"Sát thủ thầm lặng"đe dọa lá phổi người cao tuổi
Theo Bác sĩ Đỗ Ngọc Diệp - Trưởng Hệ thống tiêm chủng Bệnh viện Đại học Quốc gia Hà Nội, khi nhắc đến vi rút hợp bào hô hấp (RSV) cộng đồng thường có tâm lý lầm tưởng rằng đây là căn bệnh đặc hiệu, chỉ nguy hiểm đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Sự thiếu hụt thông tin này vô tình tạo ra một lỗ hổng lớn trong nhận thức phòng bệnh của người trưởng thành.
Các số liệu thống kê y tế thực tế tại các bệnh viện lớn thời gian qua đã chứng minh điều ngược lại: RSV chính là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây nhiễm trùng đường hô hấp dưới, dẫn đến viêm phổi nặng và suy hô hấp cấp ở người cao tuổi (từ 60 tuổi trở lên). Nguy cơ này tăng lên theo cấp số nhân ở những người có sẵn các bệnh lý nền mãn tính như hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD), suy tim, suy thận hoặc tiểu đường.
Một trong 6 Trung tâm tiêm chủng thuộc Bệnh viện Đại học Quốc gia Hà Nội
Cũng theo Bác sĩ Đỗ Ngọc Diệp, tác hại lớn nhất và nguy hiểm nhất của RSV là khả năng kích hoạt phản ứng viêm toàn thân vô cùng mạnh mẽ. Phản ứng này giống như một "mồi lửa" làm bùng phát dữ dội các đợt cấp của bệnh nền sẵn có. Một bệnh nhân COPD có thể rơi vào suy hô hấp cấp tốc, một bệnh nhân suy tim có thể bị quá tải tuần hoàn nguy kịch chỉ sau vài ngày nhiễm vi rút. Khi đó, việc điều trị trở nên phức tạp hơn rất nhiều vì các bác sĩ phải cùng lúc xử lý cả tình trạng nhiễm trùng phổi lẫn các biến chứng nội khoa suy tạng kèm theo.
Các nghiên cứu lâm sàng quy mô lớn trên thế giới đã chứng minh vaccine RSV thế hệ mới đạt hiệu quả bảo vệ vượt trội, lên đến hơn 80% đối với các bệnh đường hô hấp dưới do RSV gây ra, và đạt gần 95% đối với các trường hợp có bệnh lý nền nghiêm trọng.
Lời khuyên từ chuyên gia Hệ thống tiêm chủng Bệnh viện Đại học Quốc gia Hà Nội
Trao đổi sâu hơn về thực trạng tiếp cận vaccine cũng như tâm lý phòng bệnh của người dân hiện nay, Bác sĩ Đỗ Ngọc Diệp - Trưởng hệ thống tiêm chủng Bệnh viện Đại học Quốc gia Hà Nội đặc biệt nhấn mạnh đến việc thay đổi tư duy từ "chữa bệnh" sang "phòng bệnh chủ động" để bảo vệ toàn diện cho người cao tuổi.
Tư vấn tiêm vắc xin cho người dân
Bác sĩ Đỗ Ngọc Diệp cho biết: "Hệ miễn dịch của người già giống như một hàng rào đã xuống cấp theo thời gian. Khi thời tiết chuyển lạnh hoặc vào giai đoạn giao mùa, vi rút RSV phát triển và phát tán rất mạnh trong không khí. Việc người dân giữ thói quen chờ đến khi có dịch hoặc khi cơ thể đổ bệnh mới đi bệnh viện điều trị là một sai lầm lớn. Chi phí và thời gian điều trị cho một ca viêm phổi nặng do RSV ở người già là vô cùng tốn kém, gây kiệt quệ cả về kinh tế lẫn tinh thần cho gia đình, chưa kể những di chứng dai dẳng, xơ hóa và suy giảm chức năng hô hấp sau đó. Chúng tôi khuyến cáo các gia đình nên chủ động đưa ông bà, cha mẹ đi tiêm phòng vaccine RSV từ sớm để đón đầu các đợt cao điểm dịch, tạo thế chủ động cho sức khỏe."
Cùng đó, các bác sĩ tại Bệnh viện Đại học Quốc gia Hà Nội cũng lưu ý thêm, hệ hô hấp của người cao tuổi không chỉ đối mặt với duy nhất vi rút RSV mà còn chịu áp lực từ nhiều tác nhân nguy hiểm khác. Vì vậy, để tối ưu hóa hàng rào bảo vệ, việc tiêm phòng không nên thực hiện rời rạc mà cần được thiết lập một cách toàn diện và đồng bộ.
Tư vấn tiêm vaccine cho người cao tuổi
Người dân khi đưa người thân đi tiêm chủng nên tham vấn trực tiếp với bác sĩ để phối hợp lịch tiêm vaccine RSV cùng với các "mũi tiêm cốt lõi" dành cho người lớn tuổi bao gồm: vaccine phòng cúm mùa (cần được nhắc lại đều đặn hàng năm do vi rút cúm thay đổi chủng liên tục) và vaccine phòng phế cầu khuẩn (giúp ngăn ngừa viêm phổi, nhiễm trùng huyết do vi khuẩn phế cầu gây ra). Sự kết hợp này sẽ tạo nên bộ "kiềng ba chân" vững chắc, bảo vệ tối đa hệ hô hấp của người già trước mọi biến động của thời tiết.
Chủ động đưa người cao tuổi đi tiêm phòng RSV tại các cơ sở y tế uy tín ngay từ hôm nay không chỉ là giải pháp đầu tư sức khỏe thông minh, hiệu quả của mỗi gia đình mà còn là hành động hiếu nghĩa thiết thực nhất để giữ gìn "lá phổi xanh", mang lại cuộc sống an tâm, an lòng và vui khỏe trọn vẹn cho các đấng sinh thành.
