Tuần cuối tháng 7, trong khi lãi huy động (lãi suất gửi tiết kiệm, lãi suất trái phiếu và chứng chỉ tiền gửi ngân hàng) neo cao trên mức 9%, lãi cho vay bình quân cũng hơn 10,5%/năm; thì lãi suất qua đêm kỳ ngắn hạn lại có diễn biến đáng chú ý.
Cụ thể, những phiên cuối tháng, lãi suất liên ngân hàng qua đêm liên tục điều chỉnh về 2,5%, chạm ngưỡng 1%/năm và xuống còn 0,75% trong phiên ngày 30/7 (thấp nhất kể từ tháng 3/2024 trở lại đây).
Lãi qua đêm về đáy là tín hiệu cho thấy áp lực thanh khoản hệ thống đã giảm mạnh, đặc biệt ở các kỳ hạn rất ngắn. Lãi suất liên ngân hàng là mức lãi suất các ngân hàng thương mại áp dụng khi vay mượn lẫn nhau trên thị trường liên ngân hàng, chủ yếu để đáp ứng nhu cầu thanh khoản ngắn hạn.
Ở diễn biến khác, sau ba tuần hút ròng liên tiếp, trong tuần qua (27/7-31/7), Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã quay đầu bơm ròng 12.323 tỷ đồng với hai phiên hút ròng đầu tuần và ba phiên bơm ròng cuối tuần.
Cụ thể, NHNN đã cho vay ra qua kênh cho vay cầm cố giấy tờ có giá gần 48.342 tỷ đồng với lãi suất 4,5%/năm, trong khi đó khối lượng đáo hạn là 36.019 tỷ đồng. Tổng lượng lưu hành của giấy tờ có giá qua kênh cho vay cầm cố tăng lên hơn 172.000 tỷ đồng.
Động thái nhà điều hành hút ròng trong các tuần trước cùng với việc lãi suất liên ngân hàng qua đêm giảm về dưới 1%/năm phản ánh tình trạng vốn ngắn hạn dồi dào trong hệ thống ngân hàng.
Lãi suất kỳ hạn dài vẫn neo cao (Ảnh: DT).
Dù vậy, mặt bằng lãi suất kỳ hạn 1 tuần, 2 tuần và 1 tháng vẫn cao hơn đáng kể so với lãi suất qua đêm, cho thấy nhu cầu vốn ở các kỳ hạn dài hơn vẫn cao.
Lãi suất liên ngân hàng các kỳ hạn 1 tuần và 1 tháng dừng ở mức 4,49%/năm và 6,4%/năm trong cùng ngày.
Mặt khác, số liệu cập nhật từ NHNN tính đến ngày 13/7 cho thấy, quy mô dư nợ đạt gần 20,1 triệu tỷ đồng, tăng 7,86% so với cuối năm 2025. Tốc độ tăng huy động vốn đã có sự cải thiện, tuy nhiên, khoảng cách chênh lệch tín dụng - huy động vẫn khá lớn, gây áp lực cho hệ thống ngân hàng trong việc huy động.
Đáng chú ý, trong tuần qua, NHNN đã chính thức ban hành quyết định nâng tỷ lệ khấu trừ số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho Bạc Nhà nước (KBNN) khi tính tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR) từ ngưỡng 20% lên 50% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc.
Động thái trên diễn ra sau khi NHNN ban hành Thông tư 25/2026 sửa đổi Thông tư 22/2019 về các tỷ lệ an toàn. Ngoài việc nâng tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn từ 30% lên 40%, Thông tư cũng trao quyền cho Thống đốc quyết định tỷ lệ khấu trừ tiền gửi có kỳ hạn của KBNN trong từng thời kỳ.
Theo nhận định của giới chuyên gia, quyết định này sẽ giúp giảm áp lực thanh khoản với các ngân hàng, đặc biệt nhóm Big4, các ngân hàng nhận được gần như toàn bộ lượng tiền gửi lớn từ KBNN trong thời gian qua. Việc một phần tiền gửi KBNN được tính vào mẫu số LDR giúp các ngân hàng có thể sử dụng hiệu quả hơn nguồn tiền KBNN đang gửi tại hệ thống mà không phải gia tăng tương ứng nguồn huy động từ khu vực dân cư và doanh nghiệp.
Ghi nhận tại báo cáo tài chính năm 2025 của các ngân hàng, số tiền mà KBNN gửi tại các ngân hàng quốc doanh (Vietcombank, VietinBank, BIDV và Agribank) đến thời điểm 31/12/2025 là hơn 492.500 tỷ đồng.
