Sau vụ Công an Thanh Hóa triệt phá đường dây sản xuất, buôn bán An Cung giả quy mô lớn, sản phẩm này được chú ý trở lại. Ghi nhận trên chợ mạng cho thấy cùng một số dòng An Cung nhưng giá bán chênh lệch đáng kể, nguồn gốc được người bán giới thiệu cũng rất khác nhau.
Ngày 24/9, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết đã thu giữ khoảng 10.000 hộp An Cung các loại, 300kg viên hoàn, tương đương hơn 1 triệu viên. Theo cơ quan điều tra, số hàng giả này được làm từ nguyên liệu trôi nổi, sau đó đóng gói, dán nhãn thể hiện nguồn gốc Hàn Quốc, Trung Quốc và bán ra thị trường với giá gần 3 triệu đồng/hộp, trong khi chi phí sản xuất khoảng 105.000 đồng.
Sau thông tin về vụ An Cung giả, khảo sát của phóng viên Dân trí trên các kênh bán hàng trực tuyến cho thấy sản phẩm mang tên An Cung Ngưu Hoàng Hoàn đang được rao bán với nhiều thương hiệu, xuất xứ và mức giá khác nhau.
Chợ mạng: Cùng tên sản phẩm, giá bán chênh lệch
Trên sàn thương mại điện tử Shopee, khi tìm kiếm từ khóa "An Cung Ngưu Hoàng Hoàn", hàng loạt sản phẩm được giới thiệu như: SGJH…, DJ…, An Cung CP MG…, An Cung Trầm Hương KH… được cho xuất xứ Hàn Quốc; hay HJT… loại 1 viên được cho xuất xứ Trung Quốc.
Giá bán được niêm yết từ khoảng 750.000 đồng đến 3,5 triệu đồng/hộp loại 60 viên. Riêng loại HJT… loại hộp 1 viên được cho xuất xứ Trung Quốc, giá cũng dao động từ 1,1-1,5 triệu đồng/hộp.
Đáng chú ý, ngay cả với cùng một sản phẩm, mức giá giữa các gian hàng cũng có sự chênh lệch lớn.
Giá an cung ngưu hoàng cùng một thương hiệu nhưng giá bán chênh lệch vài trăm ngàn đồng (Ảnh: chụp màn hình).
Chẳng hạn, cùng dòng SGJH…, loại hộp gỗ 60 viên, một gian hàng chuyên kinh doanh sữa và thực phẩm chức năng Hàn Quốc rao bán với giá 763.560 đồng/hộp. Gian hàng này giới thiệu sản phẩm có nguồn gốc Hàn Quốc, kèm thông tin về thành phần, cách sử dụng và công dụng. Trong đó, thành phần được liệt kê gồm hơn 20 loại dược liệu, ví dụ như củ hoài sơn, cam thảo, mật ong, bồ hoàng, xạ hương, ngưu hoàng...
Trong khi đó, một số gian hàng gắn nhãn "Mall" rao cùng sản phẩm với mức giá khoảng 1,1-1,5 triệu đồng/hộp, cao gần gấp đôi.
Trên mạng xã hội, một tài khoản Facebook cũng rao bán sản phẩm này với giá 750.000 đồng/hộp gỗ hoặc 780.000 đồng/hộp giấy loại 60 viên. Người bán hướng dẫn khách kiểm tra mã QR trên website của hãng để xác thực sản phẩm và khẳng định hàng nhập khẩu có đầy đủ giấy tờ, tem nhãn.
"Loạn" giá an cung ngưu hoàng trên chợ mạng (Ảnh: Chụp màn hình).
Với dòng An Cung Ngưu Hoàng Hoàn KH…, mức giá cũng có sự khác biệt đáng kể. Một cửa hàng chuyên kinh doanh hàng nội địa Hàn Quốc tại TPHCM niêm yết giá 3,1 triệu đồng cho một kỳ uống 10 viên. Trong khi đó, một cửa hàng khác rao cùng loại sản phẩm với giá khoảng 1,8 triệu đồng/hộp 10 viên. Thành phần được người bán giới thiệu gồm nhiều thảo dược truyền thống như trầm hương, ngưu hoàng, củ hoài sơn, cam thảo, cùng các loại rễ cây như sài hồ, cát cánh, bồ hoàng...
Không chỉ khác nhau về giá, các sản phẩm còn được người bán giới thiệu với nhiều công dụng như bổ não, hỗ trợ phòng ngừa đột quỵ, phục hồi sau tai biến, ổn định huyết áp...
Chuyên gia nói gì?
Ngày 26/9, trao đổi với phóng viên Dân trí, luật gia Phan Thị Việt Thu, nguyên Chủ tịch Hội Bảo vệ người tiêu dùng TPHCM, cho biết An Cung Ngưu Hoàng không phải sản phẩm quá phổ biến, giá tương đối cao nên nhóm người sử dụng cũng khá đặc thù.
Theo nữ luật gia, vụ việc tại Thanh Hóa cho thấy công tác quản lý cần được thực hiện chặt chẽ ngay từ khâu sản xuất, lưu thông và phân phối, thay vì chỉ xử lý khi hàng giả đã được đưa ra thị trường với số lượng lớn.
