Nhiều ngân hàng hụt tiền gửi trong quý I
Theo báo cáo tài chính quý I của các ngân hàng niêm yết trên sàn chứng khoán, tổng tiền gửi khách hàng tại thời điểm ngày 31/3 đạt hơn 12,88 triệu tỷ đồng, tăng gần 76.000 tỷ đồng so với cuối năm 2025, tương ứng mức tăng 0,6%. Đây là mức tăng trưởng huy động đầu năm khá thấp, đặc biệt khi đặt cạnh tốc độ tăng tín dụng toàn hệ thống đạt 3,7% trong cùng giai đoạn.
Mức tăng trưởng này chủ yếu đến từ một số ngân hàng có tốc độ huy động cao, trong khi có tới 12/27 ngân hàng ghi nhận lượng tiền gửi khách hàng sụt giảm trong quý đầu năm.
Trong nhóm ngân hàng ghi nhận lượng tiền gửi sụt giảm, BIDV giảm mạnh cả về quy mô lẫn tốc độ giảm.
Kết thúc năm 2025, BIDV từng lập đỉnh với hơn 2,22 triệu tỷ đồng tiền gửi khách hàng, tăng tới 270.000 tỷ đồng, tương đương 13,8% chỉ sau một năm. Tuy nhiên, chỉ sau 3 tháng đầu năm nay, quy mô tiền gửi tại ngân hàng này giảm xuống còn 2,14 triệu tỷ đồng, tức “bốc hơi” hơn 82.000 tỷ đồng, tương ứng giảm gần 3,7%.
MB cũng ghi nhận tiền gửi giảm mạnh trong quý I, với mức giảm khoảng 15.000 tỷ đồng, xuống còn 905.918 tỷ đồng. Trong khi đó, dư nợ cho vay khách hàng tiếp tục tăng lên hơn 1,12 triệu tỷ đồng, cho thấy áp lực cân đối nguồn vốn ngày càng rõ nét.
Tại nhóm ngân hàng tư nhân quy mô trung bình, Techcombank giảm 19.103 tỷ đồng tiền gửi, giảm 3%, xuống còn 599.808 tỷ đồng. Sacombank giảm 17.553 tỷ đồng, giảm 2,8%, còn 600.789 tỷ đồng, trong khi ACB giảm 16.071 tỷ đồng, giảm 2,7%, xuống 569.110 tỷ đồng.
Ở nhóm ngân hàng quy mô nhỏ hơn, xu hướng sụt giảm cũng diễn ra khá phổ biến. SeABank mất 5.931 tỷ đồng tiền gửi, giảm 3%; MSB giảm 2.776 tỷ đồng, giảm 1,4%; PGBank giảm 1.425 tỷ đồng, giảm 3%; Saigonbank giảm 978 tỷ đồng, giảm 3,7%; còn NamABank giảm 945 tỷ đồng, tương ứng giảm 0,5%.
Giao dịch tiền tại ngân hàng (Ảnh: Mạnh Quân).
Ngược lại, một số ngân hàng vẫn duy trì được đà tăng trưởng huy động tích cực trong quý I.
HDBank là ngân hàng tăng mạnh nhất về giá trị tuyệt đối, khi tiền gửi khách hàng tăng thêm 60.835 tỷ đồng, tương ứng tăng 10,8%, lên hơn 621.549 tỷ đồng. Đây cũng là mức tăng trưởng huy động cao nhất trong nhóm ngân hàng quy mô lớn.
VPBank đứng ngay sau với mức tăng 54.675 tỷ đồng, tăng 8,7%, nâng tổng tiền gửi lên 682.719 tỷ đồng. Đồng thời, VPBank cũng là ngân hàng có tăng trưởng tín dụng nổi bật nhất trong quý I với mức tăng 10,3%.
Ngoài 2 ngân hàng trên, VietinBank ghi nhận tiền gửi tăng thêm 30.445 tỷ đồng, tăng 1,7%, lên hơn 1,82 triệu tỷ đồng, tiếp tục giữ vị trí ngân hàng có quy mô huy động lớn thứ hai hệ thống. SHB tăng thêm 28.045 tỷ đồng còn VIB tăng thêm 21.796 tỷ đồng.
Trong nhóm ngân hàng vừa và nhỏ, ABBank có tiền gửi tăng gần 10%; OCB và NCB tăng gần 6%, còn VietABank tăng 3,3%.
Áp lực huy động vốn có thể hạ nhiệt từ quý II
Trong báo cáo cập nhật ngành ngân hàng mới công bố, Chứng khoán SSI chỉ rõ sự phân hóa tiền gửi khách hàng theo khối. Trong đó, lượng tiền gửi khách hàng tại nhóm Big 4 (Vietcombank, VietinBank, BIDV, Agribank) giảm 0,7%, trong khi nhóm ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân tăng 1,3%.
Theo phân tích của SSI Research, khả năng huy động vốn đã trở thành yếu tố phân hóa then chốt đối với tăng trưởng tín dụng trong bối cảnh hiện nay. Nguyên nhân sâu xa nằm ở chỉ số tỷ lệ cho vay/huy động (LDR). Đến cuối quý I/2026, LDR toàn hệ thống đã vượt mức 100%, phản ánh tổng dư nợ cho vay đã vượt qua tổng tiền gửi huy động từ khách hàng.
Hệ quả trực tiếp là thanh khoản ngày càng phụ thuộc vào các nguồn vốn thay thế như tiền gửi Kho bạc Nhà nước, kênh thị trường mở (OMO) và vốn nước ngoài, thay vì nền tảng bền vững từ tăng trưởng tiền gửi cốt lõi.
Giao dịch tiền tại ngân hàng (Ảnh: Tiến Tuấn).
Trước áp lực này, nhiều ngân hàng buộc phải đa dạng hóa nguồn vốn. BIDV là đơn vị phát hành chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu mạnh nhất với mức tăng 78.000 tỷ đồng, tiếp theo là ACB tăng 23.000 tỷ đồng và MB tăng 22.000 tỷ đồng.
SSI Research cũng chỉ ra rằng bức tranh huy động kém tích cực trong quý I còn bị chi phối bởi nhiều nhân tố cấu trúc và mùa vụ như xu hướng tăng nắm giữ tiền mặt trước các thay đổi chính sách; vòng quay tiền chậm lại sau giai đoạn bất động sản hút vốn mạnh và đặc thù tiền gửi doanh nghiệp thường suy giảm vào đầu năm trước khi quay trở lại theo chu kỳ sản xuất kinh doanh.
Các chuyên gia tại công ty chứng khoán này nhận định áp lực huy động có thể dần hạ nhiệt trong quý II khi hội tụ nhiều yếu tố hỗ trợ như lãi suất huy động vẫn neo ở mức tương đối cao, tiền gửi doanh nghiệp có xu hướng quay lại theo yếu tố mùa vụ và một số thay đổi chính sách thuế có thể hỗ trợ dòng tiền quay trở lại hệ thống.
Ngoài ra, nếu huy động vốn nước ngoài được triển khai hiệu quả và nhu cầu tín dụng chậm lại do mặt bằng lãi suất cho vay vẫn ở mức cao, thanh khoản toàn hệ thống có thể dần ổn định hơn.
