Quyết định số 626/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026-2030 (Chương trình GoGlobal) cùng Quyết định 1406 của Bộ Công Thương ban hành Kế hoạch hành động triển khai đang tạo ra bước ngoặt lớn cho cộng đồng doanh nghiệp. Các chính sách hỗ trợ từ Nhà nước chính thức bước sang giai đoạn phân loại dựa trên mức độ thực hành xanh.
Theo quy định tại các văn bản này, tiêu chuẩn ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) đã trở thành điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp tiếp cận các gói hỗ trợ và tư vấn chuyên sâu. Những đơn vị muốn tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu bắt buộc phải tích hợp ESG trực tiếp vào mô hình vận hành thông qua chiến lược "xanh hóa chuỗi".
Theo khuôn khổ Chương trình GoGlobal và Quyết định 626/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, doanh nghiệp có định hướng "vươn ra thế giới" bắt buộc phải tích hợp ESG vào mô hình vận hành (Ảnh minh họa: AI).
Trong khuôn khổ GoGlobal, Nhà nước tập trung hỗ trợ nâng cấp năng lực cạnh tranh không chỉ dừng lại ở xúc tiến thương mại đơn thuần. Nội dung trọng tâm là hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ các quy định về môi trường, hướng tới sản xuất bền vững và đáp ứng yêu cầu tiếp cận thị trường quốc tế theo các Hiệp định thương mại tự do (FTA).
Đối với các thị trường giá trị cao và tiêu chuẩn khắt khe như Liên minh châu Âu (EU), Mỹ, Nhật Bản hay Australia, Chương trình xác định nâng chuẩn chất lượng cùng trách nhiệm ESG là ưu tiên hàng đầu. Xanh hóa và minh bạch hóa trách nhiệm xã hội không còn là lựa chọn mang tính hình thức, mà đã trở thành hàng rào kỹ thuật mang tính sống còn.
Để nhận được các gói tư vấn chuyên sâu từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp phải đáp ứng hàng loạt yêu cầu kỹ thuật cụ thể, bao gồm năng lực giảm phát thải, thiết lập tiêu chuẩn sản phẩm, sở hữu chứng nhận xuất xứ về dấu chân carbon, lập báo cáo chuỗi cung ứng và thực hiện thẩm định doanh nghiệp (due diligence).
Việc thẩm định sẽ tập trung vào các tiêu chí gồm khai báo giảm phát thải carbon, năng lực tuần hoàn vật liệu và các giải pháp bảo vệ đa dạng sinh học. Doanh nghiệp đáp ứng đủ khung tiêu chí này mới được đưa vào danh sách xem xét thụ hưởng các chính sách ưu đãi về tư vấn chiến lược kinh doanh phát thải thấp.
Quy định này cũng siết chặt trách nhiệm theo từng ngành hàng xuất khẩu mũi nhọn. Riêng với lĩnh vực nông, lâm và thủy sản, các đơn vị kinh doanh buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định về phát thải thấp, bảo vệ đa dạng sinh học và quản lý rừng bền vững. Đây là điều kiện bắt buộc để sản phẩm vượt qua các đợt kiểm tra quy chuẩn tại nước nhập khẩu.
Nhằm hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp thích ứng, GoGlobal chú trọng đào tạo chuyên sâu về tiêu chuẩn quốc tế và quản trị rủi ro. Các hoạt động này giúp doanh nghiệp thay đổi tư duy quản trị, thích ứng với văn hóa kinh doanh quốc tế và giảm thiểu rủi ro pháp lý khi đầu tư, thương mại ở nước ngoài.
Sự chuyển biến trong quá trình thực thi sẽ được đo lường công khai bằng Bộ chỉ số GoGlobal Index. Bộ chỉ số này được xây dựng dựa trên thông lệ quốc tế và thực tiễn Việt Nam, đóng vai trò là thước đo định kỳ hàng năm để đánh giá chính xác tác động của GoGlobal cũng như mức độ chuyển đổi của từng doanh nghiệp.
Các bộ, cơ quan ngang bộ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố có trách nhiệm căn cứ vào khung tiêu chí tại phụ lục văn bản để hướng dẫn, xét duyệt doanh nghiệp đủ điều kiện tham gia. Việc áp dụng chuẩn mực thống nhất giúp đảm bảo nguồn lực hỗ trợ được giao đúng cho các đơn vị có năng lực và cam kết phát triển bền vững.
Làn sóng "xanh hóa" do Quyết định 626 của Thủ tướng Chính phủ và Quyết định 1406 khởi xướng đang gửi đi thông điệp rõ ràng rằng ESG là "tấm vé thông hành" bắt buộc. Đã qua rồi thời kỳ tăng trưởng bằng mọi giá, chỉ những doanh nghiệp chủ động xanh hóa mô hình kinh doanh mới có thể trụ vững và vươn xa trên bản đồ thương mại toàn cầu.
