Gần đây, điệu nhảy "flash step", hay còn gọi là "bước nhảy chớp mắt", bắt nguồn từ điệu múa truyền thống Huagudeng, đã trở thành hiện tượng lan truyền trên các nền tảng video ngắn, thu hút đông đảo cư dân mạng bắt chước.
Theo CCTV, một bệnh viện tại Trung Quốc gần đây tiếp nhận nhiều bệnh nhân bị chấn thương đầu gối sau khi bắt chước điệu nhảy đang gây sốt trên mạng xã hội. Điểm đặc biệt của điệu nhảy này là những động tác né người nhanh sang hai bên, vốn bắt nguồn từ một trích đoạn giáo trình múa dân gian của Học viện Múa Bắc Kinh từ thập niên 1990.
Video ghi lại phần thị phạm của hai giảng viên kỳ cựu Triệu Thiết Xuân và Minh Văn Quân, giới thiệu ba kỹ thuật có tên gọi độc đáo: "bước nhảy chớp mắt", "lãng tử đá cầu" và "gấu đen rung lông".
(Ảnh chụp từ video)
Những động tác có phần hài hước trong video nhanh chóng tạo nên cơn sốt bắt chước trên diện rộng. Nhiều nhân vật nổi tiếng như ca sĩ Trương Nghệ Hưng, diễn viên Lý Nhất Đồng và chuyên gia thể hình người Đức Pamela Reif cũng tham gia trào lưu này.
Trong đó, "bước nhảy chớp mắt" và "lãng tử đá cầu" thuộc điệu múa Hoa Cổ Đăng của tỉnh An Huy, còn "gấu đen rung lông" có nguồn gốc từ điệu múa Dương Ca của tỉnh Sơn Đông. Cả hai đều thuộc nhóm di sản văn hóa phi vật thể của Trung Quốc.
Tuy nhiên, nhiều người đã bị đau đầu gối, sưng tấy và hạn chế vận động sau khi tập luyện một cách mù quáng, và sau khi đi khám, họ được chẩn đoán bị bong gân dây chằng chéo, rách một phần, hoặc thậm chí đứt dây chằng gối.
Tại sao những động tác nhảy tưởng chừng nhẹ nhàng này lại thường xuyên gây ra chấn thương đầu gối nghiêm trọng?
Tiến sĩ, bác sĩ Sun Yuting (chuyên gia phục hồi chức năng tại Khoa Phục hồi chức năng và Vật lý trị liệu của Bệnh viện Không quân Bộ Tư lệnh Chiến khu phía Đông, Trung Quốc), cảnh báo bước nhảy chớp mắt tiềm ẩn những rủi ro đối với người bình thường và không nên bắt chước một cách mù quáng.
Dây chằng chéo trước và sau là những cấu trúc quan trọng giúp duy trì sự ổn định của khớp gối, trong đó dây chằng chéo trước dễ bị tổn thương nhất. Nó có nguồn cung cấp máu kém và hầu như không có khả năng tự phục hồi. Một khi bị đứt, nó có thể dẫn đến tình trạng mất ổn định khớp gối lâu dài, mòn sụn chêm thứ phát, viêm khớp sớm, và trong trường hợp nghiêm trọng, cần phải phẫu thuật tái tạo. Tóm lại, các dây chằng chéo là "dây an toàn cốt lõi" của khớp gối; tổn thương chúng ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự ổn định của toàn bộ khớp gối.
Các vũ công chuyên nghiệp dựa vào khả năng kiểm soát chính xác phần thân, hông và chân để duy trì sự ổn định và cân bằng của trọng tâm, cho phép kiểm soát lực tác động lên đầu gối. Tuy nhiên, người bình thường khi bắt chước kỹ thuật này có thể dẫn đến chấn thương dây chằng không do va chạm. Nguyên nhân chính của chấn thương này gồm ba phần: Thứ nhất, khóa cả hai chân và xoay mạnh phần thân trên, trong khi cẳng chân cố định và thân trên xoay mạnh, tạo ra lực cắt cực lớn lên khớp gối, trực tiếp kéo và làm rách dây chằng chéo trước. Thứ hai, sự dịch chuyển đột ngột của trọng tâm và hiện tượng gối vẹo vào trong (valgus), nơi sức mạnh yếu của chi dưới không thể làm giảm tác động, khiến dây chằng phải chịu một lực gấp nhiều lần trọng lượng cơ thể. Thứ ba, bắt đầu từ con số không, học nhanh và lặp lại với tần suất cao, thiếu khởi động và nền tảng chuyển động đúng cách, dẫn đến việc xoay vặn và căng thẳng lặp đi lặp lại lên dây chằng, cuối cùng vượt quá giới hạn chịu đựng và chấn thương xảy ra.
