Hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đã tổ chức vòng tham vấn kinh tế - thương mại lần thứ 8 tại New York và Washington (Mỹ) từ ngày 20 đến 23/9, đạt được đồng thuận tích cực góp phần vào các kết quả kinh tế - thương mại của cuộc gặp giữa hai nguyên thủ quốc gia (Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình), Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết hôm thứ hai (28/9).
Hai bên nhất trí thành lập Ủy ban Thương mại (Board of Trade) trong khuôn khổ cơ chế tham vấn kinh tế - thương mại Trung - Mỹ, với mục tiêu chính là tối ưu hóa thương mại song phương.
Theo Bộ Thương mại Trung Quốc, Ủy ban Thương mại sẽ là nền tảng quan trọng và bảo đảm về mặt thể chế để hai nước liên tục mở rộng "danh sách hợp tác" và rút ngắn "danh sách vấn đề" trong các công việc kinh tế - thương mại.
Để triển khai đồng thuận quan trọng mà hai nguyên thủ đã đạt được, Trung Quốc và Hoa Kỳ đã tiến hành nhiều vòng tham vấn trong khuôn khổ Ủy ban Thương mại về một thỏa thuận cắt giảm thuế quan có đi có lại trị giá 30 tỷ USD, và đã đi đến đồng thuận.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, tháng 9/2026 (Ảnh: Reuters).
Cụ thể, hai bên nhất trí giảm thuế đối với lượng hàng hóa nhập khẩu từ nhau trị giá khoảng 30 tỷ USD trên cơ sở có đi có lại, trong đó thuế đối với khoảng 90% số mặt hàng thuộc diện áp dụng sẽ được hạ xuống mức thuế tối huệ quốc (MFN) - mức thuế nhập khẩu "tiêu chuẩn" mà một nước áp dụng cho hàng hóa đến từ tất cả thành viên WTO, theo nguyên tắc không phân biệt đối xử. Các đợt cắt giảm này sẽ được thực hiện đồng thời sau khi mỗi bên hoàn tất các thủ tục pháp lý trong nước.
Đội ngũ kinh tế - thương mại hai bên cũng nhất trí đưa mặt hàng than nhập khẩu từ Mỹ vào Trung Quốc vào khuôn khổ cắt giảm thuế quan có đi có lại, dự kiến sẽ tạo thuận lợi cho việc Trung Quốc nhập khẩu than từ Mỹ trong hai năm 2027 và 2028.
Bộ Thương mại Trung Quốc giải thích rằng việc nhập khẩu than của Mỹ sẽ bổ sung cho thị trường than nội địa Trung Quốc, đồng thời mang lại nguồn thu và việc làm ổn định cho ngành than Mỹ, qua đó giúp ổn định và mở rộng thương mại song phương.
Hai bên cũng đã thống nhất danh mục sản phẩm thuộc diện cắt giảm thuế quan có đi có lại trị giá 30 tỷ USD, dựa trên nhu cầu thị trường và lợi ích ngành nghề của mỗi nước. Phía Mỹ sẽ giảm thuế đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc gồm đồ chơi, thiết bị gia dụng, sản phẩm cho trẻ sơ sinh, đồ dùng nhà bếp và phòng tắm, cùng quà tặng dịp lễ; còn Trung Quốc sẽ giảm thuế đối với hàng nhập khẩu từ Mỹ gồm nông sản, sản phẩm chăm sóc cá nhân, thiết bị y tế và than.
Hai bên sẽ cùng công bố danh mục sản phẩm được giảm thuế của mỗi nước.
Theo Bộ Thương mại Trung Quốc, thỏa thuận này được kỳ vọng sẽ giúp ổn định thương mại song phương và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hàng xuất khẩu của Trung Quốc vào thị trường Mỹ, đồng thời đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước và tăng cường hợp tác thương mại trong các lĩnh vực nông sản, năng lượng, hàng chế tạo và hàng tiêu dùng.
