Gần đây, sân bay King Khalid ở Riyadh và nhiều sân bay khác của Ả Rập Xê Út liên tục bị lực lượng Houthi tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV).
Dù Ả Rập Xê Út chi hàng chục tỷ USD cho quốc phòng và sở hữu hệ thống phòng thủ như Patriot, THAAD tương tự Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), nhưng vẫn bị vũ khí của Houthi xuyên thủng.
Khói bốc lên từ hiện trường vụ tấn công của Houthi ở phía nam Riyadh. (Ảnh: Reuters)
Sức mạnh từ kho vũ khí của Houthi
Ngày 11/10, phát ngôn viên lực lượng Houthi ở Yemen, ông Yahya Saree thông báo tiến hành 4 chiến dịch tập kích Ả Rập Xê Út bằng tên lửa và UAV trong 24 giờ. “Đây là biện pháp trả đũa hành động gây hấn của Ả Rập Xê Út nhằm vào đất nước và người dân Yemen” , ông nói.
Trong đó, sân bay King Khalid là nơi hứng thiệt hại nặng nhất khi trong 5 ngày trúng đến 4 đòn tập kích. Sự việc nghiêm trọng nhất xảy ra vào 10/10 khiến 13 người thiệt mạng, hơn 300 người bị thương. Đây là vụ tập kích chết chóc nhất ở Ả Rập Xê Út trong hơn một thập kỷ qua.
Theo 2 quan chức giấu tên của Ả Rập Xê Út, kết quả điều tra ban đầu cho thấy Houthi phóng nhiều máy bay không người lái trước khi phóng loạt tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo vào sân bay quốc tế King Khalid ở Riyadh.
Đáng chú ý, Houthi sở hữu nhiều loại tên lửa đạn đạo và hệ thống vũ khí tiên tiến được trang bị đầu đạn có khả năng đổi hướng trong quá trình bay, gây khó khăn cho hệ thống đánh chặn Patriot và những hệ thống phòng thủ khác mà Ả Rập Xê Út sử dụng.
Hình ảnh mạng xã hội được cho là khói bốc lên từ vụ nổ.
Một trong những vũ khí hiện đại nhất của Houthi là tên lửa đạn đạo tầm trung Palestine-2. Đây là tên lửa hai tầng đẩy dùng nhiên liệu rắn, có tầm bắn hơn 2.000km và được mô tả là vũ khí siêu vượt âm.
Một mẫu khác là Toufan, dường như dựa trên nền tảng tên lửa Ghadr của Iran, có khả năng đánh trúng mục tiêu ở khoảng cách 1.350 - 1.950km. Những mẫu tên lửa trên từng xuyên thủng lưới phòng không đa tầng của Israel và đánh xuống mục tiêu ở cách Yemen khoảng 2.000km.
Ngoài ra, lực lượng Houthi còn sở hữu một số tên lửa tầm ngắn, như dòng Burkan và Badr. Chúng được cho là có nguồn gốc từ Iran và được triển khai trong các cuộc tập kích xuyên biên giới nhằm vào Ả Rập Xê Út.
Chuyên gia tại Khoa Nghiên cứu Chiến tranh thuộc Đại học Nhà vua London, ông Nawaf Obaid cho rằng kho vũ khí của Houthi về cơ bản có nguồn gốc từ Iran và chịu ảnh hưởng nhất định từ công nghệ Trung Quốc.
Hệ thống phòng không Ả Rập Xê Út gặp khó
Theo giới chức Ả Rập Xê Út, lực lượng của họ bắn hạ một số vật thể bay trong tuần qua, bao gồm 2 tên lửa đạn đạo nhắm vào Thủ đô hôm 8/10. Tuy nhiên, họ không thể đánh chặn được vật thể bay tấn công sân bay quốc tế King Khalid ở Riyadh hôm 10/10.
Hiện tại, Ả Rập Xê Út đã thực hiện cuộc điều tra nhằm làm rõ vì sao hệ thống phòng không không đưa ra cảnh báo sớm hơn về vụ tấn công, trong đó tên lửa và UAV của Houthi đã vượt quãng đường hơn 1.000km để tới Riyadh.
Vụ tấn công phơi bày những lỗ hổng trong hệ thống phòng thủ của nước này, đồng thời báo hiệu bước ngoặt nguy hiểm trong cuộc xung đột Trung Đông đang lan rộng.
Khẩu đội tên lửa Patriot được nhìn thấy gần căn cứ không quân Prince Sultan, Ả Rập Xê Út. (Ảnh: Getty)
Theo chuyên gia Obaid, Ả Rập Xê Út cùng nhiều đồng minh khu vực và toàn cầu phải vật lộn với nguồn dự trữ hạn chế các loại đạn dược Patriot và THAAD. Mỹ và đồng minh sử dụng hết trong những tháng đầu của cuộc chiến với Iran.
Tháng trước, Riyadh được cho là đã liên hệ với một số quốc gia để triển khai hệ thống phòng không hoặc hỗ trợ khác nhằm giúp phòng thủ chống lại cuộc tấn công của Houthi.
Chuyên gia phân tích về chính sách an ninh và quốc phòng Wolfgang Pusztai cũng cho rằng trọng tâm chính của hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo tại Ả Rập Xê Út là đối phó với các mối đe dọa từ Iran. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tấn công từ phía Houthi, nhiều khả năng Ả Rập Xê Út đang điều chỉnh hướng phòng thủ, điều chuyển một số hệ thống xoay về phía Yemen.
Tương tự, phân tích của Viện Washington (Mỹ) và nhiều chuyên gia quốc phòng chỉ ra hệ thống phòng không Ả Rập Xê Út dù được tăng cường sau vụ tấn công Abqaiq năm 2019, vẫn tồn tại lỗ hổng địa lý và tầng thấp.
Radar không phải lúc nào cũng bao phủ 360 độ; địa hình và độ cong Trái đất tạo ra “vùng tối”; các hệ thống tầm ngắn cũ hơn gặp khó với UAV bay sát mặt đất.
Việc phải phân tán lực lượng phòng thủ giữa biên giới phía Nam (đối phó với lực lượng Houthi) và các mối đe dọa khác càng làm giảm mật độ bảo vệ quanh Riyadh - Thủ đô và trung tâm chính trị - kinh tế.
Chính vì vậy, ông Nawaf Obaid nhận định việc phòng không của Ả Rập Xê Út đôi khi bị xuyên thủng là điều khó tránh khỏi, xét đến diện tích rộng lớn của vương quốc này cũng như đường biên giới giáp với Yemen.
Đồng quan điểm, chuyên gia an ninh tại công ty phân tích rủi ro MENA Analytica - ông Andreas Krieg nhấn mạnh: “Ngay cả lưới phòng không nhiều lớp gồm Patriot, THAAD, chiến đấu cơ và hàng loạt cảm biến cũng không thể tạo ra mái vòm bất khả xâm phạm trên quốc gia có diện tích như Ả Rập Xê Út”.
