CEO Forum quý III/2026 với chủ đề "CEO và bài toán: Quản trị tăng trưởng nhanh" đã thu hút hơn 150 lãnh đạo, chuyên gia và CEO doanh nghiệp tham dự.
Sự kiện do Viện Lãnh đạo, Quản trị và Quản lý Việt Nam (VLGM) tổ chức chiều 8/8 đã xoáy sâu vào câu hỏi hóc búa, đó là tại sao Việt Nam có rất nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp thành công, nhưng lại có rất ít doanh nghiệp thực sự lớn?
Bẫy "tăng trưởng nhanh" và những vết nứt từ bên trong
Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, Chủ tịch sáng lập VLGM, chỉ ra thực trạng rằng Việt Nam có hàng trăm nghìn doanh nghiệp nhỏ, hàng chục nghìn doanh nghiệp vừa, nhưng số doanh nghiệp đạt doanh thu trên 1.000 tỷ đồng vẫn còn ít, và mốc từ 10.000 tỷ đồng trở lên còn hiếm hơn nữa.
Đáng nói, rất nhiều doanh nghiệp không "chết" khi còn nhỏ, nhưng họ lại gặp khó khăn đúng vào giai đoạn tăng trưởng nhanh từ 100 tỷ lên 1.000 tỷ, hoặc từ 1.000 tỷ lên 10.000 tỷ đồng.
Giai đoạn bứt phá này cũng chính là giai đoạn doanh nghiệp dễ "vỡ" nhất. Dù có đơn vị vỡ vì thiếu tiền hay vỡ vì mất khách hàng, nhưng theo quan sát của ông Hùng: "Phần lớn doanh nghiệp không vỡ vì thị trường. Họ vỡ từ bên trong".
Ông Hùng cho rằng nhiều doanh nghiệp không gặp vấn đề ngay từ khi còn nhỏ (Ảnh: BTC).
Khi doanh nghiệp còn nhỏ, người sáng lập có thể tự quyết hầu hết mọi việc, quyết định được truyền đi rất nhanh và chính xác. Nhưng khi quy mô tăng gấp 5-10 lần, cách quản trị cũ không còn hiệu quả. Người sáng lập vẫn ra quyết định như cũ, tổ chức vẫn vận hành như cũ, hệ thống vẫn đơn giản như cũ trong khi độ phức tạp của doanh nghiệp đã tăng lên gấp nhiều lần.
Đó là lúc những "vết nứt" ngầm bắt đầu xuất hiện với những biểu hiện như thiếu cán bộ quản lý, thiếu hệ thống, thiếu quy trình, thiếu kiểm soát rủi ro, thiếu năng lực thực thi và đôi khi là thiếu cả một chiến lược đúng. Hệ quả là doanh thu tăng rất nhanh nhưng lợi nhuận không tăng, dòng tiền âm, thị trường mở rộng nhưng văn hóa doanh nghiệp bị phá vỡ, mở thêm chi nhánh nhưng chất lượng dịch vụ đi xuống, tăng nhân sự nhưng năng suất lao động giảm.
Quản trị (G) và ESG: "Bộ xương" giúp doanh nghiệp lớn lên mà không vỡ
Ví doanh nghiệp như một con người, ông Nguyễn Mạnh Hùng phân tích: "Doanh thu là chiều cao, còn hệ thống quản trị chính là bộ xương. Một người cao lên rất nhanh nhưng bộ xương không đủ khỏe thì sẽ không thể đứng vững". Do đó, tăng trưởng càng nhanh thì hệ thống càng phải mạnh.
Điều đáng tiếc là nhiều CEO hiện nay dành phần lớn thời gian để phát triển thị trường, bán hàng, huy động vốn hay phát triển sản phẩm nhưng lại dành quá ít thời gian để xây dựng chính doanh nghiệp của mình. "Chúng ta đang xây thị trường nhanh hơn xây tổ chức. Đó là nguyên nhân sâu xa khiến nhiều doanh nghiệp tăng trưởng rất nhanh rồi dừng lại", ông Hùng nhấn mạnh.
