Chuyển đổi số là yêu cầu tất yếu của y tế hiện đại
Trong bối cảnh y tế toàn cầu chịu nhiều áp lực từ già hóa dân số, gia tăng bệnh mạn tính và thiếu hụt nhân lực, công nghệ số đã trở thành yêu cầu tất yếu. Chuyển đổi số không chỉ là chuyển đổi từ hồ sơ giấy sang hồ sơ điện tử mà là quá trình tái thiết hệ thống y tế, lấy người bệnh làm trung tâm.
Thông tin được chia sẻ tại hội thảo quốc tế với chủ đề “Chuyển đổi số y tế và xây dựng bệnh viện thông minh: Kinh nghiệm quốc tế và triển khai tại Việt Nam” diễn ra tại Hà Nội ngày 18/6, do Hội Tin học Y tế Việt Nam phối hợp Báo Sức khỏe & Đời sống tổ chức.
Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức cho biết, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, ngành y tế nước ta vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn, thách thức trong công cuộc chuyển đổi số.
Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức phát biểu tại sự kiện (Ảnh: T.M).
Chẳng hạn như sự thiếu đồng đều trong đầu tư và triển khai chuyển đổi số giữa các cơ sở y tế, hạ tầng công nghệ thông tin của ngành vẫn còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Đặc biệt, vấn đề an toàn thông tin và bảo mật dữ liệu y tế vẫn là một thách thức lớn, nhất là trong bối cảnh các mô hình y tế số, bệnh viện thông minh và hồ sơ sức khỏe điện tử ngày càng được triển khai rộng rãi.
Thứ trưởng hy vọng nước ta sẽ rút ngắn được thời gian triển khai, đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi số và xây dựng thành công một nền y tế thông minh, hiện đại, phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.
án điện tử - "hệ thần kinh trung ương" của ngành y tế
Hồ sơ bệnh án điện tử là tiền đề để kết nối thông tin xuyên suốt từ cộng đồng đến bệnh viện, giúp bác sĩ tiếp cận dữ liệu bệnh sử kịp thời, từ đó đưa ra các quyết định điều trị chính xác.
Khi dữ liệu được số hóa và chuẩn hóa, nó trở thành "nhiên liệu" quý giá để ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), thúc đẩy y tế dự báo và quản trị hệ thống hiệu quả. Thay vì tư duy điều trị bị động khi bệnh đã chuyển nặng, hồ sơ bệnh án điện tử cho phép ngành y tế chủ động sàng lọc nguy cơ, quản lý bệnh mạn tính và can thiệp kịp thời trước khi xuất hiện các biến chứng nguy hiểm.
PGS.TS Trần Quý Tường, Chủ tịch Hội Tin học Y tế Việt Nam, cho biết, chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế đang được triển khai mạnh mẽ trên phạm vi cả nước. Hơn 1.200 bệnh viện bước đầu nghiên cứu, ứng dụng các giải pháp trí tuệ nhân tạo và công nghệ số trong hoạt động khám chữa bệnh, quản lý bệnh viện và hỗ trợ ra quyết định chuyên môn.
Đây là nền tảng quan trọng để từng bước hình thành mô hình bệnh viện thông minh, từ đó góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, tối ưu hóa quy trình vận hành, giảm tải cho đội ngũ y tế và mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người bệnh.
PGS.TS Trần Quý Tường, Chủ tịch Hội Tin học Y tế Việt Nam (Ảnh: T.M).
Theo PGS Tường, bệnh án giấy không chỉ tiêu tốn lượng lớn giấy in mà còn đòi hỏi chi phí đáng kể cho việc lưu trữ, bảo quản và quản lý hồ sơ. Nhiều bệnh viện lớn hiện phải dành hàng trăm, thậm chí hàng nghìn mét vuông kho lưu trữ bệnh án cùng nguồn nhân lực đáng kể để quản lý hồ sơ giấy theo quy định.
Khi chuyển sang môi trường số, các khoản chi phí này có thể được cắt giảm đáng kể. Bên cạnh đó, việc chia sẻ kết quả xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh giữa các cơ sở y tế cũng giúp hạn chế tình trạng thực hiện lại các kỹ thuật không cần thiết, từ đó tiết kiệm chi phí cho người bệnh, cơ sở y tế và quỹ Bảo hiểm y tế.
Một trong những giá trị chiến lược của hồ sơ bệnh án điện tử là tạo ra nguồn dữ liệu y tế có cấu trúc, chất lượng cao và được cập nhật liên tục. Đây chính là "nguyên liệu" để phát triển các ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong y tế.
Trong tương lai gần, AI có thể hỗ trợ bác sĩ đọc phim X-quang, CT, MRI; cảnh báo tương tác thuốc; dự báo nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim; phát hiện sớm nhiễm khuẩn huyết; hỗ trợ chẩn đoán và đưa ra các khuyến nghị điều trị dựa trên bằng chứng.
