Ngày 20/5, ông Nguyễn Duy Nhật, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An, cho biết đơn vị đã có báo cáo gửi UBND tỉnh về kết quả kiểm tra, xác định nguyên nhân hiện tượng thủy sản nuôi chết hàng loạt trên sông Lam và một số địa phương sau đợt mưa lớn, dông lốc xảy ra ngày 3/5.
Theo báo cáo, chiều tối 3/5, trên địa bàn Nghệ An xuất hiện mưa lớn kèm dông lốc, làm môi trường nước biến động đột ngột về nhiệt độ, oxy hòa tan. Sau đó, hiện tượng cá nuôi, ốc nuôi chết xảy ra đồng loạt tại nhiều địa phương.

Ông Loan nâng con cá trắm chết, xót xa trước thiệt hại (Ảnh: Nguyễn Phê).
Tại xã Anh Sơn, cá nuôi lồng trên sông Lam chết từ ngày 4-5/5. Tại xã Đông Thành, nhiều hộ dân ghi nhận cá tự nhiên trên sông và ốc bươu đen trong ao chết nhanh trong các ngày 4-6/5.
Trong khi đó, tại xã Giai Lạc và xã Bình Minh, hiện tượng ốc chết hàng loạt cũng xảy ra dọc hệ thống sông Đào vào các ngày 4-5/5.
Riêng tại xã Nhân Hòa, khu vực nuôi cá lồng trên sông Lam, cách nhà máy đường Sông Lam khoảng 3km về phía hạ lưu, không ghi nhận hiện tượng cá chết bất thường.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An, khoảng 17h15 ngày 3/5, trong lúc xảy ra mưa lớn kèm dông lốc và sấm sét mạnh, tại nhà máy đường Sông Lam xảy ra sự cố thủng bồn chứa mật rỉ dung tích hơn 2.000 tấn, trong đó một lượng lớn mật tràn ra ngoài.
Nguyên nhân ban đầu được Công ty cổ phần mía đường Sông Lam xác định là do sét đánh. Sau sự cố, doanh nghiệp đã huy động lực lượng xử lý, thu gom mật rỉ tràn ra ngoài và khắc phục môi trường khu vực nhà máy.
Theo kết quả kiểm tra hiện trạng địa hình và hướng thoát tràn, cơ quan chức năng chưa ghi nhận dấu hiệu mật rỉ chảy trực tiếp ra sông Lam.
Đối với hiện tượng thủy sản chết, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã lấy nhiều mẫu nước mặt trên sông Lam, sông Đào để phân tích.
Kết quả cho thấy các thông số môi trường cơ bản đều nằm trong giới hạn cho phép theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt QCVN 08:2023/BTNMT. Kết quả xét nghiệm cũng không phát hiện ký sinh trùng Perkinsus trên các mẫu ốc được kiểm tra.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An, đến thời điểm hiện tại chưa đủ cơ sở kết luận cụ thể nguyên nhân và mối liên hệ giữa sự cố thủng bồn chứa mật của nhà máy đường với hiện tượng thủy sản chết hàng loạt.

Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An cho biết chưa đủ cơ sở kết luận nguyên nhân vụ thủy sản chết hàng loạt liên quan sự cố vỡ bồn mật rỉ (Ảnh: Nguyễn Phê).
Qua kiểm tra thực tế, ngành chuyên môn nhận định hiện tượng thủy sản chết xảy ra sau đợt mưa lớn, dông lốc làm môi trường nước biến động đột ngột trên diện rộng, gây sốc đối với thủy sản nuôi.
Ngoài ra, nhiều hộ nuôi ốc với mật độ cao, sử dụng nguồn nước lấy trực tiếp từ sông, kênh mà không qua xử lý; chưa chủ động áp dụng các biện pháp ứng phó khi thời tiết cực đoan xảy ra như xử lý vôi ổn định pH, theo dõi chất lượng nước hoặc ngừng cấp nước khi nguồn nước có dấu hiệu bất thường.
Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An cho biết thời gian tới sẽ tiếp tục tăng cường quan trắc môi trường nước, giám sát dịch bệnh thủy sản, rà soát các nguồn thải có nguy cơ ảnh hưởng đến sông Lam và hướng dẫn người dân chủ động phòng ngừa rủi ro trong nuôi trồng thủy sản.