“Nước rút đến đâu, dứa chết đến đấy”
Những ngày này, ông Lê Quốc Toản (61 tuổi, ở thôn Đa Ngọc, xã Yên Phú) như “ngồi trên đống lửa” khi hơn 1,6ha dứa của gia đình bị ngập úng.
“Năm nay, gia đình tôi đầu tư gần 400 triệu đồng để trồng 1,6ha dứa. Nếu thuận lợi, tháng 2 âm lịch năm sau sẽ cho thu hoạch và gia đình có hơn 300 triệu đồng tiền lãi. Nhưng mưa lớn đã nhấn chìm tất cả”, ông Toản nói.
Mưa lớn nhấn chìm 1,5ha dứa của gia đình ông Toản (Ảnh: Hạnh Linh).
Theo ông Toản, cây dứa rất nhạy cảm với ngập úng. Nếu nước ngập tới nõn trong khoảng 3 ngày, cây có thể bị thối. Trường hợp nước rút nhanh, cây vẫn có nguy cơ phát sinh bệnh nấm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sinh trưởng và cho quả.
Cách ruộng dứa của ông Toản không xa, gia đình ông Nguyễn Duy Thế (50 tuổi, cùng thôn Đa Ngọc) cũng đang đối mặt với nguy cơ mất nguồn thu lớn khi 1,5ha dứa chìm trong biển nước.
“Nước rút đến đâu, lá dứa chuyển sang màu vàng rồi chết đến đấy. Công sức gần một năm qua của cả gia đình đổ sông, đổ bể”, ông Thế nói.
Ông Thế cho biết đây không phải lần đầu ruộng dứa của gia đình ông chịu cảnh ngập úng. Cuối tháng 8/2025, do mưa lớn, toàn bộ 1,5ha dứa của gia đình cũng bị nước nhấn chìm.
Sau vụ dứa mất trắng, gia đình ông Thế không có nguồn thu từ đồng ruộng, trong khi các khoản chi phí đầu tư trước đó vẫn phải trang trải. Muốn khôi phục sản xuất, gia đình lại phải tiếp tục bỏ tiền cải tạo đất, mua giống và đầu tư chăm sóc vụ mới.
“Trồng dứa vốn đầu tư lớn, phải bỏ tiền ra trước nhưng đến khi thu hoạch mới có tiền về. Nếu mất cả vụ gia đình rất khó xoay xở, nhất là những khoản đã vay để đầu tư sản xuất. Chúng tôi mong nhà nước hỗ trợ để có thêm vốn khôi phục sản xuất hoặc chuyển sang cây trồng phù hợp hơn”, ông Thế chia sẻ.
Toàn xã Yên Phú có gần 300ha dứa bị ngập do mưa lớn (Ảnh: Hạnh Linh).
Ông Thế cho hay trước đây gia đình chủ yếu trồng mía. Khoảng 5 năm trở lại đây, nhận thấy cây dứa cho giá trị kinh tế cao hơn, gia đình ông mạnh dạn chuyển đổi diện tích sang trồng dứa.
Dứa có chu kỳ sinh trưởng khoảng 18 tháng. Trong quá trình canh tác, người trồng phải đầu tư phân bón, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh. Để chủ động sản xuất và giảm rủi ro, người dân chia diện tích thành từng khoanh, bố trí thời điểm xuống giống và thu hoạch khác nhau.
“Trước năm 2025, mỗi năm gia đình tôi thu được 60 tấn dứa. Giá bán bình quân 10.000 đồng/kg, doanh thu đạt 600 triệu đồng. Sau khi trừ chi phí sản xuất, gia đình còn lãi hơn 300 triệu đồng. Nhưng 2 năm nay, ông trời không thương…”, ông Thế bỏ lửng câu nói, mắt đượm buồn hướng về ruộng dứa đang ngập sâu trong nước.
Gần 300ha dứa bị ngập, nguy cơ thiệt hại hơn 80 tỷ đồng
Thống kê của UBND xã Yên Phú cho thấy đợt mưa kéo dài từ ngày 13 đến 19/9, khiến toàn xã có khoảng 1.000ha hoa màu bị ảnh hưởng, trong đó gần 300ha dứa bị ngập, hư hại. Diện tích dứa bị ngập tập trung tại các thôn Nông Trường, Đa Ngọc, Xuân Hòa…
Trước nguy cơ thiệt hại tiếp tục gia tăng, xã Yên Phú đang tập trung nhân lực, phương tiện để tiêu thoát nước. Hàng loạt cống tiêu được mở nhằm tạo dòng thoát lũ. Cùng với đó, 2 trạm bơm tiêu úng gồm trạm bơm Đa Ngọc, công suất 1.200m3/h và trạm bơm Cống Hiêu, công suất 20.000m3/h được vận hành liên tục 24/24h từ ngày 19/9 đến nay.
Nhiều diện tích dứa đã bị thối nõn (Ảnh: Hạnh Linh).
Ông Nguyễn Đình Toản, Trưởng phòng Kinh tế xã Yên Phú, cho biết mỗi ha dứa được người dân đầu tư khoảng 270 triệu đồng. Nếu sản xuất thuận lợi, nông dân có thể thu lãi khoảng 300 triệu đồng/ha.
Tuy nhiên, trong đợt mưa lũ lần này, với gần 300ha dứa đang bị ngập, người dân trong xã đứng trước nguy cơ thiệt hại hơn 80 tỷ đồng.
Theo ông Toản, với những diện tích dứa bị ngập nhưng nước chưa tới nõn, nếu được tiêu thoát sớm, thời gian ngập không kéo dài và thời tiết thuận lợi, cây vẫn có khả năng phục hồi. Tuy nhiên, sau ngập úng, cây dứa có thể phát sinh bệnh nấm, ảnh hưởng đến sinh trưởng và năng suất.
“Với những diện tích đã bị ngập lâu, trong điều kiện thời tiết nắng gắt như hôm nay thì khả năng cứu vãn rất thấp. Dù vậy, theo phương châm "còn nước còn tát", UBND xã đang nỗ lực duy trì các phương án tiêu thoát lũ để cứu diện tích hoa màu bị ngập”, ông Toản thông tin.
Trưởng phòng Kinh tế xã Yên Phú cho biết dứa là cây trồng chủ lực của địa phương. Toàn xã hiện có khoảng 600ha dứa, là nguồn thu chính của khoảng 1.000 hộ dân và tạo việc làm cho gần 4.000 lao động.
“Hai năm nay, dứa liên tục bị ngập úng do mưa lũ, người dân đã khó khăn lại càng khó khăn hơn. Chúng tôi đang nỗ lực tiêu thoát lũ, mong nước sớm rút để giảm thiệt hại cho người dân”, ông Toản chia sẻ.
