Xuất khẩu tôm hùm tăng trưởng mạnh
Trong cơ cấu các mặt hàng thủy sản xuất khẩu của Việt Nam, tôm hùm đang nổi lên như một điểm sáng với tốc độ tăng trưởng vượt trội, trở thành một trong những sản phẩm có giá trị cao của ngành thủy sản Việt Nam. Trong nửa đầu năm nay, kim ngạch xuất khẩu tôm hùm đạt gần 600 triệu USD, tăng hơn 40% so với cùng kỳ và đóng góp 10% vào tổng giá trị xuất khẩu ngành thủy sản của cả nước.
Đà tăng trưởng này tiếp nối kết quả tích cực của năm 2025 khi kim ngạch xuất khẩu tôm hùm đạt khoảng 858 triệu USD, đưa mặt hàng này tiến gần hơn đến kỳ vọng trở thành mặt hàng xuất khẩu tỷ đô mới của Việt Nam.
Trung Quốc tiếp tục là thị trường tiêu thụ tôm hùm lớn nhất, chiếm 98% kim ngạch xuất khẩu.
Nhu cầu tôm hùm giống chất lượng
Việt Nam sở hữu nhiều lợi thế để phát triển và xuất khẩu tôm hùm sang Trung Quốc như vị trí địa lý gần, thuận lợi trong vận chuyển tôm sống với thời gian giao hàng ngắn, chi phí logistics cạnh tranh. Đây là các yếu tố quan trọng giúp tôm hùm Việt Nam phù hợp với phân khúc nhà hàng trung và cao cấp ở nước bạn.
Tuy nhiên, bên cạnh nhiều lợi thế, có một điểm nghẽn đang cần được tháo gỡ để ngành tôm hùm có thể hướng tới phát triển bền vững đó là vấn đề con giống.
Mỗi năm, cả nước cần 120 triệu con tôm hùm giống, nhưng lượng giống khai thác tự nhiên chỉ đáp ứng 10% nhu cầu. Phần còn lại vẫn đang phụ thuộc chủ yếu vào con giống nhập khẩu.
Trong nửa đầu năm nay, kim ngạch xuất khẩu tôm hùm đạt gần 600 triệu USD. Ảnh: TTXVN
Giải pháp bền vững cho chuỗi giá trị tôm hùm
Tôm hùm là đối tượng nuôi chủ lực trong chiến lược phát triển nuôi biển quốc gia, hướng tới mục tiêu duy trì tăng trưởng giá trị sản xuất 8%/năm và đóng góp khoảng 15% kim ngạch xuất khẩu thủy sản vào năm 2030. Để đạt được mục tiêu này, những điểm nghẽn về con giống, công nghệ và thị trường cho tôm hùm cần được tháo gỡ.
Vùng nuôi tôm hùm vịnh Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa có tiếng khắp cả nước, nhưng không ít người lúc này lại chấp nhận bỏ trống lồng nuôi. Nút thắt đầu tiên chính là thiếu con giống tôm hùm.
Giá tôm hùm giống đẩy lên cao, dao động từ 45.000 đến 70.000 đồng/con tùy loài, kích cỡ và thời điểm khai thác. Chi phí nuôi cũng vì vậy mà đội lên. Trong khi đó, giá tôm hùm thương phẩm thời điểm hiện nay dưới 800.000 đồng kg, dễ bị thua lỗ..
Con giống đưa vào nuôi không rõ ràng nguồn gốc sẽ là trở ngại đối với việc xuất khẩu chính ngạch tôm hùm. Ở hai tỉnh Đắk Lắk và Khánh Hòa - đóng góp 95% sản lượng tôm hùm cả nước, đến lúc này vẫn chưa định hình những chuỗi liên kết sản xuất tôm hùm để có thể truy xuất nguồn gốc sản phẩm tôm hùm.
Cục Thủy sản và Kiểm ngư, Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định ngành hàng tôm hùm cần chuyển mạnh từ phát triển theo chiều rộng sang chiều sâu, tháo gỡ những điểm nghẽn trong quản lý vùng nuôi, con giống và truy xuất nguồn gốc.
Trung Quốc - thị trường chính của tôm hùm Việt Nam, từ nhiều năm nay đã siết chặt nhập khẩu tiểu ngạch và tăng cường chính ngạch với những yêu cầu cao về chất lượng, truy xuất nguồn gốc. Vì vậy, tổ chức lại ngành tôm hùm theo chuỗi sản xuất là công việc ưu tiên hàng đầu.
6 tháng đầu năm nay, chưa có lô tôm hùm giống nhập khẩu chính ngạch phục vụ nuôi thương phẩm là điều đáng suy ngẫm. Việc thiếu nguồn cung chính ngạch cũng làm gia tăng nguy cơ sử dụng con giống không rõ nguồn gốc, ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả nuôi. Trong khi con giống là mắt xích đầu tiên và quan trọng nhất của cả chuỗi giá trị ngành hàng.
