Mới đây, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) và Hiệp hội Da - Giày - Túi xách Việt Nam (Lefaso) đã có hai văn bản kiến nghị Bộ Công Thương tháo gỡ tình trạng chậm cấp Chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O), cho rằng việc này đang ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng và hoạt động xuất khẩu.
Theo Lefaso, nhiều doanh nghiệp da giày, may mặc đang gặp khó khi xin C/O mẫu B cho thị trường Mỹ, mẫu E cho các nước ASEAN và mẫu VC cho Chile. Nguyên nhân chủ yếu là việc chuyển giao cơ quan cấp C/O từ Cục Xuất nhập khẩu về các Sở Công Thương địa phương.
Doanh nghiệp phải đăng ký lại hồ sơ thương nhân tại cơ quan cấp mới, thời gian xử lý có thể lên tới 10 ngày. Trong thời gian chờ phê duyệt, doanh nghiệp không thể nộp hồ sơ xin C/O. Bên cạnh đó, một số Sở Công Thương, đặc biệt tại TPHCM, đang quá tải do phải tiếp nhận lượng lớn hồ sơ từ nhiều ngành hàng.
VASEP cũng phản ánh tình trạng tương tự tại một số địa phương. Theo hiệp hội, chậm cấp C/O có thể khiến doanh nghiệp không kịp hoàn thiện chứng từ để khách hàng làm thủ tục nhập khẩu và hưởng ưu đãi thuế theo các Hiệp định thương mại tự do (FTA).
Hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa tại Cảng Cát Lái ở TPHCM (Ảnh: Hải Long).
Doanh nghiệp có thể phát sinh chi phí lưu kho, lưu bãi, chậm thanh toán và nguy cơ bị phạt do giao chứng từ không đúng hạn. Hiệp hội Da - Giày - Túi xách Việt Nam cho biết tình trạng này còn ảnh hưởng đến xuất khẩu sang các thị trường trọng điểm như Mỹ, Nam Phi, Chile và nhiều nước châu Á.
Đáng chú ý, Hiệp hội Da - Giày - Túi xách Việt Nam cảnh báo C/O mẫu B dù không phải chứng từ ưu đãi vẫn có vai trò quan trọng trong xác định xuất xứ hàng hóa tại Mỹ. Việc chậm hoặc thiếu chứng từ này có thể làm phát sinh rủi ro về xác định nguồn gốc và thuế đối với hàng hóa Việt Nam.
Để tháo gỡ, hai hiệp hội cùng đề nghị Bộ Công Thương cho phép kế thừa, chuyển tự động dữ liệu hồ sơ thương nhân đã được phê duyệt trên Hệ thống quản lý và cấp chứng nhận xuất xứ điện tử (eCoSys), thay vì yêu cầu doanh nghiệp đăng ký lại.
Trong thời gian chuyển tiếp, hai hiệp hội đề xuất cho phép doanh nghiệp nộp hồ sơ C/O song song với quá trình thẩm định hồ sơ thương nhân hoặc áp dụng cơ chế hồ sơ thương nhân tạm thời.
Các hiệp hội cũng kiến nghị bổ sung nhân lực, hỗ trợ kỹ thuật cho các Sở Công Thương có lượng hồ sơ lớn; nghiên cứu cơ chế xử lý nhanh đối với lô hàng gấp và tiếp tục nâng cấp eCoSys theo hướng tăng tự động hóa, giảm thao tác thủ công.
Hai hiệp hội cho rằng việc sớm tháo gỡ các điểm nghẽn trong cấp C/O là cần thiết để tránh gián đoạn xuất khẩu, phát sinh chi phí và ảnh hưởng đến uy tín của doanh nghiệp Việt Nam.
