Ngân hàng Nhà nước mới đây đã ban hành Quyết định số 1743 về tỷ lệ khấu trừ số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước khi tính tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR).
Theo quyết định, tỷ lệ khấu trừ số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước khi tính tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi là 50% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc.
Quyết định này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/8 đến hết ngày 31/7/2028. Như vậy, từ ngày mai, các ngân hàng được phép đưa 50% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào công thức tính LDR, từ mức 20% áp dụng hiện nay.
Việc nới kỹ thuật trong công thức tính LDR sẽ giúp các ngân hàng có thêm dư địa tăng trưởng tín dụng mà không tạo áp lực quá lớn lên chi phí vốn.
Kiểm tra giao dịch tiền ngân hàng (Ảnh: Tiến Tuấn).
Theo nhận định trước đó của các công ty chứng khoán, quyết định này sẽ hỗ trợ giảm áp lực thanh khoản với các ngân hàng, đặc biệt nhóm Big 4 (4 ngân hàng có vốn Nhà nước). Đây là các ngân hàng nhận được lượng tiền gửi lớn từ Kho bạc Nhà nước trong thời gian qua.
Theo thống kê tính đến cuối quý I, tổng số dư tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại 3 ngân hàng thương mại quốc doanh gồm Vietcombank, BIDV và VietinBank đạt 563.035 tỷ đồng, tăng tới 39% so với thời điểm cuối năm 2025, tương đương mức tăng ròng hơn 155.000 tỷ đồng chỉ trong một quý.
Trong đó, Vietcombank tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu với số dư tiền gửi thanh toán của Kho bạc Nhà nước đạt hơn 189.159 tỷ đồng, tăng 39% so với đầu năm. Tiếp theo là BIDV với số dư 188.626 tỷ đồng, tăng 39% và VietinBank xếp thứ ba với 185.250 tỷ đồng tiền gửi, cũng tăng gần 38% so với đầu năm.
Tiền gửi của Kho bạc Nhà nước có đặc điểm khác với tiền gửi của tổ chức và dân cư do chịu tác động mạnh từ chu kỳ thu - chi ngân sách. Trong giai đoạn đầu năm, khi nguồn thu ngân sách tăng lên nhưng hoạt động giải ngân, đặc biệt là đầu tư công, chưa diễn ra mạnh, lượng tiền gửi của Kho bạc tại hệ thống ngân hàng thường ở mức cao. Ngược lại, vào những tháng cuối năm, khi tiến độ giải ngân được đẩy nhanh để thực hiện các dự án, quy mô tiền gửi này có xu hướng giảm do dòng tiền được rút ra phục vụ chi tiêu ngân sách.
Đối với các ngân hàng, tiền gửi của Kho bạc Nhà nước được xem là nguồn vốn có chi phí thấp và quy mô lớn. Mức lãi suất áp dụng cho khoản tiền gửi này thường thấp hơn so với lãi suất huy động từ khách hàng, qua đó góp phần giảm chi phí huy động vốn. Khi chi phí đầu vào được tối ưu, các ngân hàng có thêm dư địa cải thiện hiệu quả kinh doanh, đặc biệt là biên lãi ròng (NIM), nếu duy trì được tăng trưởng tín dụng và cơ cấu tài sản sinh lời phù hợp.
Quyết định mới được ban hành trong bối cảnh Chính phủ triển khai Nghị quyết số 168 ngày 27/6 về cập nhật kịch bản tăng trưởng và các giải pháp trọng tâm trong những quý còn lại của năm 2026, nhằm thực hiện mục tiêu tăng trưởng năm nay phấn đấu từ 10% trở lên, gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.
Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các ngân hàng thương mại có nhận tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước phải chủ động theo dõi, đánh giá và kiểm soát chênh lệch về quy mô, kỳ hạn giữa nguồn vốn huy động và việc sử dụng vốn.
Cùng với đó, các ngân hàng đồng thời phải bảo đảm khả năng thanh khoản, khả năng chi trả, kể cả trong trường hợp Kho bạc Nhà nước thu hồi trước hạn các khoản tiền gửi có kỳ hạn; duy trì đầy đủ các tỷ lệ bảo đảm an toàn theo quy định của pháp luật.
