đạp khi tới 50.000 người ồ ạt tràn qua biên giới chỉ trong vài ngày ngắn ngủi.
Nhiều người di cư cho biết quyết định lên đường của họ xuất phát từ các video lan truyền trên mạng xã hội, ghi lại cảnh hàng nghìn người vượt biên vào Ceuta trong tuần trước.
Vị trí của Ceuta trên bản đồ (Ảnh: BBC).
Đối với nhiều người, những hình ảnh này tạo cảm giác rằng tuyến biên giới được canh phòng nghiêm ngặt đã "mở cửa", khiến người dân từ khắp Morocco đổ xô tới đây.
Bộ Nội vụ Morocco ngày 2/8 cho biết họ đang phối hợp với Tây Ban Nha để đối chiếu số liệu thương vong cũng như xác định danh tính các thi thể được tìm thấy trên lãnh thổ Tây Ban Nha.
Morocco cho rằng làn sóng vượt biên đột ngột là do "sự lợi dụng có chủ đích các nền tảng mạng xã hội" cùng với "việc lan truyền thông tin sai lệch".
Brahim, một công nhân làm bánh đến từ thành phố Fez, cho biết anh đã nghỉ việc sau khi xem các đoạn video trên mạng và nghe bạn bè nói rằng cơ hội đến châu Âu đã trở nên khả thi.
Tuy nhiên, hy vọng của anh nhanh chóng tan biến khi đặt chân tới Ceuta. Anh kể đã phải sống cầm chừng suốt 3 ngày chỉ bằng nước uống, vì giá thực phẩm vượt quá khả năng chi trả. Ngay cả một chiếc bánh mì kẹp cá ngừ đơn giản cũng có giá cao hơn nhiều so với số tiền anh có.
Khi dòng người vượt biên bắt đầu giảm, những con đường dẫn từ Ceuta trở về Morocco lại đông đúc người hồi hương.
Với nhiều người di cư, giấc mơ châu Âu đã vụn vỡ nhanh chóng (Ảnh: Reuters).
Tại thành phố biên giới Fnideq, nhiều nhóm người di cư kiệt sức đi bộ rời khỏi cửa khẩu hoặc chờ phương tiện để trở về nhà sau khi từ bỏ ý định ở lại Tây Ban Nha.
Nhiều người cho biết các siêu thị và cửa hàng địa phương đều đóng cửa, khiến họ rất khó mua thực phẩm, nước uống và các nhu yếu phẩm khác trong lúc chờ tình hình thay đổi.
Một số người mô tả trải nghiệm ở Ceuta giống như bị mắc kẹt, vì họ không có con đường thực tế nào để tiếp tục hành trình đến lãnh thổ chính của châu Âu.
Lực lượng an ninh vẫn hiện diện dày đặc trên khắp Ceuta khi chính quyền nỗ lực khôi phục trật tự.
Cuộc sống tại trung tâm Ceuta đang dần trở lại bình thường, dù tác động của làn sóng người di cư vẫn còn rõ rệt. Một số quán cà phê đã mở cửa trở lại vào cuối tuần, đón khách lần đầu tiên sau nhiều ngày, trong khi nhiều cơ sở kinh doanh khác vẫn đóng cửa.
Các chủ doanh nghiệp cho biết việc mở cửa trở lại là cần thiết để khôi phục hoạt động bình thường, nhưng họ vẫn lo ngại về sự an toàn của nhân viên.
Làn sóng di cư cũng gây xáo trộn cho các doanh nghiệp phía Morocco. Một khách sạn gần Fnideq được cho là đã mất toàn bộ đội ngũ đầu bếp sau khi các nhân viên bỏ việc để vượt biên sang Ceuta, buộc ban quản lý phải tuyển người thay thế.
Nhân viên cứu trợ cho biết các cơ sở tiếp nhận người di cư tại Ceuta đã kín chỗ và gần như không còn khả năng tiếp nhận thêm.
Mặc dù ngày càng nhiều người tự nguyện quay trở về Morocco, các tổ chức cứu trợ ước tính nhiều người di cư vẫn đang cố bám trụ lại vùng lãnh thổ này để chờ xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo.
Người dân địa phương cho biết họ có những cảm xúc lẫn lộn. Sự xuất hiện đột ngột của đám đông khiến nhiều người lo lắng, nhưng đồng thời cũng phản ánh sự tuyệt vọng đã khiến nhiều thanh niên chấp nhận mạo hiểm vượt biên. Một số ý kiến cho rằng những người dễ bị tổn thương đã bị cuốn theo những kỳ vọng sai lầm rằng việc vào châu Âu sẽ rất dễ dàng.
Theo giới quan sát, vụ việc thể hiện một nghịch lý khi giấc mơ châu Âu đã va chạm với thực tế khắc nghiệt, khiến nhiều người rơi vào tình cảnh lưỡng nan giữa sự bất định, kiệt sức và quyết định khó khăn: ở lại hay quay đầu trở về.
