Trong phiên họp chính sách tháng 9, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã đưa ra một quyết định mang tính bước ngoặt khi nhất trí nâng lãi suất điều hành thêm 0,25 điểm phần trăm, đưa biên độ mục tiêu lên 3,75-4%.
Đây là lần tăng lãi suất đầu tiên của cơ quan này kể từ năm 2023, đánh dấu quyết sách lớn đầu tiên kể từ khi ông Kevin Warsh ngồi vào chiếc ghế Chủ tịch Fed vào tháng 5.
"Chúng tôi đã rút bớt một phần chính sách nới lỏng để các điều kiện tài chính và tín dụng phù hợp hơn với những mục tiêu cuối cùng của chúng tôi", ông Warsh phát biểu trong cuộc họp báo sau quyết định của Fed, nhấn mạnh thêm rằng "hành động hôm nay cho thấy chúng tôi nghiêm túc với mục tiêu ổn định giá cả".
Theo CNBC, tỷ lệ bỏ phiếu tuyệt đối 12-0 cho thấy sự đồng thuận cao bất ngờ trong nội bộ cơ quan điều hành chính sách tiền tệ Mỹ, bất chấp những luồng dư luận trái chiều từ thị trường trước đó.
Ông Warsh nhấn mạnh rằng ông và các nhà hoạch định chính sách không hài lòng với tốc độ lạm phát hiện nay (Ảnh: SRN News).
Lạm phát “quá cao và kéo dài quá lâu”
Ngay khi bước vào phòng họp báo, tân Chủ tịch Kevin Warsh đã chỉ ra nguyên nhân chính đằng sau đợt thắt chặt chính sách lần này. Người đứng đầu Fed nhấn mạnh ông cùng các đồng sự không hề hài lòng với tốc độ lạm phát hiện nay.
“Nhiệm vụ trọng tâm của chúng tôi là ổn định giá. Thực tế rõ ràng là lạm phát đang quá cao và đã kéo dài quá lâu”, ông Warsh khẳng định.
Chủ tịch Fed giải thích thêm, dữ liệu lạm phát trong suốt mùa hè vừa qua cho thấy các xu hướng cơ bản chưa hề có sự cải thiện đáng kể. Rất nhiều nhóm mặt hàng trong các chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và giá sản xuất (PPI) gần đây vẫn ghi nhận mức tăng vượt mốc 3% trong cả khung thời gian 6 tháng lẫn 12 tháng.
Theo ông, có 3 yếu tố quan trọng đã thay đổi kể từ cuộc họp tháng 7 dẫn đến quyết định cứng rắn này, gồm nền kinh tế cùng thị trường việc làm duy trì sức mạnh vượt kỳ vọng, lạm phát neo ở mức cao hơn mục tiêu 2% và những biến động địa chính trị phức tạp làm thay đổi triển vọng kinh tế.
Không ghìm được giá xăng dầu, nhưng chặn hiệu ứng dây chuyền
Trước thực tế giá năng lượng leo thang gây sức ép nặng nề lên chi phí sinh hoạt của người dân, ông Kevin Warsh đã giải bài toán điều hành bằng góc nhìn rất thực tế. Giá dầu diesel vừa lập đỉnh kỷ lục mới, trong khi đợt nghỉ lễ trước đó cũng ghi nhận giá xăng bán lẻ trung bình cao chưa từng có.
Chủ tịch Fed thừa nhận ngân hàng trung ương không có cây đũa thần để kiểm soát giá của từng mặt hàng riêng lẻ như thùng dầu hay mớ rau trên thị trường. Tuy nhiên, Fed có công cụ để ngăn chặn tác động tiêu cực của những cú sốc này tới toàn bộ nền kinh tế.
“Điều chúng tôi có thể và sẽ làm là đảm bảo rằng bất kỳ thay đổi nào về giá tương đối cũng không lan rộng, không tạo ra những tác động cấp độ thứ hai và thứ ba đối với nền kinh tế”, ông Warsh nhấn mạnh.
Đối với người đứng đầu Fed, sự ổn định giá cả chính là nền tảng vững chắc nhất cho tăng trưởng kinh tế lâu dài.
Việc kiềm chế lạm phát còn mang ý nghĩa bảo vệ những tầng lớp dễ bị tổn thương nhất trong xã hội. Trong bối cảnh nền kinh tế Mỹ xuất hiện mô hình phân hóa chữ “K” - hiện tượng một nền kinh tế phân hóa thành hai hướng trái ngược nhau, ông Warsh cho rằng những người có hoàn cảnh khó khăn chính là đối tượng chịu thiệt thòi lớn nhất vì bão giá, và họ cũng là những người được hưởng lợi nhiều nhất khi giá cả trở lại trạng thái ổn định.
Giữ vững tính độc lập, từ chối đoán định tương lai
Trước thềm cuộc họp, quyết định của Fed đã vấp phải không ít áp lực từ Nhà Trắng. Trao đổi trên kênh truyền hình Fox News, người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai gọi đây là quyết định “đáng tiếc” và cho rằng việc nâng lãi suất không giải quyết được nguồn cơn của lạm phát, vốn xuất phát từ cú sốc nguồn cung năng lượng tại Trung Đông và Đông Âu.
Dẫu vậy, ông Warsh khẳng định cơ quan này đưa ra quyết định độc lập, dựa trên sự thận trọng và đánh giá kỹ lưỡng suốt hơn 100 ngày làm việc vừa qua, chứ không bị chi phối bởi các phán đoán hay kỳ vọng từ phố Wall.
“Tôi không phụ trách việc đưa ra định hướng cho tương lai”, ông Warsh trả lời ngắn gọn khi được hỏi về đường đi của lãi suất trong thời gian tới.
Dù không hé lộ chi tiết lộ trình tiếp theo, thông điệp phát đi từ cuộc họp tháng 9 cho thấy Fed để ngỏ khả năng có thêm một đợt tăng lãi suất nữa trước khi năm nay khép lại, biến mục tiêu việc làm tối đa đi đôi với ổn định giá cả thành ưu tiên số một.
