Tại tổ hợp đóng tàu của Hyundai ở Ulsan, Công đoàn Công nhân Kim loại Hàn Quốc (KMWU) vừa triển khai chiến dịch kéo dài 3 ngày nhằm thu hút lao động nhập cư và lao động hợp đồng tham gia công đoàn trước thềm các cuộc đàm phán mới với doanh nghiệp.
Xưởng đóng tàu của HD Hyundai Heavy Industries ở Ulsan, Hàn Quốc (Ảnh: HD Hyundai Heavy Industries).
Theo đại diện KMWU, mục tiêu của chiến dịch là đưa nhóm lao động nước ngoài - vốn đang tăng nhanh trong ngành đóng tàu - vào hệ thống đại diện chính thức để họ được bảo vệ quyền lợi và tham gia thương lượng tập thể.
“Tại nhiều nhà máy, đặc biệt là các xưởng đóng tàu, số lượng lao động nhập cư đang gia tăng nhanh chóng nhưng họ thường phải làm việc trong điều kiện thiếu đảm bảo và nằm ngoài vùng phủ quyền lợi lao động”, đại diện công đoàn cho biết.
Chiến dịch được triển khai với nhiều hình thức như phát tờ rơi từ sáng sớm tại cổng xưởng, khảo sát bằng mã QR, xe phát thanh lưu động cùng các tài liệu đa ngôn ngữ bằng tiếng Anh, Trung Quốc, Nepal và Việt Nam nhằm tiếp cận trực tiếp lao động nước ngoài.
KMWU cho rằng việc sửa đổi Luật Công đoàn Hàn Quốc - thường được gọi là “luật phong bì vàng” - đã mở ra cơ hội để lao động thầu phụ, nhóm chiếm phần lớn lao động nhập cư tại các xưởng đóng tàu, có thể đàm phán trực tiếp với doanh nghiệp chính như Hyundai.
Theo số liệu từ công đoàn, xưởng đóng tàu Ulsan của HD Hyundai Heavy Industries hiện sử dụng khoảng 40.000 lao động, trong đó chỉ khoảng 15.000 người là nhân viên trực tiếp của công ty, còn lại là lao động thuộc các nhà thầu phụ, phần lớn là người nước ngoài.
“Không có lực lượng lao động thầu phụ và nhập cư này, sẽ không có một con tàu nào có thể rời khỏi xưởng”, KMWU nhấn mạnh.
Sự phục hồi mạnh mẽ của ngành đóng tàu thời gian gần đây càng khiến các doanh nghiệp phụ thuộc nhiều hơn vào lao động nhập cư. Sau nhiều năm đối mặt với mức lương thấp và điều kiện làm việc khắc nghiệt, không ít lao động kỹ thuật người Hàn đã rời bỏ ngành, buộc doanh nghiệp phải tuyển thêm lao động nước ngoài để bù đắp thiếu hụt nhân lực.
Điều này khiến lao động nhập cư từ vị trí “bổ sung tạm thời” trở thành một phần cấu trúc của lực lượng sản xuất. Với công đoàn, việc thu hút nhóm lao động này tham gia tổ chức công đoàn không chỉ là vấn đề quyền lợi và bình đẳng mà còn mang ý nghĩa chiến lược nhằm gia tăng sức mạnh trên bàn đàm phán.
Tuy vậy, việc gia nhập công đoàn vẫn là lựa chọn có nhiều rủi ro đối với lao động nhập cư. Không ít người lo ngại nguy cơ bị gây khó dễ tại các công ty thầu phụ hoặc ảnh hưởng đến tình trạng thị thực.
Hiện Hàn Quốc chưa có thống kê chính thức về tỷ lệ tham gia công đoàn của lao động nước ngoài. Tuy nhiên, trong bối cảnh tỷ lệ gia nhập công đoàn của lao động Hàn Quốc chỉ khoảng 13%, giới chuyên gia cho rằng con số này ở nhóm lao động nhập cư còn thấp hơn đáng kể.
