Cuối tháng 1, chị Nguyễn Thị Thái, 43 tuổi, trú phường Bá Xuyên, vừa kết thúc ca làm việc thì nhận được một đường link video từ người quen. Trong đoạn phim, một phụ nữ tự xưng là Nguyễn Thanh Trúc sống ở Trung Quốc muốn tìm gia đình ở Việt Nam. Ký ức của chị chỉ còn hai cái tên: bố Nguyễn Đức Khánh và em út Nguyễn Thị Thái.
"Chỉ cần nhìn mặt, tôi nhận ngay ra đó là chị gái mình", chị Thái nói.
Chị Nguyễn Thanh Trúc, 51 tuổi, là con thứ ba trong gia đình 4 con (một trai, ba gái) của ông Nguyễn Đức Khánh, 78 tuổi và bà Nguyễn Thị Thi, 74 tuổi ở tổ 2, phường Mỏ Chè, TP Sông Công (nay là phường Bá Xuyên), tỉnh Thái Nguyên.
Việc chị tìm về khép lại biến cố kéo dài gần 40 năm của gia đình.
Chị Thái và bố (ảnh trên), chị gái tên Thủy (bìa trái, dưới) và chị Trúc (giữa) và nữ du học sinh Việt ở Trung Quốc (người hỗ trợ chị Trúc tìm gia đình) trong cuộc gọi video hội ngộ sau hơn 30 năm thất lạc. Ảnh cắt từ video
Bi kịch của gia đình ông Khánh bắt đầu năm 1987 khi bà Thi có dấu hiệu không tỉnh táo và bỏ nhà đi. Sau hơn một năm đi tìm vợ khắp nơi không được, ông Khánh tái hôn.
Năm 1989, người con gái thứ hai của ông là Nguyễn Thị Thủy mất tích. Năm 1993, Nguyễn Thanh Trúc cũng "bặt vô âm tín" giống mẹ và chị. "Tôi không biết đi tìm vợ con ở đâu, chỉ trình báo chính quyền, nhờ phát loa tìm kiếm", ông Khánh kể.
Nhưng lần lượt tìm về. Năm 2005, sau 16 năm mất liên lạc, gia đình nhận được thư của chị Thủy gửi từ Trung Quốc, kể chuyện bị lừa bán làm vợ một người đàn ông nước này. Hai năm sau, chị đưa chồng con về Việt Nam thăm gia đình.
Năm 2017, hai năm sau khi người vợ kế của ông Khánh qua đời, gia đình nhận được tin công an tìm thấy bà Thi tại cửa khẩu Lạng Sơn. Bà mất trí nhớ nhưng vẫn đọc được tên chồng, 4 người con và địa chỉ nhà mẹ đẻ nên được cơ quan chức năng đưa về. Trở về sau 30 năm, bà Thi tóc đã bạc trắng. Thi thoảng trong những lúc trí nhớ phục hồi, bà kể từng bị một nhóm người bắt đi sang bên kia biên giới và phải nhặt ve chai cho chủ.
Vợ và người con thứ hai đã tìm lại được khiến ông Khánh thêm hy vọng người con gái thứ ba sẽ tìm về nếu còn sống. Và điều đó đã xảy ra vào cuối tháng 1/2026.
Chị Thái bên mẹ dịp mừng thọ Tết Nguyên Đán, năm 2023. Ảnh gia đình cung cấp
Thông qua người phiên dịch là một du học sinh Việt Nam đang ở Trung Quốc, chị Trúc kể mùa hè năm 1993, khi đang làm việc tại một lò gạch, được một phụ nữ rủ đi lên biên giới làm việc lương cao. Cô gái 18 tuổi năm đó bị đưa đến sống với một người đàn ông không minh mẫn ở tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. Hàng ngày, chị phải lên núi hái thảo dược đem bán. Không tiền, không biết tiếng địa phương, không có phương tiện liên lạc, chị kẹt lại xứ người.
Cuộc sống dần ổn định sau khi chị Trúc kết hôn với người chồng thứ hai. Nhờ mạng xã hội phát triển, chị nhờ người quay video và đăng trên các trang mạng ở Việt Nam để tìm người thân. Sau 33 năm, chị quên gần hết tiếng Việt, chỉ nhớ tên bố và em gái.
Hai ngày sau khi video đăng tải, chị Trúc kết nối được với gia đình. Trong cuộc gọi video đầu tháng 2, ngoài em gái út và bố mẹ chị còn kết nối được với chị Thủy. Lần đầu tiên sau 39 năm gia đình mới nhìn thấy đủ mặt các thành viên.
"Bố mẹ già yếu rồi, các chị sắp xếp về thăm nhé", Nguyễn Thị Thái nói với các chị và nhận được cái gật đầu.
Bà Dương Thúy Hằng, Tổ trưởng tổ dân phố số 2, phường Bá Xuyên, cho biết vợ chồng ông Khánh hiện sống trong căn nhà tạm, dựa vào khoản trợ cấp mất sức lao động của ông và trợ cấp khuyết tật của bà. "Bà Thi trở về nhưng trí não không minh mẫn, thi thoảng vẫn lang thang đi nhặt rác. Rất may ông bà có con trai, con gái sống gần thường xuyên qua săn sóc", bà Hằng nói.
Lớn lên thiếu vắng tình thương và sự chăm sóc của mẹ đẻ, nay mẹ trở về trong cảnh tuổi già, bệnh tật, với anh em chị Thái, đó vẫn là điều may mắn. "Mẹ không có công dưỡng nhưng có công sinh. Còn cha mẹ để được chăm sóc với tôi là niềm vui, hạnh phúc", chị nói.
Ông Khánh cho biết nửa đời người luôn áy náy khi lạc mất vợ, hai đứa con đi biệt tích. Giờ kết nối được với các con, bà Thi tìm được về, tuổi già của ông coi như trọn vẹn.
Năm nay, các chị gái của Thái đều lên kế hoạch về Việt Nam thăm cha mẹ. Lúc đó, cả gia đình "sẽ được ôm nhau, bằng xương bằng thịt".
Phạm Nga
