Xuồng cao tốc Iran (Ảnh: PressTV).
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo lực lượng Mỹ tại vịnh Oman gần eo biển Hormuz đã “thực thi các biện pháp phong tỏa bằng cách vô hiệu hóa một tàu chở dầu mang cờ Iran” đang cố gắng di chuyển về phía một cảng của Iran vào sáng 6/5.
CENTCOM cho biết đã nhiều cảnh báo được đưa ra cho tàu mang cờ Iran nhưng thủy thủ đoàn đã không tuân thủ, vì vậy lực lượng Mỹ đã nã pháo và vô hiệu hóa con tàu từ một máy bay của lực lượng hải quân.
“Lực lượng Mỹ đã vô hiệu hóa bánh lái của tàu chở dầu bằng cách bắn nhiều phát đạn từ khẩu pháo 20mm của máy bay F/A-18 Super Hornet của Hải quân Mỹ”, tuyên bố của CENTCOM cho biết.
“Tàu Hasna hiện không còn di chuyển đến Iran nữa. Cuộc phong tỏa của Mỹ đối với các tàu cố gắng đi vào hoặc rời khỏi các cảng của Iran vẫn được duy trì đầy đủ”, CENTCOM xác nhận.
Vị trí vịnh Oman gần eo biển Hormuz (Ảnh: BBC).
Vụ nổ súng diễn ra sau khi Tổng thống Donald Trump ra “tối hậu thư” với Iran.
Ông Trump cho biết nếu Iran đồng ý nhượng bộ và đạt được thỏa thuận, chiến dịch Cuồng nộ nhằm vào nước này sẽ chấm dứt. Nếu Iran không đồng ý, các cuộc ném bom của Mỹ sẽ bắt đầu trở lại với mức độ và cường độ cao hơn nhiều so với trước đây.
Trước đó, Tổng thống Trump thông báo tạm dừng chiến dịch “Dự án Tự do” nhằm hộ tống các tàu đi qua eo biển Hormuz, với lý do đạt được tiến triển trong các cuộc đàm phán. Tuy nhiên, Mỹ vẫn áp lệnh phong tỏa với các cảng của Iran.
Trang tin Axios của Mỹ ngày 6/5 dẫn các nguồn tin cho biết, Mỹ và Iran tiến rất gần đến việc đạt được đồng thuận về bản ghi nhớ dài 1 trang gồm các điều khoản nhằm chấm dứt xung đột.
Bản ghi nhớ được cho là gồm các điều khoản về chấm dứt xung đột và kích hoạt đàm phán 30 ngày, hướng tới thỏa thuận mở cửa eo biển Hormuz, hạn chế chương trình hạt nhân của Iran và dỡ bỏ lệnh trừng phạt của Mỹ.
Phản ứng của Iran
Ebrahim Rezaei, một thành viên của Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran, đã mô tả bài viết của Axios “giống một danh sách mong muốn của Mỹ hơn là tình hình thực tế”.
Theo ông Rezaei, Iran sẽ đáp trả gay gắt nếu Mỹ và các đồng minh từ chối nhượng bộ.
Hãng thông tấn Tasnim của Iran dẫn nguồn tin cho biết, đề xuất mới nhất của Mỹ nhằm giải quyết xung đột với Iran bao gồm những điều khoản mà Tehran không thể chấp nhận.
Theo nguồn tin, bất chấp thông tin trên truyền thông Mỹ cho rằng hai bên sắp ký một bản ghi nhớ để chấm dứt xung đột, Tehran vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức nào về kế hoạch mới nhất của Mỹ, vốn chứa đựng những điểm mà họ cho là không thể chấp nhận.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết Iran vẫn đang xem xét các đề xuất của Mỹ về việc giải quyết xung đột và sẽ thông báo cho phía Pakistan về quan điểm của Iran.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf vẫn giữ vững lập trường cứng rắn. Ông nói rằng Washington đang tìm cách buộc Tehran đầu hàng thông qua nhiều biện pháp khác nhau, bao gồm phong tỏa hải quân.
“Trong kế hoạch mới của họ, đối thủ đang tìm cách, thông qua phong tỏa hải quân, gây áp lực kinh tế và thao túng truyền thông, nhằm phá hủy sự đoàn kết của đất nước nhằm buộc chúng tôi đầu hàng”, ông Ghalibaf cho biết hôm 6/5.
Phó chỉ huy phụ trách chính trị của Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) Mohammad Akbarzadeh cảnh báo các đối thủ về phản ứng khó lường của Iran đối với bất kỳ hành động gây hấn nào.
"Bất kỳ cuộc tấn công tiềm tàng nào cũng sẽ vấp phải chiến lược vượt xa tính toán của đối thủ", ông Akbarzadeh cảnh báo.
Ông tuyên bố Mỹ cho đến nay đã thất bại trên mọi mặt trận chống lại Iran, không thể đạt được mục tiêu thay đổi chính quyền, thu giữ uranium làm giàu của Iran và kiểm soát eo biển Hormuz chiến lược.
“Trên bàn đàm phán, ông Trump đã vấp phải phản ứng dữ dội từ Iran và buộc phải rút lại “Dự án Tự do” ở eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ”, ông Akbarzadeh nói.
Ông cũng ca ngợi Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vì đã kiên quyết thực thi các quy định mới của nước này về việc di chuyển qua eo biển Hormuz, khẳng định “với kế hoạch tác chiến mới, Hải quân IRGC đã chứng minh rằng Iran vẫn duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz”.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 6/5 đã trao đổi với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron rằng Tehran sẵn sàng theo đuổi các kênh ngoại giao nghiêm túc để chấm dứt xung đột, nhưng nhấn mạnh việc bảo vệ các quyền của người dân Iran.
Tổng thống Iran cũng bày tỏ sự không tin tưởng của Tehran đối với Mỹ do những hành động gây hấn không ngừng của Washington trong khi các cuộc đàm phán đang diễn ra.
“Sự mất lòng tin này là kết quả của những hành động gây hấn từ phía Mỹ, gần đây nhất là hai cuộc tấn công vào đất nước chúng tôi trong thời gian đàm phán”, ông Pezeshkian cho biết.
Tổng thống Iran và Pháp cũng đã trao đổi quan điểm về tình hình ở eo biển Hormuz, một tuyến đường thủy quan trọng mà Iran đã đặt dưới sự kiểm soát chặt chẽ kể từ khi xung đột bắt đầu.