Tại vòng tham vấn, Trung Quốc và Hoa Kỳ còn nhất trí thành lập Ủy ban Đầu tư (Board of Investment) trong khuôn khổ cơ chế tham vấn kinh tế - thương mại song phương. Đây sẽ là nền tảng trao đổi được thể chế hóa, để đội ngũ kinh tế - thương mại hai nước đối thoại định kỳ về các cơ hội đầu tư tiềm năng cũng như các rào cản đầu tư.
Hai bên cũng nhất trí thành lập nhóm công tác về nông nghiệp trực thuộc Ủy ban Thương mại, do Bộ Thương mại Trung Quốc và Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) đồng chủ trì, với sự tham gia của các cơ quan quản lý liên quan của cả hai nước.
Nhóm công tác này sẽ thảo luận các vấn đề như mở cửa thị trường hai chiều và các vấn đề quản lý đối với nông sản. Hai bên nhất trí tổ chức cuộc họp đầu tiên của nhóm công tác trước cuối năm.
Về dịch vụ tài chính, hai bên đã đạt được đồng thuận về nguyên tắc. Trung Quốc sẽ xem xét và phê duyệt đơn xin hoạt động kinh doanh và mở chi nhánh tại Trung Quốc của các tổ chức dịch vụ tài chính đến từ mọi quốc gia, bao gồm cả các tổ chức có vốn Mỹ.
Trung Quốc hy vọng phía Mỹ cũng sẽ tạo môi trường chính sách công bằng, minh bạch và ổn định cho các tổ chức tài chính Trung Quốc, Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết.
Với tư cách là trưởng đoàn đàm phán của hai bên trong cơ chế tham vấn kinh tế - thương mại Trung - Mỹ, Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong và Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Scott Bessent đã thiết lập kênh đối thoại về trí tuệ nhân tạo (AI) và tiến hành cuộc thảo luận đầu tiên về các rủi ro và lợi ích liên quan đến AI. Hai bên nhất trí tổ chức cuộc đối thoại tiếp theo trước cuối tháng 11 năm nay và thiết lập một kênh liên lạc về các sự cố AI.
Trên cơ sở gia hạn các thỏa thuận chung từ vòng tham vấn kinh tế - thương mại tại Kuala Lumpur đến ngày 10/1/2027, Trung Quốc và Hoa Kỳ nhất trí tiếp tục tích cực thảo luận về vấn đề này nhằm đạt được giải pháp được cả hai bên chấp thuận.
Theo Bộ Thương mại Trung Quốc, cách sắp xếp như vậy một mặt cho phép hai bên có thời gian rà soát, đánh giá việc thực hiện các thỏa thuận chung và cân nhắc cách thúc đẩy quan hệ kinh tế - thương mại Trung - Mỹ tiến lên; mặt khác, việc kết hợp gia hạn có thời hạn với tiếp tục thảo luận tích cực sẽ tạo ra môi trường chính sách tương đối ổn định và có thể dự đoán được cho hợp tác giữa doanh nghiệp hai nước.
Bộ này tin rằng hai bên sẽ tiếp tục nỗ lực và tìm kiếm giải pháp tích cực về việc gia hạn thêm thông qua các cuộc trao đổi kinh tế - thương mại cấp cao trước cuối năm nay.
Hai bên cũng trao đổi ý kiến về việc tăng số chuyến bay chở khách trực tiếp giữa hai nước, nhất trí duy trì liên lạc về vấn đề tăng chuyến bay Trung - Mỹ và các vấn đề liên quan.
Kể từ năm ngoái, Trung Quốc và Hoa Kỳ đã tiến hành 8 vòng tham vấn kinh tế - thương mại. Trong vòng tham vấn mới nhất, hai bên đã tái khẳng định và làm mới cam kết thực hiện đầy đủ các đồng thuận đạt được ở các vòng trước, điều này sẽ giúp tạo điều kiện thuận lợi và môi trường ổn định cho hợp tác kinh tế - thương mại song phương, đồng thời đóng góp vào tăng trưởng kinh tế toàn cầu.