Khi bước vào giai đoạn tăng trưởng nhanh, CEO phải chuyển từ người điều hành sang người kiến tạo năng lực tăng trưởng. Để làm được điều này, theo ông Hùng, các CEO cần tập trung xây dựng 5 năng lực cốt lõi:
Chiến lược đúng: Không phải làm nhiều hơn, mà phải chọn đúng việc để làm. Chiến lược phải được cập nhật liên tục từ thị trường và được kiểm chứng bằng kết quả thực tế.
Xây dựng hệ thống: Tạo ra hệ thống tổ chức, quy trình, dữ liệu, công nghệ, quản trị rủi ro và ra quyết định để doanh nghiệp vận hành ngay cả khi CEO không có mặt. "Không có hệ thống thì tăng trưởng chỉ là mở rộng sự hỗn loạn".
Xây dựng đội ngũ lãnh đạo kế cận: Doanh nghiệp không thiếu nhân viên mà thiếu người quản lý, thiếu người dẫn dắt để thay CEO giải quyết vấn đề. Muốn doanh nghiệp lớn hơn, trước hết phải làm cho đội ngũ lãnh đạo lớn lên.
Quản trị rủi ro và tuân thủ: Tuân thủ pháp luật, chuẩn mực quản trị, chuẩn quốc tế, chuẩn ESG, chuẩn dữ liệu, chuẩn an toàn thông tin. Chỉ một sai phạm nhỏ về pháp luật, thuế, môi trường, lao động hay quản trị có thể làm mất toàn bộ thành quả nhiều năm, bởi "trong thời đại số, uy tín có thể xây dựng trong nhiều năm nhưng mất chỉ trong một ngày".
Xây dựng văn hóa tăng trưởng: Văn hóa không phải là khẩu hiệu treo trên tường, mà là cách tổ chức ra quyết định, cách tổ chức phản ứng trước thất bại và cách lãnh đạo phát triển con người.
Phát biểu của ông Nguyễn Mạnh Hùng tại sự kiện CEO Forum Quý III/2026 (Video: Cẩm Hà).
Lời giải cho bài toán doanh nghiệp "lớn lên mà không vỡ"
Diễn đàn mang đến phiên đối thoại với chủ đề "Tín hiệu nào cho thấy hệ thống sắp vỡ, và xử lý như thế nào?", quy tụ các chuyên gia và lãnh đạo hàng đầu như GS.TS. Vũ Minh Khương (Trường Chính sách công Lý Quang Diệu), ông Lưu Trung Thái (Chủ tịch HĐQT MB), TS. Lê Quang Đạm (Tổng giám đốc Marvell Việt Nam), TS. Giản Tư Trung (Chủ tịch sáng lập Học viện Quản lý PACE) và ông Nguyễn Trường Giang (Chủ tịch HĐTV VNPost), dưới sự điều phối của TS. Võ Trí Thành.
Bên cạnh các bài học thực tiễn, diễn đàn còn cung cấp công cụ tự chẩn đoán cho các CEO theo 2 trục, gồm con người và tổ chức, quy trình và vận hành. Bảng công cụ này giúp doanh nghiệp tự đánh giá mức độ sẵn sàng của hệ thống, nhận diện các điểm nghẽn để tập trung ưu tiên quản trị trong giai đoạn tiếp theo.
Một quốc gia muốn phát triển bền vững phải có những doanh nghiệp lớn, không chỉ lớn về doanh thu mà còn lớn về lãnh đạo, quản trị và quản lý, lớn về công nghệ, thương hiệu, trách nhiệm xã hội và khát vọng.
"Tôi tin rằng, vai trò lớn nhất của một CEO không phải là tạo ra doanh thu, cũng không phải là tối đa hóa lợi nhuận trong từng năm. Vai trò lớn nhất của CEO là xây dựng một tổ chức có thể tăng trưởng liên tục qua nhiều thế hệ. Đó mới là di sản lớn nhất của người lãnh đạo", ông Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định.
