Hai mẹ con bị bắt giữ khi nhập cư trái phép vào Mỹ (Ảnh: Reuters).
Trong một phòng tòa án di trú ở Texas (Mỹ) ngày 28/9, có 25 trẻ em di cư ngồi trên các hàng ghế. Một bé 6 tuổi đang giả làm máy bay, một bé 3 tuổi nghịch micro.
Thẩm phán nói với một cô gái trẻ: “Cháu có thể nghĩ rằng những thủ tục này thật hài hước, nhưng tôi cần cháu phải chú ý. Những thủ tục này có thể quyết định liệu cháu được ở lại Mỹ hay bị trục xuất”.
Bên trong tòa án nhập cư ở Harlingen, Texas, các nhân viên xã hội lặng lẽ giải thích cho các trẻ vị thành niên về danh tính của từng người bên trong phòng tòa án, từ phiên dịch viên, thư ký cho đến vị thẩm phán.
Trong số những người đầu tiên xuất hiện trước thẩm phán là Angel, một cậu bé 13 tuổi người Honduras. Cậu bé không có luật sư.
Khi được hỏi có lý do nào khiến cậu không thể trở về Honduras hay không, Angel nói: "Mẹ cháu và gần như cả gia đình cháu đều ở đây. Trở về đó quá nguy hiểm”.
Nhưng điều đó không đủ điều kiện cho cậu xin tị nạn, thẩm phán nói: "Cháu có muốn yêu cầu tự nguyện xuất cảnh không, hay tôi nên đưa ra lệnh trục xuất?”.
"Cháu không biết. Cháu không có ai cả. Cháu không có gì cả", Angel trả lời trước khi bật khóc.
"Tôi hiểu, nhưng luật nhập cư Mỹ rất nghiêm ngặt", thẩm phán kết luận và cho Angel thời hạn đến cuối tháng để kháng lệnh trục xuất.
Trong khi đó, khi được gọi đến bàn bào chữa, cậu bé Mateo 3 tuổi vẫn mải đùa nghịch với chiếc micro. Thẩm phán đã nói chuyện với luật sư của Mateo theo hình thức trực tuyến.
Thẩm phán sau đó hỏi một nhóm 15 trẻ vị thành niên không có luật sư: "Đây có phải là lần đầu tiên các cháu đến tòa án di trú không”. Tất cả các em đều trả lời: "Vâng”.
"Có ai trong số các cháu muốn tự nguyện xuất cảnh không", thẩm phán hỏi. Tuy nhiên, không ai giơ tay, chỉ có một đứa trẻ khác giơ tay đùa nghịch lên không trung.
Hàng trăm trẻ em di cư không có người đi kèm hoặc có gia đình bị Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) bắt giữ đang lưu lại các cơ sở do Văn phòng Tái định cư Người tị nạn thuộc Bộ Y tế và Nhân sinh Mỹ quản lý.
Trẻ em nhập cư, tị nạn đang phải trải qua một quy trình ngày càng khó khăn ở Mỹ, bao gồm các cuộc phỏng vấn xin tị nạn bị thay đổi lịch đột ngột, đôi khi chỉ báo trước 24 giờ, và ngày càng thiếu sự trợ giúp pháp lý.
Các phiên tòa nhập cư trước đây vốn kéo dài nhiều tháng giờ đây diễn ra chỉ trong vài ngày hoặc vài tuần. Các thủ tục nội bộ thường xuyên thay đổi. Trong khi đó, người thân và người giám hộ của trẻ em phải đối mặt với thêm nhiều rào cản để cố gắng xin bảo lãnh các em về.
Giống người lớn, trẻ em cũng phải đưa ra bằng chứng để chứng minh cho yêu cầu xin tị nạn, và không có quy định bắt buộc các em phải có đại diện pháp lý trong suốt quy trình.
"Những đứa trẻ 4 tuổi không biết mình đang ở đâu và điều gì đang xảy ra. Các em có thể hiểu rằng mình đang nói chuyện với một thẩm phán, và thẩm phán hỏi tên các em, nhưng đó là giới hạn hiểu biết của các em”, một nhà phân tích cho biết.
Các quan chức chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng, quy trình là vì lợi ích của trẻ em để đảm bảo các em không gặp nguy hiểm và để đảm bảo quá trình kiểm tra nghiêm ngặt.
