Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, tướng Dan Caine (Ảnh: Getty).
Nguồn lực có giới hạn
Theo các nguồn tin, trong vài tuần qua, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, tướng Dan Caine, đã kín đáo bày tỏ rõ ràng với các cố vấn cấp cao khác của Tổng thống Donald Trump rằng Mỹ cần phải tìm một con đường rút lui khỏi cuộc chiến với Iran.
Theo ông, các lựa chọn quân sự trên bàn đàm phán nhằm leo thang xung đột có thể “gậy ông đập lưng ông” và chỉ riêng lực lượng không quân Mỹ thì khó có thể đạt được các mục tiêu mà Tổng thống Trump đề ra.
"Ông Caine đang tìm một con đường rút lui", một trong các nguồn tin thẳng thắn chia sẻ.
Tướng Caine không phải là người duy nhất giữ quan điểm rằng cuộc chiến đã đến ngã 3 đường. Hai trong số các nguồn tin cho biết ông đã thảo luận về những lo ngại quanh các lựa chọn quân sự nhằm leo thang xung đột và đặt ra triển vọng tìm kiếm một con đường rút lui khỏi cuộc chiến với các quan chức cấp cao khác trong nội các, bao gồm Phó Tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio và Giám đốc CIA John Ratcliffe.
Tướng hàng đầu của Mỹ gần đây đã có các cuộc trao đổi riêng với một số cố vấn cấp cao cùng chung quan điểm của ông Trump nhằm thúc đẩy sự phối hợp liên ngành và bảo đảm họ có cùng tiếng nói trước các cuộc họp với Tổng thống. Mục tiêu là làm rõ những hạn chế và cạm bẫy của các lựa chọn quân sự hiện có, bao gồm cả những lựa chọn không đòi hỏi phải đưa bộ binh Mỹ tham chiến.
"Tôi nghĩ đó chỉ là cách ông ấy bảo vệ quân đội", một trong các nguồn tin chia sẻ, đề cập đến các cuộc thảo luận của ông Caine với các quan chức an ninh quốc gia cấp cao khác trong nội các Mỹ về cuộc chiến Iran.
Ông Trump liên tục cho thấy sự phản đối ý tưởng triển khai bộ binh tới Iran, thay vào đó phát đi tín hiệu tin rằng việc ném bom đường không có thể buộc Tehran chấp nhận một thỏa thuận theo các điều kiện của ông.
Ông Caine và những người khác trong nội các của Tổng thống Trump lại kín đáo nhìn nhận kết quả như vậy là khó xảy ra, và thay vào đó đã nỗ lực phát triển các lựa chọn khác phù hợp với các tham số do chính Tổng thống đưa ra.
Gần 6 tháng kể từ khi xung đột Mỹ - Iran nổ ra, việc vị tướng cấp cao nhất của ông Trump kín đáo lập luận rằng không có giải pháp quân sự dễ dàng nào để kết thúc cuộc chiến là một điều vô cùng quan trọng.
"Tướng Caine là một tài sản quý báu đối với đội ngũ an ninh quốc gia của Tổng thống Trump. Ông luôn cung cấp thông tin chính xác, khách quan cùng hàng loạt lựa chọn cho Tư lệnh Tối cao, người cuối cùng đưa ra quyết định dựa trên những gì ông cảm thấy là tốt nhất cho an ninh quốc gia”, một quan chức Nhà Trắng nói.
Cuộc chiến Iran đã đạt đến điểm mà nhiều quan chức an ninh quốc gia cấp cao của ông Trump tin vào điều mà chính tướng Caine đã nói với các nghị sĩ trong một phiên phân trần công khai vào cuối tháng trước: "Sức mạnh không quân có những giới hạn”.
Vì những lý do đó, tướng Caine và các quan chức khác của ông Trump đã tỏ ra thận trọng trước kế hoạch mới nhất vào cuối tháng 7 nhằm tung ra các đòn tập kích mới, gay gắt hơn do lo ngại về những hệ lụy có thể xảy ra khi leo thang xung đột, ngay cả khi Tổng thống dường như đã sẵn sàng bật đèn xanh cho một chiến dịch "quy mô lớn” nhằm vào Iran.
"Những người duy nhất ủng hộ chiến dịch này là các thành viên thuộc Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM)", nguồn tin nói thêm, đồng thời lưu ý rằng Israel cũng ủng hộ rộng rãi một chiến dịch leo thang xung đột.
