Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: Reuters)
Đây không phải là lần đầu tiên Tổng thống Trump chỉ trích gay gắt Tổng thống Ukraine - người từng trải qua cuộc gặp đầy sóng gió trước ống kính truyền thông tại Phòng Bầu dục hồi tháng 2/2025.
Tuy nhiên, vào thời điểm đó, Tổng thống Mỹ đang tận hưởng đà thắng lợi từ cuộc trở lại nắm quyền đầy mạnh mẽ. Còn hiện tại, ông đang đối mặt với một vị thế chính trị bấp bênh hơn nhiều.
Đại đa số các cuộc thăm dò đều dự báo đảng Cộng hòa của ông Trump sẽ mất quyền kiểm soát Quốc hội trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào ngày 3/11, trong bối cảnh người dân Mỹ ngày càng bất mãn với tình trạng giá cả leo thang, đặc biệt là giá nhiên liệu.
Trong một cuộc khảo sát dư luận công bố ngày 1/10, hãng tin AP và Đại học Chicago cho biết, 65% người trưởng thành tại Mỹ quy trách nhiệm cho Nhà Trắng về chi phí sinh hoạt đắt đỏ, đặc biệt là do các chính sách thuế quan của ông Trump và cuộc chiến mới chống lại Iran.
Nguy cơ người dân Mỹ bỏ phiếu dựa trên tác động đến túi tiền của họ phần nào giải thích cho thông báo ngày 9/10 của ông Trump về việc dỡ bỏ một số lệnh trừng phạt để cho phép nhập khẩu dầu diesel từ Nga, với mục đích được cho là nhằm hạ nhiệt giá cả.
Theo các chuyên gia, Tổng thống Trump nhận thức rất rõ việc công chúng Mỹ đang quy trách nhiệm cho ông về tình trạng giá cả leo thang mạnh, bao gồm cả giá dầu diesel. Ông biết rằng mình chỉ còn vài tuần để cố gắng thay đổi cách nhìn nhận của công chúng. Đó có thể là lý do dẫn đến việc ông chọn thời điểm này để đưa ra những quyết định liên quan đến Nga và Ukraine.
Quan điểm trên phù hợp với nhận định của Bộ trưởng Quốc phòng Anh Wes Streeting trong cuộc phỏng vấn với Sky News vào ngày 11/10.
"Hãy thẳng thắn nhìn nhận vấn đề này: Bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần. Chi phí sinh hoạt là một vấn đề nhức nhối. Và chắc chắn Tổng thống Trump cũng đang chịu áp lực tương tự như nhiều nhà lãnh đạo khác trong việc tìm cách giảm bớt gánh nặng chi phí sinh hoạt và giá năng lượng”, ông Streeting nói.
Tìm người đổ lỗi
Ngay cả các thành viên trong đảng Cộng hòa của Tổng thống Trump cũng phản đối quyết định nới lỏng lệnh trừng phạt Nga, bởi nó đi ngược lại đạo luật mà chính ông Trump từng ký nhằm thắt chặt các biện pháp hạn chế đối với Mátxcơva.
Ông Trump cũng nhiều lần lên án các cuộc tấn công của Ukraine nhắm vào các nhà máy lọc dầu của Nga. Ngày 10/10, ông thúc giục Tổng thống Ukraine Zelensky "tốt hơn hết là phải chấm dứt ngay" các cuộc tấn công đó.
Theo các chuyên gia, chiến lược của ông Trump một phần là nhằm "đổ lỗi và quy trách nhiệm về giá dầu diesel cao tại các trạm xăng ở Mỹ cho các cuộc tấn công giữa Ukraine và Nga, thay vì nhìn vào thực tế là hiện eo biển Hormuz gần như đóng băng”.
Một số chuyên gia cũng tỏ ra nghi ngờ việc thỏa thuận mới nhất với Mátxcơva sẽ tạo ra thay đổi căn bản đối với tình hình năng lượng. Vì lượng dầu mà Nga cam kết giải phóng trong tháng 10 là rất nhỏ so với nhu cầu toàn cầu.
Mỹ tiêu thụ 3,9 triệu thùng dầu diesel mỗi ngày. Trong khi đó, thỏa thuận với Mátxcơva ban đầu bao gồm tổng cộng 2,22 triệu thùng - chỉ nhỉnh hơn một chút so với lượng tiêu thụ trong một ngày của Mỹ.
Ông Trump cũng cáo buộc ông Zelensky là trở ngại chính đối với việc giải quyết xung đột một cách hòa bình.
"Nga muốn đạt được thỏa thuận, nhưng vì lý do nào đó, ông Zelensky lại không muốn thỏa thuận”, ông Trump phát biểu hôm 10/10.
Ông chỉ trích Tổng thống Ukraine vì đã không tổ chức bầu cử sau khi kết thúc nhiệm kỳ cách đây 2 năm.
"Tôi nghĩ ông ấy nên tổ chức bầu cử, lẽ ra ông ấy đã có thể giải quyết vấn đề này từ lâu rồi”, ông Trump nói. Đây là một trong những lời chỉ trích gay gắt nhất của ông nhắm vào nhà lãnh đạo Ukraine - người đắc cử vào năm 2019.
