Khi còn điều hành tập đoàn Berkshire Hathaway, huyền thoại đầu tư Warren Buffett nổi tiếng với việc luôn duy trì hàng tỷ USD tiền mặt trong quỹ dự trữ. Vị tỷ phú lựa chọn hướng đi thận trọng khi luôn có sẵn một khoản đệm thanh khoản lớn để đối phó với những biến cố khi thị trường lao dốc, đồng thời sẵn sàng giải ngân chớp nhoáng ngay khi các cơ hội giá trị xuất hiện.
Phần lớn người chuẩn bị nghỉ hưu không sở hữu khối tài sản khổng lồ như Buffett. Tuy nhiên, tư duy phân bổ dòng tiền của ông vẫn là bài học kinh điển để mỗi cá nhân tối ưu hóa kế hoạch tài chính khi bước vào giai đoạn an dưỡng tuổi già.
Warren Buffett nổi tiếng với việc duy trì lượng tiền mặt rất lớn khi còn điều hành Berkshire Hathaway (Ảnh: CNBC).
Giữ toàn bộ tiền mặt chưa chắc là lựa chọn an toàn
Nhiều người bước vào tuổi nghỉ hưu thường có tâm lý co cụm tài sản, chọn giữ trọn tiền mặt hoặc gửi ngân hàng vì cảm giác an toàn. Tuy nhiên, theo phân tích từ chuyên trang tài chính Money, tiền mặt chỉ thực sự an toàn trên giá trị danh nghĩa chứ không bảo toàn được sức mua thực tế theo thời gian.
Chẳng hạn, nếu bạn giữ 100.000 USD trong tài khoản ngân hàng và không đụng tới trong suốt 10 năm, con số danh nghĩa hiển thị vẫn là 100.000 USD. Dù vậy, sức mua của khoản tiền này chắc chắn đã suy giảm đáng kể do giá cả tài sản, hàng hóa và dịch vụ thiết yếu như thực phẩm hay nhà ở liên tục leo thang trong thập kỷ qua.
Không dừng lại ở việc bị lạm phát "bào mòn", việc giữ khư khư tiền mặt còn khiến nhà đầu tư đánh mất chi phí cơ hội rất lớn. Nếu được đầu tư với mức sinh lời bình quân 10%/năm - con số mà nhiều quỹ chỉ số chi phí thấp trong dài hạn có thể chạm tới, khoản tiền 100.000 USD ban đầu có thể tăng trưởng lên khoảng 259.374 USD sau một thập kỷ. Bỏ qua các kênh tăng trưởng đồng nghĩa với việc tự tước đi phần lợi nhuận lũy tiến phục vụ cho cuộc sống lâu dài.
Nghỉ hưu thiếu tiền dự phòng, có thể trở thành rủi ro
Ở chiều ngược lại, việc dồn toàn bộ tài sản ròng vào cổ phiếu nhằm tối đa hóa lợi nhuận cũng tiềm ẩn nhiều cạm bẫy rủi ro khi bước vào giai đoạn ngừng làm việc. Cuộc sống hưu trí luôn đi kèm những khoản chi tiêu sinh hoạt cố định cùng nhiều chi phí bất ngờ phát sinh, đặc biệt là hóa đơn y tế và chăm sóc sức khỏe.
Nếu không có quỹ dự phòng thanh khoản, nhà đầu tư sẽ rơi vào thế bị động và buộc phải bán bớt tài sản để trang trải cuộc sống. Tình huống này không quá đáng ngại nếu thị trường chứng khoán đang trong xu hướng tăng mạnh. Tuy nhiên, nếu đợt điều chỉnh sâu diễn ra đúng lúc bạn cần tiền, việc phải bán tháo cổ phiếu đồng nghĩa chấp nhận chốt lỗ và đánh mất cơ hội phục hồi khi thị trường quay đầu khởi sắc.
Một rủi ro khác nằm ở thời điểm thị trường biến động. Nếu thị trường giảm mạnh ngay những năm đầu nghỉ hưu, trong khi người sở hữu vẫn phải bán tài sản để chi tiêu, danh mục sẽ chịu sức ép lớn hơn và khó phục hồi về sau. Do không ai có thể dự đoán chính xác đường đi của thị trường chứng khoán, việc thiếu hụt bộ đệm tiền mặt sẽ đẩy kế hoạch tài chính cá nhân vào thế bấp bênh.
Bài học từ Buffett: Tiền mặt là khoảng đệm, không phải toàn bộ tài sản
Chiến lược thanh khoản linh hoạt của Warren Buffett chính là lời giải cho thế tiến thoái lưỡng nan này. Việc duy trì một lượng tiền mặt dự trữ đủ dày cho phép các khoản đầu tư cổ phiếu của ông có đủ thời gian để sinh sôi mà không bị gián đoạn. Đồng thời luôn sẵn sàng nguồn lực để nắm bắt cơ hội mới mà không làm tổn hại đến nguồn tiền nền tảng.
Đối với cá nhân chuẩn bị kế hoạch nghỉ hưu, nguyên tắc được vị tỷ phú khuyến nghị là thiết lập một khoản dự phòng bằng tiền mặt tương đương 1-2 năm chi phí sinh hoạt cơ bản. Để dòng tiền này không bị nằm yên thụ động, bạn có thể gửi vào các tài khoản tiết kiệm lãi suất cao, chứng chỉ tiền gửi (CD) hoặc trái phiếu ngắn hạn nhằm tạo thêm nguồn thu nhập ổn định từ lãi suất.
Lớp đệm thanh khoản vững chắc này mang lại sự an tâm tuyệt đối về mặt tâm lý, giúp người về hưu tự tin duy trì một phần danh mục trong cổ phiếu - kênh tài sản có tiềm năng tăng trưởng vượt trội trong dài hạn - để bảo đảm chất lượng cuộc sống ổn định trong nhiều năn.
