Nhập viện cấp cứu vì chủ quan với cơn đau cơ
Theo ThS.BS Nguyễn Thị Hoa, Khoa Thận tiết niệu và Lọc máu, Bệnh viện E, người bệnh nhập viện trong tình trạng đau mỏi nhiều vùng cơ hai tay, đỏ rát hai bên cánh tay, kèm buồn nôn.
Qua thăm khám lâm sàng và thực hiện các xét nghiệm cần thiết, bác sĩ xác định người bệnh bị tiêu cơ vân do vận động quá sức.
Người bệnh cho biết anh là kỹ sư xây dựng, thường xuyên làm việc tại công trình với cường độ lao động khá cao. Sau giờ làm, anh vẫn dành 1-2 giờ mỗi ngày để tập gym. Các bài tập chủ yếu tập trung vào nhóm cơ tay, vai và ngực, với mức tạ 5-10kg.
Việc tập luyện của người bệnh chủ yếu dựa trên kinh nghiệm cá nhân. Anh chưa từng được đánh giá thể trạng hoặc xây dựng giáo án tập phù hợp bởi huấn luyện viên hay chuyên gia y học thể thao.
Ban đầu, người bệnh chỉ cảm thấy đau nhức cơ nhiều hơn bình thường sau các buổi tập. Cho rằng đây là phản ứng thường gặp khi vận động mạnh, anh vẫn tiếp tục duy trì lịch tập như trước.
Sau một thời gian ngắn, các triệu chứng trở nên nghiêm trọng hơn. Hai cánh tay của anh xuất hiện tình trạng sưng nề, đỏ rát và đau nhiều. Những hoạt động sinh hoạt hằng ngày như nâng đồ vật, thay quần áo hoặc cử động tay đều trở nên khó khăn.
Lo lắng trước tình trạng sức khỏe, người bệnh được gia đình đưa đến khoa Cấp cứu, Bệnh viện E.
Các bác sĩ Bệnh viện E thăm khám cho bệnh nhân (Ảnh: BVCC).
Theo BS Hoa, tiêu cơ vân là tình trạng tế bào cơ bị tổn thương và phá hủy, làm giải phóng các chất bên trong tế bào cơ vào máu. Nguyên nhân có thể đến từ nhiều yếu tố như chấn thương, sử dụng thuốc, nhiễm trùng hoặc vận động quá sức.
Trong trường hợp này, việc tập luyện cường độ cao kéo dài, không có thời gian nghỉ hợp lý đã khiến các nhóm cơ chịu áp lực vượt quá khả năng thích nghi.
May mắn, người bệnh được phát hiện và điều trị ở giai đoạn sớm. Sau điều trị tích cực, tình trạng lâm sàng cải thiện rõ rệt, các chỉ số xét nghiệm dần trở về mức ổn định.
Nhận biết sớm để tránh biến chứng nguy hiểm
Những năm gần đây, các hoạt động thể dục thể thao như gym, pickleball, chạy bộ, đạp xe và các môn sức bền phát triển mạnh, thu hút nhiều người tham gia.
Tuy nhiên, chuyên gia y tế ghi nhận một bộ phận người tập đang có xu hướng chạy theo trào lưu, nôn nóng đặt mục tiêu tăng cơ, giảm cân hoặc cải thiện vóc dáng trong thời gian ngắn.
Việc liên tục gia tăng cường độ, thời gian cũng như khối lượng vận động vượt quá khả năng chịu đựng của cơ thể, kết hợp với chế độ nghỉ ngơi không hợp lý, có thể làm tăng nguy cơ chấn thương và các rối loạn nguy hiểm.
Đáng chú ý, hội chứng tiêu cơ vân đang được ghi nhận nhiều hơn ở nhóm đối tượng người trẻ tuổi có nền tảng sức khỏe tốt nhưng tập luyện quá sức hoặc sai phương pháp.
Ngoài vận động cường độ cao, các yếu tố như mất nước, làm việc trong môi trường nắng nóng kéo dài, thiếu ngủ, dinh dưỡng không hợp lý hoặc sử dụng sản phẩm hỗ trợ tập luyện không phù hợp cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
BS Hoa cảnh báo tiêu cơ vân không phải lúc nào cũng biểu hiện rõ ràng. Ở giai đoạn đầu, nhiều trường hợp chỉ xuất hiện triệu chứng đau nhức hoặc sưng cơ sau vận động, rất dễ nhầm lẫn với hiện tượng mỏi cơ thông thường.
Sự chủ quan này khiến người bệnh tiếp tục duy trì việc tập luyện hoặc tự điều trị tại nhà, vô tình đẩy bệnh lý diễn tiến nặng hơn.
Bệnh cũng có thể gây rối loạn điện giải, trong đó tăng kali máu có nguy cơ dẫn đến rối loạn nhịp tim và đe dọa tính mạng. Một số trường hợp nặng có thể gặp hội chứng chèn ép khoang, gây tổn thương mạch máu, thần kinh và ảnh hưởng chức năng vận động của chi.
BS Hoa khuyến cáo, khi xuất hiện các dấu hiệu như đau cơ dữ dội kéo dài, sưng nề cơ bất thường, yếu cơ, khó vận động, mệt mỏi nhiều, buồn nôn hoặc nước tiểu sẫm màu như nước trà đặc, người tập cần ngừng vận động và đến cơ sở y tế để được thăm khám sớm.
Người dân nên xây dựng chế độ tập luyện khoa học, phù hợp thể trạng và tình trạng sức khỏe. Không nên đột ngột tăng cường độ hoặc thời gian tập, đặc biệt với người mới bắt đầu hoặc quay lại tập sau thời gian dài gián đoạn.
Việc uống đủ nước trước, trong và sau khi tập, ngủ đủ giấc, ăn uống hợp lý và dành thời gian phục hồi là những yếu tố quan trọng giúp cơ thể thích nghi an toàn.
Tập luyện dưới sự hướng dẫn của người có chuyên môn cũng giúp giảm nguy cơ chấn thương và biến chứng không mong muốn.
