Bà chủ ngàn cây
Giữa hàng nghìn chậu sen đá đủ hình dáng, màu sắc, Trần Phương Linh (ngụ tại TP Cần Thơ) nhớ vị trí từng giống cây trong khu vườn. Chỉ cần lướt mắt qua màu lá hay chạm nhẹ vào lớp giá thể, cô có thể nhận biết cây đang thiếu nước, thiếu nắng hay xuất hiện dấu hiệu sâu bệnh để kịp thời xử lý.
Đối với Linh, công việc chăm sóc sen đá gần như không có khái niệm làm theo giờ.
Phương Linh, chủ vườn sen đá tại TP Cần Thơ (Ảnh: NVCC).
Mỗi ngày, việc đầu tiên của cô là đi khắp khu vườn kiểm tra độ ẩm của giá thể, quan sát màu sắc lá và tình trạng sinh trưởng của từng giống cây.
Theo cô, sen đá không thể chăm sóc theo cảm tính bởi mỗi loại có đặc tính sinh trưởng khác nhau, từ nhu cầu ánh sáng, lượng nước đến khả năng thích nghi với điều kiện khí hậu. Chỉ cần tưới quá nhiều nước hoặc để cây thiếu nắng vài ngày, chậu sen đá có thể mất dáng, giảm màu sắc, thậm chí thối rễ.
Sau khi hoàn tất việc chăm sóc, Linh tiếp tục nhân giống bằng phương pháp giâm lá, chiết cành, thay chậu, phối các mẫu tiểu cảnh rồi chụp ảnh sản phẩm để đăng bán trên các nền tảng thương mại điện tử.
Những ngày cao điểm, phần lớn thời gian buổi chiều của cô dành cho việc kiểm tra, đóng gói từng chậu cây trước khi chuyển đến tay khách hàng.
Song song với hoạt động bán hàng trực tuyến, khu vườn của Linh mở cửa từ 8h đến 22h hằng ngày để đón khách tham quan miễn phí. Nhiều học sinh, sinh viên và người yêu cây cảnh tìm đến không chỉ để chọn mua sen đá mà còn học hỏi kinh nghiệm chăm sóc hoặc đơn giản là tận hưởng không gian xanh.
Khu vườn của Linh có nhiều loại sen đá khác nhau (Ảnh: NVCC).
Hiện khu vườn của Linh duy trì khoảng 7.000 cây với hàng trăm chủng loại sen đá, xương rồng và cây tiểu cảnh. Mỗi tháng, nơi đây cung cấp ra thị trường từ vài trăm đến hàng nghìn sản phẩm, từ cây lẻ, chậu tiểu cảnh đến các mẫu quà tặng thiết kế theo yêu cầu.
Nhờ lượng khách hàng ổn định, mô hình mang về doanh thu trung bình 30-40 triệu đồng/tháng, tăng mạnh vào các dịp lễ, Tết, khai giảng hoặc mùa quà tặng doanh nghiệp. Nguồn thu này không chỉ giúp Linh duy trì hoạt động kinh doanh mà còn tạo nguồn vốn để tiếp tục mở rộng quy mô.
Theo Linh, điểm khác biệt của khu vườn không chỉ nằm ở sự đa dạng về chủng loại mà còn ở quy trình thuần dưỡng. Hầu hết cây trước khi xuất bán đều được chăm sóc để thích nghi với điều kiện khí hậu nóng ẩm của miền Tây, giúp tăng tỷ lệ sống khi đến tay khách hàng.
"Tôi không muốn chỉ bán một chậu cây mà mong đồng hành cùng khách hàng trong suốt quá trình chăm sóc. Vì vậy, bất cứ ai mua cây cũng được hướng dẫn kỹ thuật và tư vấn miễn phí nếu cây gặp vấn đề", Linh chia sẻ.
Ngoài kinh doanh sen đá, cô còn thiết kế các chậu tiểu cảnh, quà tặng cá nhân hóa và đang lên kế hoạch tổ chức các buổi hướng dẫn làm tiểu cảnh. Theo Linh, đây sẽ là hướng đi giúp khách hàng không chỉ sở hữu một chậu cây mà còn có thêm trải nghiệm sáng tạo và gắn kết với thiên nhiên.
Khởi nghiệp từ vài chậu cây trên bàn học
Phương Linh kể, khu vườn mang về doanh thu hàng chục triệu đồng mỗi tháng của cô bắt đầu từ vài chậu sen đá nhỏ đặt ở góc bàn học.
Những năm theo học ngành Sinh học ứng dụng tại Trường Đại học Cần Thơ, Linh tìm đến sen đá đơn giản chỉ để trang trí không gian học tập và giải tỏa căng thẳng sau những giờ lên lớp. Càng chăm sóc, cô càng bị cuốn hút bởi sức sống bền bỉ và vẻ đẹp đa dạng của loài cây này.
