Khoảnh khắc tên lửa Trường Chinh 7A mang theo vệ tinh ChinaSat 4B rời bệ phóng tại Trung tâm Phóng tàu vũ trụ Văn Xương, tối 10/8 (Ảnh: Mạnh Trung Đức).
Khoảng 8h tối 10/8 theo giờ Bắc Kinh, tên lửa không người lái Trường Chinh 7A đã được phóng lên từ Trung tâm Phóng tàu Vũ trụ Văn Xương (tỉnh Hải Nam, Trung Quốc), mang theo vệ tinh ChinaSat-4B hướng tới quỹ đạo Trái Đất cao (độ cao hơn 36.000 km so với mực nước biển).
Tuy nhiên, chỉ 90 giây sau khi rời bệ phóng, tên lửa này đã bất ngờ phát nổ, bùng phát thành một quả cầu lửa khổng lồ kèm khói đen dày đặc giữa không trung. Các mảnh vỡ của tên lửa và vệ tinh đều bị rơi xuống biển sau vụ nổ.
Hãng thông tấn nhà nước Tân Hoa Xã đã xác nhận thất bại của nhiệm vụ phóng tên lửa khoảng 3 giờ sau khi sự cố xảy ra.
“Tên lửa đã gặp sự cố bất thường trong quá trình bay và sứ mệnh đã thất bại. Nguyên nhân của sự cố đang được điều tra”, Tân Hoa Xã cho biết.
Một số hình ảnh về vụ nổ được lan truyền trên mạng xã hội cho thấy dường như tên lửa đã bị gãy phần trên ngay trước khi phát nổ. Sự cố xảy ra quanh thời điểm Max-Q, khoảnh khắc tên lửa chịu áp lực khí động học lớn nhất khi tăng tốc để bay qua bầu khí quyển.
ChinaSat-4B là vệ tinh do Trung Quốc phát triển, được sử dụng để cung cấp các dịch vụ radio, truyền hình và truyền thông cho người dùng trên khắp cả nước. Theo tờ báo SCMP, đây là một trong những vệ tinh đắt đỏ nhất mà Trung Quốc từng chế tạo, với giá hơn 1 tỷ tệ (tương đương 148,2 triệu USD).
Trong khi đó, Trường Chinh 7A là một trong những tên lửa thế hệ mới của Trung Quốc, được xem là “ngựa thồ” để đưa các vệ tinh cỡ lớn lên quỹ đạo cao.
Tên lửa Trường Chinh 7A phát nổ chỉ khoảng 90 giây sau khi rời bệ phóng (Ảnh: Mạnh Trung Đức).
Tên lửa đã từng thất bại trong chuyến bay đầu tiên vào tháng 3/2020, nhưng đã phóng thành công vào lần tiếp theo vào một năm sau. Kể từ thời điểm đó, tên lửa này đã hoàn thành một chuỗi các sứ mệnh, gần đây nhất là đưa vệ tinh Tianlian-3 hướng tới quỹ đạo địa tĩnh (độ cao khoảng 35.800 km) vào ngày 29/7.
Những chuyến bay thành công liên tiếp, mang theo nhiều loại vệ tinh truyền thông, viễn thám, chuyển tiếp dữ liệu… đến quỹ đạo cao đã mang lại cho Trường Chinh 7A một thành tích vững chắc trong các sứ mệnh phóng vệ tinh đến quỹ đạo cao.
Vụ phóng ngày 10/8 đã được kỳ vọng sẽ thiết lập một kỷ lục mới về tốc độ phóng, khi chỉ hơn 12 ngày trước đó, Trường Chinh 7A vừa thực hiện xong nhiệm vụ của mình.
Khoảnh khắc tên lửa Trung Quốc phát nổ chỉ 90 giây sau khi phóng (Video: International Rocket Launches)
Thất bại vừa xảy ra không chỉ khiến Trung Quốc mất đi một tên lửa mạnh mẽ và vệ tinh đắt đỏ, mà khiến kế hoạch triển khai vệ tinh ChinaSat-4B bị trì hoãn, ảnh hưởng đến hiệu suất truyền thông, khi các vệ tinh địa tĩnh đóng vai trò quan trọng trong cả truyền thông dân sự lẫn quân sự.
Vụ nổ vừa xảy ra cũng đã ảnh hưởng đến các vụ phóng tên lửa khác của Trung Quốc. Chẳng hạn tên lửa Chu Tước 3 dự định phóng vào rạng sáng nay từ bãi phóng tên lửa Tửu Tuyền (tỉnh Cam Túc) đã bị hoãn.
Chưa rõ Trung Quốc có hoãn phóng tên lửa Trường Chinh 5 để đưa robot đến cực Nam của Mặt Trăng vào ngày 24/8 tới đây hay không.
Trường Chinh 5 sử dụng động cơ cùng họ với Trường Chinh 7A, nghĩa là nếu sự cố vừa xảy ra có liên quan đến động cơ, tên lửa Trường Chinh 5 cũng hoàn toàn có thể gặp sự cố tương tự ở lần phóng tiếp theo.
Do vậy, các nhà khoa học Trung Quốc cần gấp rút tìm ra nguyên nhân khiến tên lửa Trường Chinh 7A phát nổ ngay sau khi rời bệ phóng để đảm bảo an toàn cho vụ phóng tên lửa Trường Chinh 5 sắp tới.
