Nội dung trên được nêu tại dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa được Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình Quốc hội tại phiên họp chiều 17/10.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn. (Ảnh: Viên Minh)
Một trong những điểm mới đáng chú ý của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh theo hướng kế thừa quy định hiện hành và bổ sung các cơ chế hỗ trợ nhằm giảm chi phí gia nhập thị trường, chi phí tuân thủ sau chuyển đổi.
Gồm: rút ngắn thời gian đăng ký doanh nghiệp; miễn một số phí, lệ phí ban đầu; áp dụng cơ chế thuế, kế toán, biểu mẫu, báo cáo tối giản; hướng dẫn, cảnh báo tuân thủ; hỗ trợ nền tảng số, phần mềm, dịch vụ kế toán và cơ chế bảo hiểm xã hội linh hoạt.
Đồng thời, quy định trách nhiệm đối với các khoản nợ phát sinh trước chuyển đổi nhằm bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của chủ nợ và các bên liên quan.
“ Đặc biệt, bổ sung cơ chế quản trị tối giản đối với ‘doanh nghiệp một người’ là công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do cá nhân làm chủ sở hữu, đáp ứng quy mô doanh nghiệp siêu nhỏ. Theo đó không bắt buộc có chủ tịch công ty, kế toán trưởng, được tổ chức công tác kế toán phù hợp và áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản, qua đó giảm gánh nặng chi phí sau chuyển đổi ”, Bộ trưởng nêu rõ.
Chính phủ đề xuất sửa đổi tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa theo hướng không quy định về số lao động tham gia bảo hiểm xã hội, thay vào đó quy định số lao động bình quân năm.
Dự thảo Luật nâng mức trần xác định đối với các tiêu chí về lao động (không quá 300 người), tổng doanh thu (không quá 400 tỷ đồng) và tổng nguồn vốn (không quá 150 tỷ đồng) phù hợp với bản chất của doanh nghiệp nhỏ và vừa, dễ áp dụng, có khả năng đối chiếu dựa trên cơ sở dữ liệu về đăng ký doanh nghiệp, thuế, bảo hiểm và phù hợp với thông lệ quốc tế, biến động giá thị trường.
Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, dự thảo Luật bổ sung quy định nâng ngưỡng doanh thu được lựa chọn áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản lên 10 tỷ đồng/năm đối với doanh nghiệp và cá nhân cư trú, nhằm tháo gỡ vướng mắc trong tuân thủ thủ tục hành chính về thuế.
Đi kèm đó là tiếp tục quy định chế độ kế toán, thủ tục thuế đơn giản cho doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, tạo thuận lợi cho hoạt động và khuyến khích chuyển đổi từ hộ kinh doanh thành doanh nghiệp.
Dự thảo Luật cho phép địa phương sử dụng ngân sách địa phương để hỗ trợ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp, cơ sở ươm tạo cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thuê lại; quy định trách nhiệm dành một phần diện tích đất đã đầu tư hạ tầng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thuê, thuê lại; hỗ trợ giảm tiền thuê lại đất cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa thuê nhà, đất là tài sản công chưa sử dụng hoặc sử dụng chưa hiệu quả.
Đặc biệt bổ sung quy định về hình thức cấp voucher cho doanh nghiệp nhỏ và vừa để thanh toán phần kinh phí hỗ trợ giảm tiền thuê đất bên cạnh hình thức nhà nước hoàn trả cho chủ đầu tư đã được quy định.
Đề nghị ngăn tăng giá thuê để hưởng hỗ trợ
Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho rằng các tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa tại dự thảo Luật chưa thật sự hợp lý và khó áp dụng trong thực tiễn.
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi. (Ảnh: Viên Minh)
Theo cơ quan thẩm tra, cả 3 tiêu chí làm căn cứ để xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa cơ bản biến động, thay đổi hằng năm.
Việc xác định được 3 tiêu chí này cơ bản phải chờ doanh nghiệp có báo cáo tài chính năm trước, dẫn đến nhiều trường hợp sẽ rất khó khăn trong việc xác định, hỗ trợ doanh nghiệp thuộc diện doanh nghiệp nhỏ và vừa; khó khăn trong việc thực hiện các chính sách hỗ trợ trung hạn, dài hạn 3-5 năm đối với các trường hợp doanh nghiệp có năm thuộc tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và vừa, có năm không thuộc tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu xác định tiêu chí phù hợp với đặc điểm, tính chất hoạt động của từng nhóm doanh nghiệp; xác định thông tin, số liệu trong 2-3 năm liền kề; làm rõ tác động đến phạm vi thụ hưởng và nguồn lực, tránh lợi dụng chính sách.
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho biết Ủy ban cơ bản tán thành việc hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận mặt bằng. Tuy nhiên, cơ quan này lưu ý nhiều nội dung liên quan trực tiếp đến pháp luật về đất đai, ngân sách và tài sản công, đề nghị chỉnh lý theo hướng quy định mục tiêu, đối tượng, nguyên tắc hỗ trợ.
Theo Ủy ban, việc dùng ngân sách địa phương đầu tư hạ tầng cho doanh nghiệp thuê khó thực hiện ở nơi có nguồn thu hạn chế. Quy định bố trí bình quân 20ha mỗi khu hoặc 5% diện tích cũng khó bảo đảm tính khả thi do nhu cầu, quỹ đất giữa các địa phương khác nhau.
Đối với mức hỗ trợ giảm tối thiểu 30% tiền thuê lại đất trong 5 năm đầu, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ nguồn ngân sách, cơ chế hoàn trả, “không để phát sinh việc tăng giá thuê để hưởng hỗ trợ”.
