Tại sao tàu cao tốc không có dây an toàn?
Tàu cao tốc Shinkansen của Nhật Bản với tốc độ có thể vượt 300 km/h, không sử dụng dây an toàn cho hành khách. Hệ thống này dựa vào các công nghệ điều khiển tự động và nổi tiếng trên thế giới về thành tích an toàn trong nhiều năm.
Tương tự, hành khách cũng không thấy dây an toàn trên nhiều tuyến tàu cao tốc tại Pháp, Đức và Tây Ban Nha.
Tàu cao tốc tại Trung Quốc chạy nhanh hơn so với ở nhiều quốc gia khác. Thậm chí nhiều tuyến có tốc độ khai thác lên tới 350km/h. Các đoàn tàu di chuyển trên đường ray tiêu chuẩn cao, rất bằng phẳng, hầu như không có tình trạng xóc mạnh.
Đặc điểm chung của những đoàn tàu này là đều không cần dây an toàn. Theo các chuyên gia an toàn đường sắt và cơ quan quản lý giao thông, có nhiều nguyên nhân giải thích vấn đề này.
Lý do đầu tiên là tàu cao tốc vận hành trong môi trường được kiểm soát chặt chẽ, khiến hành trình an toàn hơn.
Không giống như ô tô phải di chuyển chung trên đường với nhiều loại phương tiện khác, tàu cao tốc chạy trên đường ray cố định. Hệ thống đường ray được kiểm soát bằng các hệ thống tín hiệu hiện đại và cơ chế kiểm soát tốc độ.
Ghế ngồi trên tàu cao tốc không trang bị dây an toàn (Ảnh: Agico).
Các chuyên gia cho biết, dây an toàn đặc biệt quan trọng với những phương tiện có thể dừng đột ngột hoặc thay đổi hướng di chuyển bất ngờ. Đây là lý do ô tô và máy bay cần dây an toàn bởi hành khách có thể phải chịu những thay đổi vận tốc hay hướng chuyển động rất nhanh.
Trong khi đó, tàu cao tốc có đặc điểm hoàn toàn khác. Các đoàn tàu có khối lượng lớn, thường giảm tốc từ từ hơn ngay cả khi phải phanh gấp. Đáng chú ý, việc lắp dây an toàn trên tàu cao tốc trong một số trường hợp thậm chí có thể tạo ra những nguy cơ mới.
Theo các phân tích về an toàn giao thông được chuyên gia đường sắt dẫn chứng, hành khách không thắt dây có thể bị hất văng về phía trước. Tuy nhiên, nếu đeo dây an toàn, lực nén tức thời từ dây có thể khiến khách bị chấn thương nghiêm trọng tới nội tạng hoặc gãy đốt sống cổ.
Ngoài ra, nếu hành khách bị cố định vào ghế, họ có thể gặp khó khăn trong việc thoát khỏi toa tàu khi xảy ra sự cố như biến dạng, sập kết cấu. Việc thắt dây an toàn cũng có thể gây khó khăn cho quá trình cứu hộ sau tai nạn.
Thiết kế ghế chống va chạm thay cho dây an toàn
Không có dây an toàn không đồng nghĩa việc hành khách phải "phó mặc cho số phận" nếu tàu cao tốc xảy ra tai nạn.
Thay vì sử dụng dây đai như trên ô tô hoặc máy bay, tàu cao tốc được trang bị những giải pháp bảo vệ khác, trong đó có ghế chống va chạm.
Ví dụ như trên tàu cao tốc ở Trung Quốc, ghế ngồi nhìn bề ngoài không có gì đặc biệt nhưng được chế tạo từ những vật liệu chuyên dụng.
Trong trường hợp đầu hoặc đầu gối của hành khách phía sau va vào lưng ghế phía trước, phần tựa lưng có thể nhanh chóng biến dạng và xẹp xuống để hấp thụ lực tác động.
Nói đơn giản, phần tựa lưng hoạt động giống một chiếc đệm, nén lại để hấp thụ năng lượng của cú va chạm, qua đó hạn chế nguy cơ chấn thương do hành khách va vào ghế phía trước. Với sự phát triển của công nghệ, tàu cao tốc Trung Quốc ngày càng được nâng cao mức độ an toàn.
Mạng lưới đường sắt cao tốc Trung Quốc lớn nhất thế giới
Không chỉ gây chú ý bởi tốc độ, quy mô hệ thống đường sắt cao tốc Trung Quốc cũng đã vượt xa các quốc gia khác.
Theo số liệu từ China State Railway Group, Trung Quốc hiện sở hữu hơn 48.000km đường sắt tốc độ cao, chiếm tới 70% tổng chiều dài mạng lưới đường sắt cao tốc toàn cầu. Quốc gia này đang vận hành khoảng 10.000 chuyến tàu, phục vụ trung bình 10 triệu lượt khách mỗi ngày.
Kể từ khi khai trương tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên vào năm 2008, Trung Quốc đã thúc đẩy tiến trình này nhanh chóng mặt. Hiện quốc gia này có các đoàn tàu Fuxing khai thác thương mại, đạt tốc độ tối đa 350km/h.
Tập đoàn CRRC của nước này hiện thử nghiệm mẫu tàu CR450, được thiết kế để vận hành thương mại ở tốc độ 400 km/h.
Ngoài ra, hệ thống vận hành tàu cao tốc Trung Quốc cũng được số hóa mạnh. Hành lý của hành khách được đưa qua máy quét trước khi vào ga. Vé được đặt trực tuyến và không cần sử dụng vé giấy.
Hành khách Trung Quốc có thể quét căn cước công dân tại các cổng tự động, trong khi người nước ngoài xếp hàng để nhân viên kiểm tra hộ chiếu.
Những người có tên trong danh sách người không chấp hành phán quyết của Tòa án Nhân dân Tối cao Trung Quốc có thể bị cấm mua vé tàu.
