Mất gần 4 triệu đồng mỗi tháng vì những khoản chi nhỏ
Là nhân viên văn phòng thu nhập 20 triệu đồng/tháng, chị Nguyễn Mai Hoa đặt mục tiêu tiết kiệm hàng tháng.
Chị xây dựng quy tắc chi tiêu khá chặt chẽ, trong đó tiền ăn sáng giới hạn ở mức 30.000 đồng/ngày. Tuy nhiên, sau đó chị thường gọi thêm một ly cà phê hoặc trà trái cây giá 65.000 đồng để lấy tinh thần làm việc. Những khoản chi lẻ tưởng chừng vô hại này bắt đầu âm thầm rút cạn ví.
Tuần đầu tiên, ngoài ly cà phê buổi sáng, chị gọi thêm trà sữa 55.000 đồng hoặc phần bánh ngọt 45.000 đồng. Tổng chi phí trong tuần đầu lên tới 820.000 đồng.
Tuần kế tiếp, công việc áp lực khiến tần suất gọi đồ uống tăng lên. Bên cạnh ly cà phê sáng, chị tiện tay mua thêm chai nước ép đóng chai 40.000 đồng và vài gói hạt khô nhâm nhi lúc làm việc. Tổng số tiền thanh toán qua ứng dụng trong tuần là 950.000 đồng.
Các tuần sau đó, thói quen này trở thành phản xạ tự nhiên. Cứ đến 3h chiều, chị lại mở ứng dụng đặt đồ ăn. Chưa kể những lần thanh toán bằng mã QR cho các món đồ lặt vặt như kẹo cao su, gói khăn giấy cao cấp hay tiền gửi xe phát sinh, tổng chi tiêu cho các khoản “lặt vặt” trong hai tuần cuối chạm mốc 2,1 triệu đồng.
Khi xem dữ liệu tài khoản ngân hàng cuối tháng, chị Hoa mới giật mình nhận ra tổng số tiền chi cho cà phê, trà sữa và đồ ăn vặt trong 30 ngày đã chạm con số 3,87 triệu đồng.
So với khoản ăn sáng 900.000 đồng/tháng, chi phí cho cà phê, trà sữa và đồ ăn vặt cao gấp hơn 4 lần. Nếu tính trên mức thu nhập 20 triệu đồng/tháng, tiền ăn sáng chiếm 4,5% thu nhập, trong khi các khoản chi vặt lên tới 19,35%, tương đương gần 20% lương tháng.
Mỗi giao dịch chỉ từ 40.000 đến 65.000 đồng, một số tiền quá nhỏ để khiến chị phải suy nghĩ hay đắn đo khi thanh toán. Chính số tiền nhỏ trong từng giao dịch đơn lẻ đã khiến chị không đạt được mục tiêu tiết kiệm 4 triệu đồng/tháng.
Khi những khoản chi nhỏ cộng dồn
Bà Phạm Thu Trang, chuyên viên tư vấn tài chính, cho rằng giá trị giao dịch nhỏ và hình thức thanh toán không dùng tiền mặt khiến người tiêu dùng không có cảm giác mất mát khi tiêu tiền.
Một ly cà phê 65.000 đồng không đòi hỏi người mua phải cân nhắc như một đôi giày 1,5 triệu đồng. Tuy nhiên, nếu nhân con số 65.000 đồng đó với 365 ngày, khoản chi này lên tới gần 24 triệu đồng/năm, tương đương một khoản tiền có thể dành cho tiết kiệm hoặc đầu tư.
Để kiểm soát chi tiêu, người tiêu dùng có thể áp dụng một số biện pháp thực tế.
Đầu tiên, thực hiện nhật ký chi tiêu trong 14 ngày. Mỗi cá nhân cần ghi lại chính xác từng khoản chi, dù chỉ là 5.000 đồng gửi xe hay 10.000 đồng mua chai nước. Việc nhìn thấy tổng số tiền sau 2 tuần sẽ giúp mỗi người điều chỉnh hành vi chi tiêu.
Thứ hai, áp dụng quy tắc thay thế 50/50. Người tiêu dùng không nhất thiết phải cắt giảm hoàn toàn sở thích cá nhân vì điều này dễ gây cảm giác ức chế. Thay vì mua cà phê thương hiệu giá 65.000 đồng mỗi ngày, đủ 5 ngày/tuần, có thể giảm xuống còn 2 ngày/tuần như một phần thưởng. Những ngày còn lại, người tiêu dùng có thể tự pha cà phê tại nhà hoặc sử dụng cà phê văn phòng.
Thứ ba, cài đặt hạn mức ví điện tử hoặc tài khoản chi tiêu vặt. Mỗi cá nhân nên tách riêng một tài khoản hoặc ví điện tử chỉ dành cho chi tiêu vặt, với hạn mức cố định như 500.000 đồng/tháng. Khi số dư về 0, người dùng nên ngừng các khoản mua sắm ngẫu hứng cho đến tháng tiếp theo.
Việc theo dõi các khoản chi nhỏ không đồng nghĩa với việc phải cắt bỏ mọi niềm vui thường ngày. Quan trọng hơn là xác định mức chi phù hợp với thu nhập, duy trì kỷ luật tài chính và dành tiền tiết kiệm ngay khi nhận lương, thay vì chỉ tích lũy phần còn lại vào cuối tháng.
