Anh Phan Đức Thiện (SN 1985), một cựu phiên dịch tiếng Trung, đã quyết định từ bỏ công việc ổn định nơi phố thị để trở về làng Mai Liên, xã Nghĩa Mai, Nghệ An gây dựng khu vườn cây ăn quả đa dạng, độc đáo.
Trong khu vườn của mình, anh Thiện không chỉ trồng các loại cây ăn quả quen thuộc mà còn mạnh dạn thử nghiệm nhiều giống cây mới lạ như sung Mỹ, chôm chôm, nhãn tím, vú sữa hoàng kim và một số loại cây khác được đưa về từ các tỉnh phía Nam.
Anh Phan Đức Thiện bên cây sung Mỹ sinh trưởng tốt trên vùng đất đỏ bazan (Ảnh: Nguyễn Phê).
Anh Thiện chia sẻ sau khi tốt nghiệp ngành Việt Nam học tại Trường Đại học Đà Lạt, anh có 7 năm làm phiên dịch tiếng Trung tại nhiều nơi, gần nhất là tại một doanh nghiệp ở Khu kinh tế Vũng Áng, Hà Tĩnh. Tuy nhiên, cuối năm 2016, anh quyết định trở về Nghĩa Mai để thực hiện ước mơ xây dựng một khu vườn của riêng mình.
Thay vì trồng tập trung một loại cây, anh Thiện lựa chọn mô hình vườn hỗn hợp, bố trí cây theo chiều cao, nhu cầu ánh sáng và đặc điểm sinh trưởng. Cách làm này không chỉ giúp tận dụng tối đa diện tích, tăng độ che phủ mà còn hạn chế rủi ro phụ thuộc vào một loại nông sản.
Trong số các giống cây mới, sung Mỹ là loại được anh Thiện dành nhiều tâm huyết tìm hiểu. Anh bắt đầu trồng thử nghiệm với số lượng vừa phải để đánh giá mức độ phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng tại Nghĩa Mai. Theo anh Thiện, sung Mỹ là giống sung ngoại nhập, quả chín mềm, có vị ngọt và giá trị dinh dưỡng cao, khác biệt so với giống sung bản địa.
Sung Mỹ chín mọng là thành quả sau thời gian anh Thiện đưa giống về trồng trên đất đỏ bazan (Ảnh: Nguyễn Phê).
Ban đầu, anh Thiện không chắc liệu sung Mỹ có thể phát triển trên vùng đất đỏ bazan. Anh vừa trồng, vừa theo dõi, điều chỉnh lượng nước tưới, chế độ dinh dưỡng và cách cắt tỉa cành. Nhờ sự kiên trì, những cây sung Mỹ đầu tiên đã bén rễ, sinh trưởng ổn định, phân cành tốt và bắt đầu cho quả, mang lại niềm tin lớn cho gia đình anh.
Theo anh Thiện, sung Mỹ có thể trồng xen trong vườn nhưng cần đảm bảo đất thông thoáng, độ ẩm phù hợp và thường xuyên kiểm tra sâu bệnh. Anh cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc theo dõi cây trồng mới qua nhiều mùa để đánh giá toàn diện về mức độ phù hợp, chất lượng quả, nhu cầu thị trường trước khi quyết định đầu tư mở rộng.
Không chỉ dừng lại ở sung Mỹ, anh Thiện còn mạnh dạn đưa nhiều giống cây ăn quả từ miền Nam về thử nghiệm. Nhãn tím từ Sóc Trăng, vú sữa hoàng kim (vú sữa vàng) cũng được anh đưa về, với quả màu vàng rực rỡ và thịt quả ngọt.
Điều bất ngờ nhất là chôm chôm, một loại cây vốn phổ biến ở các tỉnh phía Nam, lại phát triển khá tốt trên vùng đất đỏ bazan tại Nghĩa Mai. Anh Thiện cho biết ban đầu anh chỉ trồng thử một vài cây và không kỳ vọng nhiều. Tuy nhiên, cây đã xanh tốt, ra hoa và đậu nhiều quả, khiến gia đình anh vô cùng phấn khởi. Kết quả này cho thấy, với việc chọn giống phù hợp và chăm sóc đúng cách, chôm chôm hoàn toàn có thể phát triển trên vùng đất này.
Chôm chôm sinh trưởng tốt, cho nhiều quả (Ảnh: Nguyễn Phê).
Việc quản lý một khu vườn đa dạng các loại cây đòi hỏi người trồng phải nắm vững nhu cầu của từng loại. Anh Thiện thường xuyên theo dõi, điều chỉnh lượng nước, dinh dưỡng, thời điểm cắt tỉa và các biện pháp phòng trừ sâu bệnh phù hợp cho từng cây.
Ông Võ Quang Bình, Chủ tịch Hội Nông dân xã Nghĩa Mai, đánh giá cao sự mạnh dạn của anh Thiện trong việc thử nghiệm các giống cây mới trên vùng đất đỏ bazan. Ông Bình nhận định một số giống cây đã bước đầu sinh trưởng tốt, cho thấy tiềm năng phát triển tại địa phương. Tuy nhiên, ông cũng khuyến nghị người dân cần tiếp tục đánh giá hiệu quả qua nhiều vụ, chú trọng kỹ thuật chăm sóc, tìm kiếm đầu ra ổn định cho sản phẩm để phát triển bền vững.
