Tổng thống Nga Vladimir Putin (Ảnh: Reuters).
Sau 2 ngày họp, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã thông báo về kết quả của Hội nghị Cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga ngày 18/6, tái khẳng định mối quan hệ hợp tác hiệu quả, thực chất.
Dưới đây là bài phát biểu của Tổng thống Nga Vladimir Putin.
"Các cuộc thảo luận của chúng tôi đã diễn ra rất hiệu quả và mang tính xây dựng, trong một bầu không khí thân thiện và thực chất. Hội nghị thượng đỉnh đã quy tụ các nhà lãnh đạo, những người đứng đầu chính phủ, các chính trị gia cấp cao và các quan chức chính phủ từ tất cả 11 quốc gia thành viên ASEAN, cũng như Tổng thư ký của Hiệp hội.
Sự tham gia đông đảo này phản ánh rõ ràng mối quan tâm chung mạnh mẽ của Nga và các nước Đông Nam Á trong việc mở rộng hơn nữa mối quan hệ hợp tác cùng có lợi, dựa trên các mối liên kết hữu nghị lâu đời và kinh nghiệm sâu rộng từ mối quan hệ đối tác đa dạng và hiệu quả.
Các ưu tiên chiến lược cho sự hợp tác trong tương lai giữa Nga và ASEAN được thiết lập trong Tuyên bố Kazan, văn kiện đã được thông qua sau hội nghị thượng đỉnh. Đặc biệt, tài liệu này tái khẳng định cam kết chung của chúng tôi đối với việc xây dựng một trật tự thế giới đa cực công bằng và dân chủ, dựa trên các nguyên tắc đã được công nhận rộng rãi của luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc.
Hội nghị thượng đỉnh cũng đã thông qua Kế hoạch Hành động Nga - ASEAN, vạch ra các biện pháp thực chất nhằm tăng cường hợp tác an ninh và chính trị, mở rộng thương mại và đầu tư, đồng thời xây dựng các hoạt động giao lưu văn hóa và nhân văn.
Tôi lưu ý rằng chúng tôi đã được nghe nhiều ý tưởng mang tính xây dựng và các đề xuất thực tế hữu ích trong suốt hội nghị thượng đỉnh về việc tăng cường mối quan hệ đối tác kinh tế. Các bên tham gia đã lên tiếng ủng hộ việc đẩy mạnh thương mại song phương, cả về chất lượng lẫn số lượng, đồng thời cải thiện cấu trúc thương mại và mở rộng đầu tư vốn lẫn nhau.
Để hiện thực hóa tầm nhìn này, các doanh nghiệp phải chuyển sang sử dụng đồng nội tệ trong các giao dịch tài chính của mình. Chúng ta phải dỡ bỏ các rào cản thương mại còn tồn tại và tinh giản các thủ tục hành chính. Tất cả các quốc gia của chúng ta đều có tiềm năng để đạt được điều này. Đó là vấn đề đa dạng hóa các mối quan hệ kinh doanh.
Nga sẵn sàng tăng cường xuất khẩu các sản phẩm có giá trị gia tăng cao sang các nước ASEAN, bao gồm phân bón và các sản phẩm dược phẩm. Tất nhiên, chúng tôi vẫn cam kết cung cấp cho những người bạn châu Á của mình các sản phẩm lương thực và tài nguyên năng lượng, vốn là những mặt hàng đang có nhu cầu rất lớn.
Đất nước chúng tôi đã và đang hỗ trợ, cung cấp sự trợ giúp cho các quốc gia trong khu vực trong nỗ lực phát triển năng lượng hạt nhân.
Tập đoàn Rosatom có các giải pháp công nghệ độc đáo để cung cấp cho việc xây dựng các nhà máy điện hạt nhân đảm bảo tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn môi trường và an ninh cao nhất. Họ không chỉ có thể xây dựng các nhà máy điện hạt nhân, mà còn có thể tạo ra các lĩnh vực hạt nhân dân sự mới từ con số 0 dưới dạng các giải pháp chìa khóa trao tay bằng cách đào tạo các chuyên gia cho ngành này, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm và kiến thức của mình trong y học hạt nhân và việc ứng dụng công nghệ hạt nhân vào các lĩnh vực khác, bao gồm cả nông nghiệp...
