Nghệ sĩ nhân dân, đạo diễn Xuân Đàm tên đầy đủ là Nguyễn Xuân Đàm, sinh năm 1931 tại làng Lập Thạch, tổng An Đôn, phủ Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị, nay thuộc phường Nam Đông Hà (Quảng Trị).
Ông được đánh giá là một trong những nghệ sĩ thuộc thế hệ đặt nền móng và góp phần định hình sân khấu chuyên nghiệp Bình - Trị - Thiên, đồng thời có nhiều đóng góp cho đời sống văn hóa, văn nghệ của khu vực miền Trung và sân khấu Việt Nam đương đại.
Nghệ sĩ nhân dân, đạo diễn Xuân Đàm khi còn trẻ (Ảnh: Gia đình cung cấp).
Năm 1950, nghệ sĩ Xuân Đàm tòng quân tham gia kháng chiến chống Pháp. Sau đó ông chọn nghệ thuật và về Đoàn kịch Bình - Trị - Thiên, cùng các nghệ sĩ biểu diễn phục vụ bộ đội, nhân dân trên chiến trường.
Năm 1960, khi ông thi vào Trường Nghệ thuật sân khấu Việt Nam, khoa đạo diễn.
Tháng 9/1962, nghệ sĩ Xuân Đàm được chọn sang Moskva và vào học tại một trường sân khấu lớn của Liên Xô. Năm 1964, ông trở về nước, tham gia đào tạo các đoàn nghệ thuật miền Nam, vừa dạy đạo diễn, vừa dạy diễn viên.
Những năm sau đó, ông tiếp tục dàn dựng nhiều tác phẩm sân khấu. Hơn 50 vở diễn được ghi dấu trong sự nghiệp, trong đó có "Con gà chân chì", "Gia đình má Bảy", "Tín hiệu trái tim", "Bão tố ngoài khơi", "Trần Thủ Độ", "Huyền thoại mẹ"...
Nghệ sĩ nhân dân Xuân Đàm (hàng đầu, thứ 2 từ trái sang) cùng các đồng nghiệp (Ảnh: Gia đình cung cấp).
Sau khi tỉnh Quảng Trị tái lập, nghệ sĩ Xuân Đàm tiếp tục có những đóng góp lớn cho sân khấu quê hương. Nhiều tác phẩm do ông dàn dựng tạo dấu ấn tại các kỳ hội diễn sân khấu chuyên nghiệp.
Năm 1995, vở "Trần Thủ Độ" do ông đạo diễn giành Huy chương Vàng tại Hội diễn sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc.
Năm 1997, ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân. Ngoài ra, ông còn được tặng Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng, Huân chương Chiến thắng hạng Ba, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất, danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú…
