Binh sĩ Mỹ tại Séc (Ảnh: Getty).
Bloomberg đưa tin, Washington gần đây đã gửi tới các thành viên NATO một tài liệu chứa một loạt câu hỏi nhằm đánh giá mức độ đồng điệu của họ với chính quyền Tổng thống Donald Trump.
Theo nguồn tin, các chính phủ đồng minh được hỏi rằng liệu họ có "công khai ủng hộ" các sáng kiến đối ngoại của Mỹ hay không, bao gồm các sáng kiến ở Trung Đông và Tây Bán cầu.
Washington cũng muốn biết những "hạn chế" mà từng quốc gia đã áp đặt đối với các lực lượng Mỹ đang hoạt động ở các căn cứ quân sự trên lãnh thổ của họ.
Câu trả lời có thể là yếu tố ảnh hưởng đến các quyết định về cách Mỹ phân bổ năng lực quân sự giữa các thành viên NATO.
Bài kiểm tra lòng trung thành này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng ngày càng gia tăng giữa Washington và các đồng minh châu Âu truyền thống, khi ông Trump liên tục cáo buộc các thành viên NATO dựa dẫm vào sự bảo vệ của Mỹ trong khi không đóng góp đủ cho nền quốc phòng của chính họ.
Ông Trump từ lâu đã chỉ trích gay gắt về chi tiêu quốc phòng của các nước NATO. Ông liên tục cáo buộc các thành viên châu Âu tài trợ không đủ cho quân đội và dựa vào Washington để đảm bảo quốc phòng.
Đầu mùa hè này, trước kỳ họp thượng đỉnh NATO tại Ankara, ông Trump nói Mỹ đã "chi nhiều tiền cho NATO hơn bất kỳ quốc gia nào khác để bảo vệ họ mà không nhận lại được bất kỳ lợi ích nào”. Ông so sánh khoản chi tiêu quốc phòng hàng năm gần 1.000 tỷ USD của Mỹ với các khoản chi tiêu nhỏ hơn đáng kể của từng đồng minh châu Âu.
Tại hội nghị thượng đỉnh năm ngoái ở The Hague, các thành viên NATO đã đồng ý tăng chi tiêu liên quan đến quốc phòng và an ninh lên 5% GDP vào năm 2035. Ông Trump ca ngợi cam kết này như một chiến thắng cho Washington, nhưng kể từ đó ông đặt câu hỏi liệu tất cả các thành viên có đi đúng hướng để đạt được mục tiêu hay không.
Chi tiêu quốc phòng không phải là nguồn căng thẳng duy nhất giữa Mỹ và các đồng minh NATO. Căng thẳng đã leo thang hơn nữa xung quanh cuộc chiến của Mỹ với Iran. Ông Trump chỉ trích các đồng minh châu Âu vì từ chối tham gia trực tiếp hơn và "họ đã không ở đó vì chúng tôi”.
Chủ nhân Nhà Trắng hôm qua tuyên bố, nước Mỹ vẫn ghi nhớ việc các đồng minh NATO từ chối hỗ trợ trong cuộc xung đột với Iran.
"Khi họ cần giúp đỡ, họ gọi cho nước Mỹ. Tôi không phải lúc nào cũng ra tay giúp vì đôi khi họ đối xử không tốt với chúng ta. Nhân tiện cũng nói luôn, NATO đã không ở đó vì chúng ta. Chúng ta đã chi trả tất cả khoản tiền đó suốt nhiều thập niên. Nhưng khi chúng ta nói hãy giúp một tay đi thì họ bảo họ thà không làm còn hơn", ông Trump phát biểu ngày 14/8.
Một số thành viên NATO đã từ chối cho phép Washington sử dụng các căn cứ quân sự hợp tác chung cho các chiến dịch tấn công Iran. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth gọi điều này là "đáng hổ thẹn" và khiến các binh sĩ Mỹ “rơi vào thế nguy hiểm".
Những bất đồng ngày càng tăng đã kéo theo cuộc tranh luận ở châu Âu về việc giảm sự phụ thuộc vào Washington về mặt an ninh. Các quan chức châu Âu ngày càng thảo luận nhiều hơn về "chủ quyền chiến lược" và sự cần thiết phải phát triển năng lực lớn hơn để tự bảo vệ châu lục nếu các ưu tiên của Mỹ đi chệch khỏi phần còn lại của NATO.