Bà cho biết trước đây Hội Bảo vệ người tiêu dùng TPHCM chưa ghi nhận nhiều phản ánh liên quan đến An Cung giả hoặc kém chất lượng. Một phần nguyên nhân có thể do đây là sản phẩm có giá khá cao, người mua thường tìm đến các kênh quen thuộc hoặc nơi kinh doanh mà họ cho là uy tín. Tuy nhiên, việc một sản phẩm có giá cao không đồng nghĩa với việc người tiêu dùng có thể mặc định đó là hàng thật.
Theo bà Thu, khi mua những sản phẩm có liên quan trực tiếp đến sức khỏe, người tiêu dùng cần kiểm tra ít nhất ba yếu tố: nơi bán có uy tín hay không, thương hiệu có rõ ràng hay không và nguồn gốc sản phẩm có thể truy xuất được hay không.
"Người tiêu dùng phải chủ động bảo vệ mình trước tiên, đặc biệt với những sản phẩm đưa trực tiếp vào cơ thể", bà Thu khuyến cáo.
Theo bà Thu, rủi ro càng lớn khi người tiêu dùng mua thuốc, thực phẩm chức năng hoặc các sản phẩm liên quan sức khỏe thông qua những tài khoản bán hàng trên mạng xã hội. Đặc điểm của hình thức này là người bán có thể chỉ để lại một số điện thoại hoặc tài khoản mạng xã hội để nhận đơn. Khi xảy ra vấn đề, người mua rất khó xác định đầy đủ danh tính, địa chỉ kinh doanh và trách nhiệm của người bán.
"Không biết rõ người bán là ai, chỉ có một số điện thoại liên hệ thì khi xảy ra sự cố, người tiêu dùng rất khó có cơ sở để khiếu nại", bà Thu nói.
Theo bà, với các sản phẩm giá trị nhỏ, không tác động trực tiếp đến sức khỏe, mua bán online có thể đem lại sự tiện lợi. Nhưng với thuốc, thực phẩm chức năng hoặc những sản phẩm được quảng cáo liên quan đến phòng ngừa, hỗ trợ điều trị bệnh, người mua cần thận trọng hơn nhiều. Bà khuyến nghị người tiêu dùng ưu tiên các kênh mua hàng có thông tin người bán rõ ràng, cơ chế xử lý khiếu nại và khả năng truy xuất giao dịch, thay vì chỉ dựa vào lời giới thiệu trên Facebook, Zalo hoặc các tài khoản cá nhân.
Trước thực tế liên tiếp xuất hiện các vụ sản xuất, kinh doanh hàng giả liên quan đến thực phẩm, thực phẩm chức năng và mỹ phẩm, bà Thu cho rằng việc cơ quan chức năng phát hiện, xử lý các đường dây lớn là tín hiệu tích cực.
Tuy nhiên, theo bà, xử lý sau khi hàng giả đã được đưa ra thị trường vẫn chưa đủ - người tiêu dùng cũng cần chủ động tìm hiểu sản phẩm, nơi bán và nguồn gốc trước khi quyết định mua, không nên xem hình ảnh người nổi tiếng hay lời quảng cáo "phòng bệnh" là căn cứ duy nhất để lựa chọn.
Chuyên gia nhiều lần cảnh báo về An Cung Ngưu Hoàng Hoàn
PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, là một trong những bác sĩ nhiều lần lên tiếng cảnh báo về việc sử dụng An Cung Ngưu Hoàng Hoàn (ACNHH) theo lời truyền miệng, đặc biệt với mục đích "dự phòng" đột quỵ.
Theo bác sĩ Hiếu, ACNHH có nguồn gốc từ bài thuốc của Đồng Nhân Đường (Trung Quốc), với các thành phần truyền thống như sừng tê giác, sỏi mật bò, xạ hương. Tuy nhiên, nhiều nguyên liệu quý hiếm hiện được thay thế bằng chất tổng hợp hoặc chất tương tự. Ông cũng lưu ý sản phẩm có các thành phần như hùng hoàng, chu sa - đều là dược liệu có độc tính, cần được sử dụng thận trọng.
PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu cho rằng quan niệm "vài tháng uống một viên để dự phòng đột quỵ" là cách sử dụng chưa có cơ sở y khoa rõ ràng. Ông chia sẻ từng nhiều lần phải đổ bỏ cốc An Cung Ngưu Hoàng đã được pha để kịp thời cấp cứu bệnh nhân, thay vì chờ bệnh nhân sử dụng sản phẩm này.
"Những bác sĩ người Trung Quốc mà tôi quen biết đều khẳng định không kê và cũng chẳng sử dụng cho người thân của mình", bác sĩ Nguyễn Lân Hiếu viết mới đây trên trang cá nhân Facebook có hơn 276.000 người theo dõi, đồng thời cảnh báo người dân không nên đặt sức khỏe, tính mạng vào những lời truyền tai chưa được kiểm chứng y khoa.
