Tổng thư ký NATO Mark Rutte (Ảnh: Reuters).
“Đã có một số sự thất vọng từ phía Mỹ, nhưng châu Âu đã lắng nghe. Họ đang đảm bảo rằng tất cả các thỏa thuận căn cứ song phương được thực thi”, Tổng thư ký NATO Mark Rutte nói với các phóng viên tại một hội nghị thượng đỉnh của Cộng đồng Chính trị châu Âu ở Armenia ngày 4/5.
Tây Ban Nha, một thành viên NATO, tuyên bố các căn cứ quân sự trên lãnh thổ của họ không được phép sử dụng cho cuộc chiến với Iran. Tuy nhiên, ông Rutte cho biết các quốc gia NATO khác như Montenegro, Croatia, Romania, Portugal, Hy Lạp, Italy, Anh, Pháp và Đức đang thực hiện các yêu cầu sử dụng căn cứ và các hỗ trợ hậu cần khác.
Ông Rutte cũng cho hay, "ngày càng nhiều" các quốc gia châu Âu đang triển khai trước các khí tài như tàu săn mìn và tàu rà phá thủy lôi đến gần Vùng Vịnh để sẵn sàng cho một "giai đoạn tiếp theo".
Nhiều quốc gia châu Âu cho biết họ sẵn sàng tham gia vào một sứ mệnh giúp đảm bảo tự do hàng hải qua eo biển Hormuz sau khi xung đột kết thúc.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cáo buộc một số quốc gia NATO chưa nỗ lực đủ để hỗ trợ Mỹ trong cuộc chiến với Iran.
Thêm một dấu hiệu cho thấy sự không hài lòng của ông đối với các đồng minh châu Âu khi hôm 1/5, Mỹ thông báo kế hoạch rút 5.000 quân khỏi Đức. Ông Trump tuyên bố sẽ tiếp tục cắt giảm lực lượng Mỹ ở châu Âu hơn nữa.
Một số quốc gia châu Âu lo ngại quyết định này có thể làm suy yếu tính ổn định và khả năng dự báo trong bố trí phòng thủ của NATO.
Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu Kaja Kallas cho biết thời điểm công bố kế hoạch cắt giảm 5.000 binh sĩ Mỹ tại Đức là một việc bất ngờ.
Bà Kallas nói rằng các lực lượng Mỹ đóng quân tại châu Âu có mặt ở đó để bảo vệ lợi ích của cả châu Âu và Mỹ. Bà lưu ý thêm, châu Âu hiện cần phải nỗ lực nhiều hơn nữa với tư cách là một thành viên NATO.
Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius ngày 2-5 cho biết việc Mỹ rút khoảng 5.000 binh sĩ khỏi Đức trong năm tới là "điều có thể dự đoán từ trước". Theo ông, động thái này phản ánh xu hướng Washington điều chỉnh hiện diện quân sự tại châu Âu trong bối cảnh các đồng minh NATO bị hối thúc tăng chi tiêu quốc phòng.
"Châu Âu phải gánh vác trách nhiệm lớn hơn đối với an ninh của mình", ông Pistorius nói, đồng thời nhấn mạnh Đức sẽ phối hợp chặt chẽ với các đồng minh, đặc biệt là Anh, Pháp, Ba Lan và Italy. Ông cũng thừa nhận châu Âu có thể sẽ mất nhiều năm để có thể tự đảm bảo nhu cầu an ninh.
