Eo biển Hormuz (Ảnh: ISNA).
Hãng tin Reuters dẫn một nguồn tin từ Iran và 2 quan chức khu vực ngày 5/8 cho biết, các đại diện của Iran và Oman đang thảo luận về việc áp dụng mức phí quá cảnh đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz từ 3% đến 7% giá trị hàng hóa được khai báo, như một phần của các cuộc đàm phán nhằm khôi phục hoạt động vận tải hàng hải qua eo biển chiến lược này. Phía Iran được cho là đưa ra mức phí 5-7%, trong khi Oman đề xuất mức phí thấp hơn là 3%.
Cả Iran và Oman đều chưa lên tiếng về thông tin trên.
Đề xuất này sẽ đánh dấu một sự thay đổi lớn trong việc kiểm soát một trong những tuyến đường năng lượng quan trọng nhất thế giới, nơi giao thông hàng hải trước đây vốn mở cửa cho tất cả các tàu thuyền mà không phải trả phí.
Tuy nhiên, các nguồn tin cảnh báo rằng những vấn đề quan trọng vẫn chưa được giải quyết, do đó, triển vọng eo biển Hormuz sắp mở lại là rất thấp. Mỹ phản đối gay gắt bất kỳ khoản phí dịch vụ nào phải trả cho Iran để quá cảnh qua eo biển Hormuz.
Một điểm bất đồng nữa là cách thức vận hành quyền kiểm soát do Iran đề xuất, trong đó các nhà đàm phán Vùng Vịnh muốn có sự giám sát của khu vực đối với việc kiểm tra tàu thuyền và kiên quyết rằng bất kỳ khoản phí nào cũng phải trên tinh thần tự nguyện.
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cho biết các cuộc đàm phán với Oman đã “đạt được những sự hiểu biết căn bản” và tiến trình này “đang trên đà hoàn tất”.
Thỏa thuận đề xuất sẽ chứng kiến các tàu thương mại đi qua vùng biển thuộc chủ quyền của Iran ở cả chiều vào và chiều ra. Tuy nhiên, hai bên vẫn chưa thống nhất được mức độ thẩm quyền của Iran đối với các tàu di chuyển theo từng hướng.
Iran cũng đã cảnh báo các quốc gia Vùng Vịnh rằng bất kỳ cuộc tấn công mới nào của Mỹ vào lãnh thổ nước này sẽ kích hoạt hành động đáp trả nhằm vào hạ tầng năng lượng quan trọng trên khắp khu vực.
Trong khi đó, ông Trump cho biết ông ưu tiên ngoại giao hơn. “Tôi thà thực hiện một thỏa thuận vì tôi không muốn đổ máu. Nhưng đến một lúc nào đó chúng ta sẽ phải làm vậy”, ông nói.