(Ảnh chụp từ video)
Tiến sĩ Sun Yuting liệt kê những động tác sai có nguy cơ cao mà người tập cần tự kiểm tra: Hoàn toàn bất động cả hai chân trong khi chỉ xoay eo và thân để hoàn thành động tác lắc lư; đầu gối gập vào trong và lắc lư từ bên này sang bên kia trong khi lắc lư, không hướng cùng chiều với các ngón chân; tập luyện nhanh và lặp đi lặp lại mà không khởi động hoặc nghỉ ngơi; thân người cứng đờ và phần bụng lỏng lẻo, hoàn toàn dựa vào sự bù trừ của đầu gối để tạo lực. Nếu gặp bất kỳ tình huống nào nêu trên, nên dừng tập luyện ngay lập tức và điều chỉnh kiểu động tác.
Lời khuyên dành cho người đam mê "bước nhảy chớp mắt"
Đối với những người đam mê muốn thử bài tập này, Tiến sĩ Sun đưa ra 5 lời khuyên khoa học để phòng ngừa. Thứ nhất, tránh "khóa ngón chân và vặn người". Dồn trọng lượng theo chiều ngang, để bàn chân chuyển động theo và sử dụng toàn bộ cơ thể một cách phối hợp, dựa vào cơ bụng và hông để giảm lực cắt lên đầu gối. Thứ hai, khởi động kỹ lưỡng. Kích hoạt các cơ chi dưới trong 5 đến 10 phút trước khi tập luyện để giúp các cơ chia sẻ tải trọng lên khớp gối. Thứ ba, tăng cường cơ bắp bằng cách thường xuyên tập squat tĩnh và cầu mông để tăng cường cơ tứ đầu và cơ mông giữa. Thứ tư, tiến bộ dần dần. Người mới bắt đầu nên chia nhỏ các động tác một cách chậm rãi, giới hạn mỗi buổi tập không quá 10 phút. Dừng lại ngay lập tức nếu bạn cảm thấy đau nhức hoặc khó chịu ở đầu gối. Cuối cùng, tập luyện trong khả năng của mình. Đừng cố gắng hoàn thành toàn bộ chuỗi động tác một cách nhanh chóng; hãy dừng tập luyện ngay lập tức nếu bạn cảm thấy không khỏe. Sơ đồ kèm theo minh họa cách chia nhỏ động tác chậm rãi cho người mới bắt đầu, nhắc nhở bạn kiểm soát thời gian tập luyện và dừng lại ngay lập tức nếu cảm thấy không khỏe.
Bác sĩ Sun đặc biệt nhắc nhở mọi người rằng nếu xảy ra bất kỳ tình huống nào sau đây sau khi tập thể dục, bạn cần hết sức cảnh giác, ngừng tập thể dục ngay lập tức và tìm kiếm sự chăm sóc y tế: Nghe hoặc cảm thấy tiếng "rắc" hoặc "lách cách" bên trong đầu gối ngay sau khi bị thương; sưng tấy đáng kể ở đầu gối (tràn dịch khớp) trong vòng 6 giờ sau khi bị thương; cảm thấy yếu hoặc không ổn định ở đầu gối, hoặc không thể chịu được trọng lượng cơ thể.
Nếu nghi ngờ bị tổn thương dây chằng, không được xoa bóp, chườm nóng hoặc sử dụng bất kỳ loại thuốc nào giúp tăng cường lưu thông máu. Điều này có thể làm trầm trọng thêm tình trạng chảy máu và sưng tấy. Nguyên tắc đúng đắn trong điều trị cấp tính là bảo vệ, nghỉ ngơi, chườm đá, băng ép và nâng cao chi bị ảnh hưởng, đồng thời tìm kiếm sự chăm sóc y tế chuyên nghiệp tại bệnh viện càng sớm càng tốt.
(Nguồn: CCTV, SCMP, Ifeng)
