Warren Buffett hiện sở hữu khối tài sản khoảng 144 tỷ USD, theo số liệu cập nhật từ Bloomberg. Dù đã rời ghế CEO Berkshire Hathaway vào cuối năm ngoái, triết lý đầu tư giá trị của ông vẫn là kim chỉ nam cho phố Wall.
Trong khi dòng tiền thường có xu hướng tìm đến vàng mỗi khi thị trường biến động, "nhà hiền triết xứ Omaha" lại có góc nhìn hoàn toàn trái ngược. Dưới lăng kính kinh doanh, Buffett ưu tiên những tài sản đang bị định giá thấp nhưng có khả năng tạo ra dòng tiền đều đặn.
Dưới đây là 3 phát ngôn kinh điển bóc tách tư duy sắc bén của vị tỷ phú về thứ kim loại được cả thế giới khao khát.

Nhà đầu tư huyền thoại Warren Buffett nổi tiếng là người không mấy hứng thú với vàng (Ảnh: FE).
"Vàng vừa không hữu ích, vừa không sinh sôi"
Theo Reuters, trong thư gửi cổ đông năm 2011 - thời điểm giá vàng lập đỉnh lịch sử 1.920 USD/ounce - Buffett đã xếp kim loại này vào nhóm "những tài sản không bao giờ tạo ra bất kỳ thứ gì".
Ông chỉ ra rằng, dù vàng có ứng dụng trong công nghiệp và trang sức, nhu cầu đó quá nhỏ để hấp thụ nguồn cung khổng lồ. "Nếu bạn sở hữu 1 ounce vàng suốt cả đời, đến cuối cùng bạn vẫn chỉ có 1 ounce vàng", ông nhấn mạnh.
Buffett cho rằng người mua vàng không bị hấp dẫn bởi giá trị nội tại của nó. Họ mua chỉ vì niềm tin rằng trong tương lai, sẽ có người khác khao khát nó hơn và chấp nhận trả mức giá cao hơn.
Tất nhiên, giới ủng hộ kim loại quý có lý do để phản bác. Chuyên gia Frank Holmes từ U.S. Global Investors từng lập luận rằng vàng đã vượt xa hiệu suất của chỉ số S&P 500 với tỷ lệ 2:1 kể từ năm 2000. Những người bảo vệ vàng tin rằng sứ mệnh của nó không phải là "sinh sôi", mà là bảo vệ sức mua trong những thời kỳ khủng hoảng.
"Vàng sẽ chẳng làm gì ngoài việc nhìn bạn"
Sự khác biệt cốt lõi giữa tư duy tích trữ và đầu tư nằm ở chi phí cơ hội. Trả lời phỏng vấn trên CNBC năm 2009, Buffett khẳng định ông không bận tâm giá vàng sẽ đi về đâu trong 5 năm tới. Ông chỉ chắc chắn một điều rằng kim loại này sẽ chỉ nằm im và "nhìn" chủ nhân.
Vị tỷ phú đặt lên bàn cân giữa một khối vàng vô tri và những cỗ máy in tiền như Coca-Cola hay Wells Fargo. Ông ví von, sở hữu một con ngỗng liên tục đẻ trứng rõ ràng tốt hơn một con ngỗng chỉ ngồi im rồi tiêu tốn thêm phí bảo hiểm và lưu trữ.
Thú vị thay, sự khắt khe này lại không hoàn toàn áp dụng với bạc. Buffett từng rót vốn vào bạc vì đánh giá cao tính "lai" giữa kim loại quý và kim loại công nghiệp. Thực tế, với mức giá bạc thế giới hiện neo quanh mốc 76 USD/ounce và giá trong nước dao động trên dưới 75 - 77 triệu đồng/kg hiện tại, tính ứng dụng thực tiễn của bạc mang lại giá trị nội tại rõ ràng hơn hẳn dưới lăng kính của vị tỷ phú.
"Vàng là cách đặt cược vào nỗi sợ hãi"
Động lực nào đẩy giá kim loại quý lên cao? Theo Buffett, đó chính là sự hoang mang. Trên CNBC năm 2011, ông nhận định việc mua vàng về cơ bản là cách đặt cược vào nỗi sợ hãi của đám đông. Nếu thị trường hoảng loạn, nhà đầu tư kiếm được tiền; nhưng nếu bình ổn, họ sẽ thua lỗ.
Dù thừa nhận chiến lược này đôi khi phát huy tác dụng, Buffett vẫn cho rằng đặt cược vào tâm lý lo âu không phải là con đường kiến tạo tài sản bền vững.
Để minh họa, ông đưa ra một phép tính kinh điển. Toàn bộ lượng vàng trên thế giới khi đó trị giá khoảng 7.000 tỷ USD. Cùng số tiền đó, nhà đầu tư có thể mua trọn 1 tỷ mẫu đất nông nghiệp nước Mỹ, cộng thêm 7 tập đoàn dầu khí ExxonMobil, và vẫn dư ra 1.000 tỷ USD tiền mặt.
Giữa một khối vàng khổng lồ cao 20 mét không tự sinh ra đồng xu nào và những tài sản liên tục tạo ra ngô, bông, dầu mỏ, sự lựa chọn của Buffett luôn là vế thứ hai.

Những phát biểu của Buffett về vàng vẫn luôn rất đáng chú ý (Ảnh: AP).
Ngoại lệ hiếm hoi: Warren Buffett có đổi ý?
Sự kiên định của Buffett từng khiến thị trường ngỡ ngàng khi vào quý II/2020, Berkshire Hathaway chi 560 triệu USD mua 21 triệu cổ phiếu của công ty khai thác vàng Barrick Gold.
Nhiều người đồn đoán ông đã thay đổi góc nhìn. Tuy nhiên, giới phân tích nhanh chóng chỉ ra sự khác biệt. Việc rót vốn vào một doanh nghiệp khai thác vàng có bộ máy hoạt động, có dòng tiền, có lợi nhuận và trả cổ tức hoàn toàn khác với việc mua vàng vật chất để cất két. Hơn nữa, khoản đầu tư này rất nhỏ so với quy mô danh mục của Berkshire và diễn ra vô cùng chóng vánh. Tập đoàn đã thoái vốn chỉ sau 2 quý để chốt lời trong giai đoạn đại dịch.
Đến nay, triết lý của Warren Buffett vẫn vẹn nguyên giá trị. Vàng có thể là hầm trú ẩn mang lại sự an tâm tuyệt đối. Nhưng để xây dựng một nền tảng tài chính sinh sôi nảy nở, dòng tiền từ những "con ngỗng đẻ trứng" mới là chìa khóa thực sự.