Ông Trump cuối cùng đã quyết định rút lui sau khi trò chuyện với các đồng minh Trung Đông, những người đã nói với ông rằng họ lo sợ sự trả đũa của Iran nhắm vào hạ tầng năng lượng của họ.
Tuy nhiên, nguồn cung kho đạn dược then chốt của Mỹ sụt giảm cũng là một yếu tố. Nhiều nguồn tin cho biết đây là mối quan ngại không chỉ tướng Caine mà cả các quan chức vùng Vịnh đã nêu ra. Gần đây, họ đã chuyển đến các quan chức chính quyền thông tin về việc tình trạng thiếu hụt các hệ thống phòng không cao cấp của Mỹ có thể ảnh hưởng ra sao đến khả năng đánh chặn các đòn trả đũa tiềm tàng từ Iran nếu ông Trump quyết định leo thang xung đột.
Ông Trump nhiều lần đe dọa sẽ tấn công hạ tầng năng lượng của Iran, một động thái bị cho là khó có thể buộc Iran phải đầu hàng và gần như chắc chắn sẽ kích hoạt các cuộc tấn công trả đũa nhắm vào hạ tầng năng lượng của các quốc gia Vùng Vịnh.
Cách tiếp cận cân bằng
Xung đột Mỹ - Iran đã kéo dài gần 6 tháng (Ảnh: Reuters).
Dù ông Caine đã nêu ra những lo ngại, ông cũng rất chú ý đến việc duy trì mối quan hệ với Tổng thống Trump và tỏ ra cẩn trọng trong cách truyền đạt những mặt trái tiềm ẩn của các lựa chọn quân sự khi trình bày trực tiếp với Tổng thống.
Ông Caine đã nỗ lực làm việc trong thời gian đảm nhiệm chức vụ để bảo đảm mình có được sự lắng nghe của ông Trump. Thậm chí, có thời điểm ông từng cố gắng có được một văn phòng tại Nhà Trắng để có thể báo cáo cho Tổng thống thường xuyên hơn và có một không gian bảo mật cao để làm việc khi ở đó.
Ông Caine đã "làm đúng nghĩa vụ" khi mới đây nêu ra những mặt trái tiềm ẩn của các lựa chọn quân sự nhằm leo thang xung đột, bao gồm cả những lo ngại về kho đạn dược vốn đã cạn kiệt của Mỹ, trong một cuộc họp tại Nhà Trắng với Tổng thống Trump và các quan chức cấp cao khác vào cuối tháng trước.
Theo nguồn thạo tin, cũng trong cuộc thảo luận đó, tướng Caine đã làm rõ với Tổng thống Trump rằng nếu ông muốn tiến hành các chiến dịch quy mô lớn, "chúng ta hoàn toàn có thể đánh bại họ".
Mặc dù vậy, trong các cuộc trao đổi riêng, tướng Caine đã trực diện hơn khi thừa nhận những giới hạn của sức mạnh không quân và nhắc lại quan điểm của ông rằng chỉ riêng việc ném bom thì khó có thể đạt được các mục tiêu đã đề ra.
Ông Caine dường như đã lên tiếng nhiều hơn về các hệ quả dây chuyền tiềm tàng của sự leo thang từ phía Mỹ trong những tuần gần đây. Ông đã cụ thể nêu ra những lo ngại về kho đạn dược cạn kiệt của Mỹ trong ít nhất hai cuộc họp mới đây với ông Trump.
Đồng thời, ông Caine cũng đã nhắc lại trong các cuộc họp đó rằng quân đội Mỹ có thể gây ra thiệt hại cực kỳ lớn cho Iran nếu ông Trump cuối cùng quyết định tiến hành một chiến dịch leo thang.
Đó là một phần trong hành động cân bằng tinh tế của ông Caine, khi ông nói riêng với mọi người rằng ông muốn khôi phục niềm tin vào vị trí tướng hàng đầu đất nước của mình và vào quân đội nói chung.
Tình trạng thiếu hụt đạn dược là một lý do khiến Lầu Năm Góc và CENTCOM gần đây bắt đầu đánh giá lại chiến lược quân sự của Mỹ. Ví dụ, một quan chức quân sự cấp cao tại CENTCOM gần đây đã gửi một email huy động ý tưởng từ tập thể nhằm tìm kiếm các cách thức sáng tạo và phi truyền thống mới để gây áp lực và trừng phạt Iran.