Quan trọng hơn, Linh nhận ra những kiến thức được học trên giảng đường về sinh học thực vật, nhân giống và phòng trừ bệnh cây hoàn toàn có thể áp dụng vào việc nuôi trồng sen đá. Từ một sở thích cá nhân, cô bắt đầu nghĩ đến việc biến niềm đam mê thành mô hình kinh doanh.
Linh tận dụng kiến thức chuyên ngành, ứng dụng chăm sóc sen đá (Ảnh: NVCC).
Khởi nghiệp khi vẫn còn là sinh viên, thời điểm bắt đầu, Linh chỉ có trong tay 200.000 đồng tiền vốn. Ban ngày lên giảng đường, tối về chăm cây, trả lời tin nhắn khách hàng, chụp ảnh sản phẩm rồi đóng gói đơn hàng. Mọi việc đều do một mình cô đảm nhận.
"Khởi nghiệp khi còn là sinh viên khiến tôi lo lắng rất nhiều vì không có vốn, cũng chưa có kinh nghiệm kinh doanh. Nhưng tôi tin kiến thức chuyên ngành sẽ giúp mình tạo ra sự khác biệt", Linh chia sẻ.
Những tháng đầu tiên là chuỗi ngày liên tục đối mặt khó khăn. Có thời điểm, hàng loạt cây hư hỏng do Linh chưa kiểm soát tốt điều kiện chăm sóc, trong khi việc học ở trường khiến cô cũng không có nhiều thời gian để đầu tư cho các kênh bán hàng.
Đơn hàng thưa thớt, vốn bị "chôn" vào cây giống. Linh còn phải xoay xở với chi phí học tập và sinh hoạt.
Để duy trì mô hình, Linh buộc phải tìm cách cân bằng giữa việc học và kinh doanh. Nhiều hôm cô nữ sinh thức đến khuya để chăm cây, xử lý đơn hàng, rồi sớm hôm sau lại tiếp tục đến lớp.
"Có lúc quá áp lực, tôi từng muốn dừng lại", cô nhớ lại.
Khách hàng đến trải nghiệm tại vườn sen đá của chị Linh (Ảnh: NVCC).
Không lựa chọn bỏ cuộc, Linh quay lại với chính lợi thế lớn nhất của mình là kiến thức chuyên ngành.
Cô nghiên cứu đặc tính sinh học của từng nhóm sen đá để xây dựng môi trường phù hợp với khí hậu nóng ẩm miền Tây, áp dụng kỹ thuật giâm lá, chiết cành đúng thời điểm nhằm nâng cao tỷ lệ nhân giống thành công.
Để làm mới sản phẩm, cô còn chủ động kết nối với các trang trại giống tại Lâm Đồng, các nguồn nhập khẩu và liên tục cập nhật xu hướng cây cảnh trên mạng xã hội để đưa về những giống sen đá được ưa chuộng.
Theo Linh, để trồng được một chậu sen đá đẹp và khỏe mạnh, người trồng cần đặc biệt chú ý 3 yếu tố là giá thể, ánh sáng và lượng nước. Chỉ khi hiểu đúng đặc tính của cây, sen đá mới có thể phát triển tốt và thích nghi với điều kiện khí hậu nóng ẩm ở miền Tây.
"Cảm giác nhìn thấy khu vườn do chính mình gây dựng trở thành nơi mọi người tìm đến để thư giãn, kết nối và cùng chia sẻ niềm yêu thích với cây cối là điều mình không bao giờ quên", Linh bộc bạch.
Trong thời gian tới, cô dự định mở rộng diện tích canh tác, phát triển các buổi hướng dẫn làm tiểu cảnh sen đá, kết hợp cây với những sản phẩm thủ công như chậu vẽ nghệ thuật, đồ len (crochet), đồng thời mở rộng sang phân khúc quà tặng doanh nghiệp và cây trang trí văn phòng.
Nhìn lại chặng đường đã qua, Linh cho rằng điều quan trọng nhất đối với người trẻ khởi nghiệp không phải là số vốn ban đầu mà là sự dũng cảm để bắt đầu và kiên trì theo đuổi mục tiêu.
Khu vườn khoảng 7.000 cây sen đá, xương rồng, cây tiểu cảnh cho doanh thu 40 triệu đồng/tháng (Ảnh: NVCC).
"Nếu có dự định thì hãy thực hiện sớm nhất có thể, bởi nếu không bắt đầu, ý tưởng sẽ mãi chỉ dừng lại đó. Đừng ngại vì mình chưa hoàn hảo. Hãy mạnh dạn bước ra khỏi vùng an toàn, học hỏi từ những lần vấp ngã và không ngừng cố gắng, thành công rồi sẽ đến", cô gửi gắm.
