Thương hiệu “lụa Hà Đông”, "lụa Vạn Phúc" có giá trị lớn
Làng nghề dệt lụa Vạn Phúc là làng nghề truyền thống có trên 1.000 năm, được xác lập kỷ lục là làng nghề dệt lụa tơ tằm lâu đời nhất Việt Nam còn duy trì hoạt động đến nay.
Doanh thu từ sản xuất, thương mại, dịch vụ và du lịch của làng nghề ước đạt trên 200 tỷ đồng/năm, sản lượng lụa ước đạt khoảng 1,2 triệu mét vải các loại/năm.
Các nghệ nhân giới thiệu sản phẩm lụa Vạn Phúc; đồng thời chia sẻ với đoàn công tác những khó khăn, vướng mắc còn tồn tại trong quá trình sản xuất, kinh doanh và phát triển làng nghề (Ảnh: Thương Huyền).
Ông Cù Ngọc Trang, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ cho rằng dư địa tăng trưởng của các làng nghề truyền thống vẫn còn rất lớn nếu giải quyết được những điểm nghẽn bằng công nghệ.
Qua khảo sát thực tế tại làng nghề trong sáng 21/8, đoàn công tác của Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội mong muốn cùng địa phương xác định những bài toán cụ thể để có thể triển khai ngay.
Theo ông Trang, các giải pháp công nghệ phải tạo ra giá trị có thể nhìn thấy được, chẳng hạn làm tăng giá trị của từng mét lụa, giữ chân khách du lịch ở lại lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn khi tới tham quan làng nghề.
Trong số những vấn đề được chỉ ra sau chuyến khảo sát và góp ý của các đại biểu tham gia hội nghị, truy xuất nguồn gốc được Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội xác định là nhiệm vụ cấp bách nhất.
Thương hiệu “Lụa Hà Đông”, “Lụa Vạn Phúc” có giá trị lớn về văn hóa, lịch sử và thương mại, tuy nhiên, hệ thống nhận diện, xác thực nguồn gốc và xây dựng thương hiệu số hiện chưa đồng bộ.
Điều này dẫn tới một bài toán khó đối với khách hàng: bằng mắt thường, họ khó phân biệt đâu là sản phẩm được dệt trực tiếp tại Vạn Phúc, đâu là sản phẩm được thiết kế tại Vạn Phúc nhưng gia công ở nơi khác và đâu là hàng hóa thương mại được nhập về để bán tại khu vực làng nghề.
Giải quyết bài toán truy xuất nguồn gốc
Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, nếu giải quyết được bài toán truy xuất nguồn gốc, nhiều vấn đề khác cũng có thể được tháo gỡ.
Từ mã truy xuất, các đơn vị chuyên môn có cơ sở dữ liệu để nâng cao chất lượng quản lý, người mua có thể tiếp cận thông tin về cơ sở sản xuất, nguồn gốc sản phẩm, mẫu hoa văn, quy trình dệt, quyền sở hữu trí tuệ và những thông tin liên quan tới thương hiệu.
Bên cạnh truy xuất nguồn gốc, sở hữu trí tuệ là một mắt xích quan trọng. Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội đã hỗ trợ hội làng nghề trong việc đăng ký bảo hộ các mẫu sản phẩm. Những dữ liệu về bản quyền, mẫu mã và quyền sở hữu trí tuệ đồng thời có thể trở thành thông tin quan trọng để xác định nguồn gốc và giá trị của sản phẩm.
Ở khâu sản xuất, làng nghề cũng đối mặt những vấn đề liên quan tới nguyên liệu và môi trường. Hội nghị đã thảo luận và giao nhiệm vụ nghiên cứu, triển khai cho các đơn vị có liên quan nhằm kiểm soát hóa chất và nước thải, tiến đến sản xuất, phát triển làng nghề bền vững.
Các giải pháp bảo tồn làng nghề truyền thống được đề xuất tập trung vào việc số hóa toàn diện hệ sinh thái làng nghề. Theo đó, các địa điểm, di tích có thể được xây dựng dưới dạng tour 3D, bản sao số (Digital Twin); đồng thời số hóa tri thức nghề, kỹ thuật sản xuất và thông tin về nghệ nhân.
Đối với sản phẩm, bên cạnh việc xây dựng hồ sơ số, gắn mã QR, các sản phẩm cũng có thể được mô hình hóa 3D, đưa vào bảo tàng số, showroom ảo để phục vụ quảng bá và thương mại.
Thời gian tới, các đơn vị sẽ tiếp tục nghiên cứu, phát triển bản đồ, tour du lịch số, gian hàng trực tuyến, livestream bán hàng và truyền thông đa nền tảng... để phát huy giá trị thương hiệu làng nghề lụa truyền thống.
Sáng 21/8, Hội thảo Thúc đẩy Khoa học Công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số nhằm nâng cao tăng trưởng và sức cạnh tranh của làng nghề, góp phần phát triển kinh tế xã hội được tổ chức tại UBND phường Hà Đông, Hà Nội.
Trong buổi sáng cùng ngày, đoàn công tác đến tham quan, ghi nhận ý kiến, góp ý của các nghệ nhân tại làng dệt lụa Vạn Phúc trên địa bàn phường để tìm hiểu những vấn đề còn tồn tại.
