Sau quyết định thắt chặt tiền tệ lần đầu tiên kể từ năm 2023 của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), câu chuyện lãi suất điều hành lại một lần nữa trở thành tâm điểm của giới tài chính toàn cầu.
Theo hãng tin CNBC, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) gồm 12 thành viên đã đồng thuận tuyệt đối trong việc nâng lãi suất điều hành thêm 25 điểm cơ bản, đưa phạm vi mục tiêu lên mức 3,75-4%. Đây là bước đi bất ngờ với nhiều người nhưng đã được thị trường dự báo từ trước nhằm kìm hãm đà tăng giá cả tiêu dùng.
Ngay sau động thái này, Tổng thống Donald Trump đã bày tỏ quan điểm hoàn toàn ngược lại trên mạng xã hội Truth Social. Ông khẳng định chi phí đi vay của nền kinh tế số một thế giới cần phải được kéo giảm sâu hơn nữa thay vì neo cao.
"Lãi suất tại Mỹ nên ở mức 1% hoặc thấp hơn, bởi chúng ta là con nợ có uy tín nhất thế giới - vượt xa tất cả", ông Trump viết. Đồng thời, ông nhấn mạnh thông điệp gửi tới cơ quan điều hành tiền tệ: "Hạ lãi suất cho Hợp chủng quốc Hoa Kỳ, và hãy làm nhanh!".
Nhà Trắng mong muốn chi phí vốn phải rẻ hơn rất nhiều để phục vụ đà tăng trưởng (Ảnh: Getty).
Theo báo Business Insider, sự khác biệt giữa hai bên bắt nguồn từ cách đánh giá sức ép giá cả. Báo cáo của FOMC chỉ rõ lạm phát tại Mỹ vẫn duy trì ở mức cao và vượt mục tiêu 2% trong thời gian dài, phần lớn do những cú sốc về nguồn cung và sự thay đổi liên tục của chính sách thuế quan. Trong khi đó, tốc độ tăng lương vẫn chưa theo kịp đà leo thang của giá hàng hóa.
Bài toán chi phí vốn và áp lực lạm phát
Lý lẽ trọng tâm trong đề xuất đưa lãi suất về 1% của ông Trump gắn liền với bài toán chi phí vốn cho doanh nghiệp và sức hút dòng tiền. Ông cho rằng nền kinh tế đang đứng trước làn sóng mở rộng kinh doanh chưa từng có và cần dòng tiền rẻ để bứt phá.
"Nước Mỹ đang bùng nổ với các khoản đầu tư mới", Tổng thống Mỹ khẳng định. Dẫn số liệu từ Nhà Trắng công bố hồi đầu tháng 9, Mỹ đã đảm bảo được hơn 11.000 tỷ USD các khoản đầu tư mới. Với vị thế tín nhiệm hàng đầu, việc duy trì mặt bằng lãi suất thấp được xem là đòn bẩy trực tiếp giúp giảm gánh nặng nợ công và kích thích các dự án quy mô lớn.
Ở chiều ngược lại, các chuyên gia kinh tế và giới chức Fed lại nhìn nhận vấn đề dưới lăng kính ổn định vĩ mô. Dự báo kinh tế hàng quý của FOMC cho thấy tăng trưởng GDP của Mỹ vẫn duy trì nhịp độ tương đối mạnh và tỷ lệ thất nghiệp ổn định. Khi nền kinh tế chưa có dấu hiệu suy thoái, việc nới lỏng tiền tệ quá sớm về mức 1% có thể phản tác dụng, kích hoạt làn sóng lạm phát mới và khiến chi phí sinh hoạt của người dân thêm đắt đỏ.
Đa số quan chức trong ủy ban hoạch định chính sách thậm chí còn nhận định rằng, một đợt tăng lãi suất tiếp theo hoàn toàn có thể diễn ra trong phần còn lại của năm nếu áp lực giá cả không hạ nhiệt.
Nguyên tắc độc lập của cơ quan tiền tệ
Dù công khai phản đối quyết định nâng lãi suất, ông Trump cho biết ông vẫn duy trì sự tin tưởng đối với Chủ tịch Fed Kevin Warsh, nhân sự do chính ông đề cử vào vị trí đứng đầu cơ quan này. Trả lời phóng viên tại Bắc Carolina, Tổng thống Mỹ khẳng định: "Tôi muốn ông ấy độc lập".
Phát biểu trên Fox News, người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai cũng nhấn mạnh Tổng thống hoàn toàn tin tưởng vào tính độc lập của ngân hàng trung ương, nhưng có quyền lên tiếng khi nhận thấy định hướng điều hành chưa thực sự phù hợp với thực tế kinh doanh.
Tổng thống Donald Trump cho biết ông vẫn tin tưởng Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh, người do ông đề cử (Ảnh: Daily Beast).
Về phần mình, Chủ tịch Fed Kevin Warsh bảo vệ quyết định tăng lãi suất vừa qua, nhấn mạnh đây là bước đi đúng đắn để giữ vững sự ổn định giá cả. Ông Warsh từ chối bình luận sâu về các tuyên bố từ phía Nhà Trắng, đồng thời ví tính độc lập của Fed như "con đường hai chiều" - nơi cơ quan tiền tệ làm tròn phận sự của mình và các nhà làm chính sách cũng hoạt động đúng theo thẩm quyền được giao.
Khoảng cách giữa kỳ vọng chi phí vốn rẻ 1% và thực tế điều hành thắt chặt gần 4% cho thấy bức tranh kinh tế Mỹ đang đứng trước ngã rẽ quan trọng, nơi bài toán kiềm chế lạm phát và mục tiêu tiếp sức cho các dòng vốn đầu tư vẫn tiếp tục tìm điểm cân bằng.