Nga và các nước ASEAN đã làm được rất nhiều điều để tăng cường hợp tác trong lĩnh vực giao thông vận tải. Các bên đã và đang mở rộng các tuyến vận chuyển xuyên lục địa bằng đường biển và đường sắt, đồng thời mở thêm các tuyến đường mới và cùng nhau nỗ lực triển khai các dịch vụ hậu cần.
Đã có các cuộc tham vấn thường xuyên về các vấn đề nhạy cảm như đấu tranh chống khủng bố, buôn lậu ma túy, tội phạm có tổ chức và việc sử dụng an toàn công nghệ kỹ thuật số.
Chúng tôi tái khẳng định cam kết của mình trong việc cùng nhau thúc đẩy hợp tác về an ninh mạng và công nghệ thông tin - truyền thông (ICT). Các công ty công nghệ thông tin hàng đầu của Nga đã và đang chia sẻ các giải pháp tiên tiến của họ với các đồng nghiệp châu Á trong các lĩnh vực bảo mật dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, công nghệ thành phố thông minh...
Sự quan tâm đáng kể trong suốt hội nghị thượng đỉnh đã được dành cho việc mở rộng các hoạt động giao lưu nhân văn và hợp tác trong văn hóa, khoa học, thể thao và du lịch.
Nga theo truyền thống luôn ủng hộ việc đào tạo các chuyên gia có trình độ từ các nước Đông Nam Á. Ngày nay, có khoảng 5.000 sinh viên từ khu vực đang theo học tại các trường đại học Nga, bao gồm cả những sinh viên học theo diện học bổng của chính phủ Nga. Trong hơn 15 năm qua, Trung tâm ASEAN tại Đại học MGIMO đã đóng một vai trò quan trọng trong việc thắt chặt các mối liên kết học thuật và giáo dục giữa Nga và các nước Đông Nam Á.
Hoạt động trao đổi khách du lịch tiếp tục tăng trưởng, được hỗ trợ bởi các chuyến bay thẳng thường kỳ giữa Nga và các quốc gia thành viên ASEAN. Năm ngoái, số lượng du khách Nga đến Đông Nam Á đã tăng 37%. Dòng khách du lịch từ các nước ASEAN đến Nga cũng tăng lên đáng kể, ở mức 34%. Chúng tôi nồng nhiệt chào đón các vị khách nước ngoài và trân trọng sự quan tâm của họ đối với lịch sử, văn hóa và các truyền thống dân gian phong phú của chúng tôi.
Một trong những truyền thống cổ xưa này, lễ hội Sabantuy đang được tổ chức tại Kazan và các vùng khác thuộc khu vực Volga, là một ví dụ sinh động. Tôi muốn chúc mừng tất cả những người đang tham gia vào các hoạt động lễ hội này, những hoạt động theo truyền thống là để đánh dấu sự kết thúc của mùa vụ làm việc trên đồng ruộng vào mùa xuân. Nếu bất kỳ đại biểu tham gia hội nghị thượng đỉnh nào có cơ hội ở lại đây thêm vài ngày, tôi tin chắc rằng chương trình lễ hội sôi động và đa dạng sẽ để lại những ấn tượng khó phai mờ.
Tổng thống Nga Vladimir Putin và các nhà lãnh đạo Đông Nam Á tại hội nghị (Ảnh: MDII).
Chúng tôi đặc biệt coi trọng thực tế là tất cả những người đứng đầu phái đoàn đều bày tỏ sự ủng hộ đối với việc duy trì phối hợp chặt chẽ trong chính sách đối ngoại. Nga và các nước ASEAN, với tư cách là các quốc gia chủ quyền, độc lập và tự lực, cam kết tăng cường hợp tác quốc tế và tôn trọng tất cả các đối tác, lịch sử, tôn giáo, mô hình phát triển và truyền thống của họ. Đối với nhiều vấn đề then chốt mà thế giới đang phải đối mặt ngày nay, lập trường của chúng tôi hoặc là rất gần gũi hoặc hoàn toàn đồng nhất.
