Là vùng đất ngập nước có giá trị quốc tế, Vườn Quốc gia Tràm Chim đang nỗ lực bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên và các loài động, thực vật quý hiếm. Tuy nhiên, nhiều năm qua, tình trạng người dân chăn thả trái phép, để trâu xâm nhập sâu vào vùng lõi vẫn chưa được xử lý dứt điểm, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến công tác bảo tồn.
Từ trên cao, đàn trâu thả rông ung dung di chuyển giữa vùng lõi Vườn Quốc gia Tràm Chim. Dưới mặt đất, những vết chân hằn sâu, những thân tràm còn in dấu cọ xát cho thấy sự hiện diện của chúng không chỉ diễn ra trong một vài ngày.
Theo ông Lê Thanh Sơn, Tổ trưởng Tổ Quản lý tài nguyên rừng, Vườn Quốc gia Tràm Chim, trâu thả rông trong rừng rất hung dữ, nhiều trường hợp cán bộ tuần tra, bảo vệ rừng bị trâu tấn công nên việc xử lý gặp nhiều khó khăn. Ban quản lý cũng nhiều lần kêu gọi người dân nuôi nhốt, không chăn thả trâu trong rừng.

Ông Nguyễn Ngọc Thanh, nhân viên bảo vệ rừng Vườn Quốc gia Tràm Chim, cho biết trong quá trình làm nhiệm vụ, lực lượng bảo vệ rừng nhiều lần bị trâu đuổi, phải chạy vào bụi tràm để tránh nguy hiểm.
Từ vài đàn trâu ban đầu, số lượng hiện đã tăng lên hàng trăm con do liên tục sinh sản ngay trong khu vực bảo tồn. Theo Ban Quản lý Vườn Quốc gia Tràm Chim, đây là áp lực lớn đối với công tác bảo tồn hệ sinh thái.
Ông Cao Thái Phong, Phó Giám đốc Vườn Quốc gia Tràm Chim, cho biết đàn trâu gây sạt lở các tuyến đê, giẫm đạp lên các thảm thực vật đang được phục hồi, ảnh hưởng trực tiếp đến hệ sinh thái của khu bảo tồn. Trong khi đó, mức xử phạt đối với hành vi chăn thả gia súc hiện được tính theo vụ, không tính theo số lượng gia súc, với mức phạt từ 1,2 đến 1,5 triệu đồng mỗi vụ nên chưa đủ sức răn đe.

Giữa vùng lõi của một khu Ramsar có giá trị quốc tế, mỗi ngày đàn trâu còn hiện diện cũng đồng nghĩa những tác động lên hệ sinh thái vẫn tiếp diễn. Một giải pháp đủ mạnh là điều Vườn Quốc gia Tràm Chim đang cần để bảo vệ những giá trị vốn có của khu bảo tồn.