Ủy viên Năng lượng Châu Âu Dan Jørgensen (Ảnh: Reuters).
Mặc dù EU chưa đối mặt với tình trạng thiếu khí đốt ngay lập tức, Ủy viên Năng lượng Dan Jørgensen cảnh báo các thành viên EU rằng giá tăng vọt do nhu cầu toàn cầu gia tăng có thể dẫn đến thiếu hụt khi mùa đông đến gần.
Trong bức thư ông Jørgensen gửi các nước mà Euronews xem được, quan chức này kêu gọi các chính phủ thành viên tiếp tục kiềm chế nhu cầu năng lượng nhằm giảm tiêu thụ khí đốt và điện trong bối cảnh lượng khí đốt dự trữ đang ở mức "đặc biệt thấp".
"Tôi đề nghị các bạn cân nhắc thực hiện hoặc tiếp tục thực hiện các biện pháp có thể duy trì việc bơm khí vào các kho dự trữ hoặc giảm nhu cầu sử dụng khí đốt và điện trong thời gian cần thiết", bức thư viết, đồng thời lưu ý rằng tình hình "chưa được cải thiện" kể từ cảnh báo đầu tiên của ông Jørgensen hồi tháng 3.
Cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh các kho dự trữ khí đốt của EU hiện đầy khoảng 70%, thấp hơn khoảng 12 điểm phần trăm so với cùng thời điểm năm ngoái, theo số liệu mới nhất của Hiệp hội Hạ tầng Khí đốt châu Âu (GIE).
Những gián đoạn kéo dài ở Trung Đông và sự cạnh tranh gay gắt từ châu Á đối với các lô khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) đang đẩy giá thành tăng, đe dọa gây ra một cuộc khủng hoảng nguồn cung.
Giá khí đốt chuẩn TTF của Hà Lan, thước đo giá khí đốt tự nhiên tại châu Âu, hiện ở mức khoảng 84 USD/MWh, tăng 47 USD trên mỗi MWh kể từ khi Mỹ và Israel không kích Iran ngày 28/2.
Các nhà phân tích cảnh báo giá có thể tăng vượt 117 USD/MWh trong giai đoạn cao điểm mùa đông nếu sản lượng xuất khẩu LNG từ khu vực Vùng Vịnh không tăng hoặc nếu hoạt động bảo dưỡng tại Na Uy kéo dài, khiến các hạn chế xuất khẩu tiếp diễn.
Lãnh đạo phụ trách năng lượng hàng đầu của EU cho rằng việc giảm sử dụng điện vào các thời điểm cao điểm có thể giúp giảm lượng khí đốt tại các nhà máy điện, qua đó giảm áp lực lên cả nguồn cung khí đốt và giá điện.
Các hộ gia đình và doanh nghiệp vốn đã nhạy cảm với hóa đơn năng lượng, trong khi các chính phủ chịu sức ép phải bảo vệ người tiêu dùng trước một cú sốc giá khác.
Ủy ban châu Âu đặc biệt đề cập đến những biện pháp từng được sử dụng trong cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022, bao gồm giảm tiêu thụ điện vào giờ cao điểm, khuyến khích người tiêu dùng chuyển thời điểm sử dụng điện thông qua công tơ thông minh và biểu giá bán lẻ, hạn chế nhiệt độ tại các tòa nhà công cộng, hạn chế sưởi ấm ngoài trời và tắt những hệ thống chiếu sáng công cộng không cần thiết vào ban đêm.
Tuy nhiên, ông Jørgensen chưa đi đến mức áp đặt các biện pháp bắt buộc.
"Bằng chứng cho thấy các biện pháp giảm nhu cầu tự nguyện và được lên kế hoạch tốt đã phát huy hiệu quả trong cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022, và chúng ta có thể rút ra bài học từ kinh nghiệm đó để áp dụng trong tình hình hiện nay", bức thư viết.
Dù vậy, lãnh đạo phụ trách năng lượng của EU cũng hướng các bộ trưởng tới những kế hoạch ứng phó khẩn cấp ở cấp quốc gia, trong đó có các công cụ nghiêm ngặt hơn có thể được kích hoạt nếu tình hình xấu đi, bao gồm các hợp đồng khí đốt có thể tạm ngừng cung cấp và chuyển các nhà máy điện từ sử dụng khí đốt sang các loại nhiên liệu khác.
Ông Jørgensen cũng khuyến khích các nước tận dụng sự linh hoạt trong các quy định của EU về dự trữ khí đốt để tránh mua vào vội vàng và cân nhắc mục tiêu lấp đầy 80%, thay vì thúc đẩy mạnh để đạt mục tiêu 90%.
Việc mua lượng lớn khí đốt khi thị trường toàn cầu vốn đã khan hiếm có thể đẩy giá tăng cao hơn.
Ủy ban châu Âu cho rằng đạt mức 80% có thể đủ để đảm bảo an ninh năng lượng trong mùa đông trong điều kiện hiện nay, đồng thời cho phép các nước dàn trải hoạt động mua khí đốt trong thời gian dài hơn và tránh tình trạng tranh mua vào cuối mùa.
EU đang yêu cầu các chính phủ thành viên quản lý nhu cầu sử dụng, bởi chính mức tiêu thụ đang trở thành một phần của vấn đề nguồn cung.
"Như chúng ta đã thảo luận tại Lực lượng Đặc nhiệm Liên minh Năng lượng, chúng ta đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng giá gắn liền với cuộc khủng hoảng nguồn cung", bức thư viết.
EU có thể có đủ khí đốt để vượt qua mùa đông, nhưng việc đảm bảo nguồn cung có thể phải trả giá cao hơn nhiều, đặc biệt nếu thị trường LNG toàn cầu tiếp tục căng thẳng và các nước châu Âu phải cạnh tranh với các bên mua khác.