Điều này đặc biệt đúng đối với tình hình xung quanh Iran. Chúng tôi nhất trí hoan nghênh các thỏa thuận đạt được giữa phía Iran và phía Mỹ nhằm chấm dứt xung đột quân sự và hướng tới các tham số cho một giải pháp hòa bình trong tương lai. Chúng tôi tin rằng thực tế văn kiện được ký kết Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian, cung cấp cơ sở để kỳ vọng rằng nó sẽ trở thành một nền móng nghiêm túc và thực chất cho các thỏa thuận trong tương lai.
Chúng tôi hy vọng tình hình ở Trung Đông và Vùng Vịnh sẽ ổn định, điều này, cùng với những hệ quả khác, sẽ có tác động tích cực đến thị trường năng lượng và lương thực toàn cầu.
Tôi cũng muốn nhấn mạnh rằng Liên bang Nga sẽ tiếp tục đưa mọi hỗ trợ có thể cho các quốc gia ASEAN trong các nỗ lực duy trì hòa bình và ổn định ở Đông Nam Á, và rộng hơn là thiết lập một hệ thống an ninh đáng tin cậy, cởi mở và toàn diện cùng mối quan hệ hợp tác đa dạng trên toàn bộ khu vực Á - Âu. Hơn nữa, chúng tôi tìm cách thúc đẩy sự cộng hưởng của các tiến trình hội nhập khác nhau đang diễn ra trên lục địa, bao gồm cả trong các khuôn khổ như ASEAN, Liên minh Kinh tế Á - Âu và Tổ chức Hợp tác Thượng Hải.
Như các bạn đã biết, một số cuộc tiếp xúc song phương đã được lên lịch cho các đại biểu tham gia trong suốt hội nghị thượng đỉnh này. Tôi cũng có các cuộc gặp được sắp xếp với hầu hết tất cả những người đứng đầu các phái đoàn. Một số cuộc tiếp xúc này đã diễn ra, trong khi những cuộc gặp khác sẽ được tổ chức muộn hơn vào ngày hôm nay, trong ít phút nữa. Nhân cơ hội này, tôi muốn gửi lời cảm ơn tới tất cả các đồng nghiệp một lần nữa vì đã nhận lời mời của chúng tôi và tới Liên bang Nga, tới Kazan.
Hãy để tôi nhắc lại rằng Nga chân thành phấn đấu xây dựng một mối quan hệ đối tác đa chiều và thực sự chiến lược với các quốc gia Đông Nam Á, và chúng tôi cũng nhìn thấy cam kết tương tự được phản ánh từ các đối tác châu Á của mình là cùng nhau làm việc, kề vai sát cánh".
Trước đó, trong bài phát biểu khai mạc hội nghị, Tổng thống Putin ca ngợi ASEAN “là một tổ chức có uy tín lan tỏa ra ngoài khu vực châu Á - Thái Bình Dương, có tầm ảnh hưởng trên quy mô toàn cầu”.
Ông nhấn mạnh: “ASEAN đã đứng vững trước thử thách của thời gian, xây dựng một hệ thống hợp tác giữa các quốc gia dựa trên các chuẩn mực luật pháp quốc tế đã được công nhận rộng rãi và sự tôn trọng lẫn nhau đối với lợi ích của nhau.
“Đây chính là những nguyên tắc nền tảng cho mối quan hệ Nga - ASEAN. Đó là một mối quan hệ đối tác chiến lược đóng vai trò như một nhân tố ổn định thiết yếu ở châu Á - Thái Bình Dương giữa bối cảnh hỗn loạn địa chính trị, góp phần hình thành một cấu trúc an ninh cân bằng và sự hợp tác bình đẳng, cùng có lợi”, nhà lãnh đạo Nga nói thêm.
Ông cho biết: “Sự hợp tác của chúng ta đang thể hiện những kết quả rõ rệt. Chúng ta đã xây dựng được một khung pháp lý và quy định vững chắc để quản lý các mối quan hệ của mình, cũng như một mạng lưới sâu rộng các cơ chế chung. Chúng ta đã triển khai các nền tảng đối thoại mới. Chúng ta đã mở rộng phạm vi hợp tác thực chất trong các lĩnh vực như đấu tranh chống lại các thách thức và mối đe dọa an ninh mới, cũng như thương mại và đầu tư, năng lượng, nông nghiệp, số hóa, khoa học và công nghệ, du lịch và các mối liên lạc nhân văn rộng lớn hơn”.
