Ngày 16/9, sau phiên họp chính sách kéo dài 2 ngày, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thông báo nâng lãi suất tham chiếu thêm 25 điểm cơ bản (0,25%), lên 3,75-4%.
Đây là lần đầu tiên cơ quan này điều chỉnh tăng lãi suất kể từ tháng 7/2023. Trước đó, Fed đã giảm lãi 6 lần, với tổng cộng 175 điểm cơ bản (1,75%). Trong đó, riêng năm ngoái, Fed đã giảm lãi suất 3 lần.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, chuyên gia Lê Xuân Nghĩa nhận định việc Fed tăng lãi suất sẽ tạo thêm động lực cho đồng USD tăng giá, qua đó gây sức ép giảm lên giá vàng.
Khi lãi suất tại Mỹ tăng, các tài sản định giá bằng USD trở nên hấp dẫn hơn, có thể thúc đẩy dòng tiền tìm đến đồng bạc xanh. USD mạnh lên thường gây bất lợi cho vàng, bởi kim loại quý được định giá chủ yếu bằng USD và trở nên đắt hơn đối với nhà đầu tư nắm giữ các đồng tiền khác. Đồng thời, mặt bằng lãi suất và lợi suất tăng cũng làm chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng - một tài sản không sinh lãi - cao hơn.
Trong bối cảnh giá dầu đang ở mức cao, ông cho rằng giá vàng thế giới còn có khả năng giảm sâu hơn. Theo ông, giá dầu tăng sẽ làm gia tăng áp lực lạm phát, qua đó thu hẹp dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương, trong đó có Fed. Nếu mặt bằng lãi suất được duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn, đồng USD có thêm động lực tăng giá, gây thêm sức ép lên vàng.
Diễn biến này cũng có thể tạo áp lực lên tỷ giá USD/VND, khiến đồng Việt Nam chịu sức ép mất giá so với USD. Theo ông Nghĩa, đây sẽ tạo ra “áp lực kép” đối với lạm phát trong nước, khi một mặt giá dầu tăng làm chi phí đầu vào và giá hàng hóa chịu sức ép, mặt khác tỷ giá tăng có thể làm gia tăng chi phí của hàng hóa nhập khẩu.
“Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Nhà nước phải duy trì mặt bằng lãi suất tương đối cao để giảm áp lực lên tỷ giá hối đoái”, ông Nghĩa nói.
Kiểm tra giao dịch vàng tại một cửa hàng ở Hà Nội (Ảnh: Mạnh Quân).
Đối với thị trường vàng trong nước, ông Nghĩa cho rằng giá vàng Việt Nam sẽ chịu tác động từ diễn biến trên thị trường quốc tế và có xu hướng giảm theo giá vàng thế giới. Tâm lý đầu cơ và mua đuổi trong nước cũng có thể giảm theo. Khi lực cầu yếu đi, giá vàng sẽ chịu thêm áp lực điều chỉnh. Do đó, theo ông Nghĩa, không nên nhìn riêng vào giá vàng thế giới mà cần theo dõi đồng thời diễn biến USD/VND và cung - cầu vàng trong nước.
Ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Đại học Nguyễn Trãi, nhận định quyết định tăng lãi suất đã tạo ra biến động mạnh trên thị trường vàng. Kim loại quý giảm hơn 40 USD sau thông báo của cơ quan này, hiện còn 4.314 USD/ounce. Tuy nhiên, diễn biến tiếp theo sẽ không chỉ phụ thuộc vào lãi suất, mà còn chịu tác động của USD, lợi suất trái phiếu, dòng vốn ETF và nhu cầu dự trữ của các ngân hàng trung ương.
“Phản ứng này nhìn chung phù hợp với kỳ vọng. Mức tăng 0,25 điểm phần trăm đã được thị trường dự báo, nhưng thông điệp ưu tiên kiểm soát lạm phát và khả năng tiếp tục nâng lãi suất khiến nhà đầu tư phải điều chỉnh lại kỳ vọng”, ông nói.
Theo vị này, điều thị trường quan tâm nhất lúc này không phải là Fed vừa tăng bao nhiêu, mà là liệu quyết định trên chỉ mang tính điều chỉnh hay mở đầu cho một chu kỳ thắt chặt mới. Fed đánh giá kinh tế Mỹ vẫn tăng trưởng tương đối vững, chi tiêu nội địa duy trì sức chống chịu, đầu tư doanh nghiệp tích cực và tỷ lệ thất nghiệp ít thay đổi. Đây là những điều kiện cho phép cơ quan này duy trì chính sách tiền tệ thận trọng trong thời gian dài hơn.
Trong ngắn hạn, ông cho rằng USD và lợi suất thực của trái phiếu Mỹ vẫn là yếu tố gây sức ép lớn nhất đối với vàng. Lợi suất tăng làm gia tăng chi phí cơ hội của việc nắm giữ tài sản không tạo ra dòng tiền, trong khi USD mạnh lên khiến vàng trở nên đắt hơn đối với người mua ngoài nước Mỹ.
Dù vậy, chính sách của Fed không còn là yếu tố duy nhất quyết định xu hướng vàng. Nhu cầu mua vàng của ngân hàng trung ương, bất ổn địa chính trị, áp lực lạm phát và rủi ro tài khóa tiếp tục tạo nền hỗ trợ dài hạn. Đáng chú ý, các quỹ ETF vàng toàn cầu ghi nhận khoảng 18 tỷ USD vốn vào vàng trong tháng 8, cho thấy nhu cầu phòng vệ của nhà đầu tư vẫn hiện hữu.
Mặt hàng vàng trang sức được bày bán (Ảnh: Thành Đông).
“Vì vậy, Fed có thể chi phối biến động giá trong vài phiên hoặc vài tuần, nhưng chưa đủ cơ sở để khẳng định xu hướng dài hạn của vàng đã đảo chiều”, vị này nêu.
Tại Việt Nam, ông nhận định giá vàng những phiên tới có thể chịu áp lực từ thị trường thế giới, nhưng mức độ điều chỉnh còn phụ thuộc vào tỷ giá USD/VND, nguồn cung và chênh lệch giá nội địa. Với vàng miếng SJC, nhà đầu tư cần đặc biệt lưu ý khoảng cách mua - bán và mức chênh lệch với giá quốc tế.
“Trong bối cảnh hiện nay, sự thận trọng, kỷ luật về tỷ trọng và tầm nhìn trung - dài hạn sẽ phù hợp hơn việc chạy theo những biến động giá trong ngày”, ông Huy nhấn mạnh.
