Cấp tốc đưa thuốc trị sốt rét từ Hà Nội vào Nam cứu người
Ngày 10/8, TS.BS Hồ Đặng Trung Nghĩa, Trưởng khoa Nhiễm Việt - Anh, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP HCM, cho biết bệnh nhân làm việc tại Nigeria về Việt Nam vào tháng 7. Ba ngày trước khi lên máy bay về nước, người bệnh bắt đầu sốt, lạnh run, vã mồ hôi nhưng không khám và điều trị tại châu Phi.
Sau khi máy bay hạ cánh, anh đến một phòng khám tư xét nghiệm máu, phát hiện ký sinh trùng sốt rét trong máu. Xét nghiệm lần nữa ở một bệnh viện đa khoa tiếp tục xác định nhiễm ký sinh trùng sốt rét, đồng thời xuất hiện vàng da. Bác sĩ chẩn đoán sốt rét ác tính và chuyển người bệnh đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới ngày 23/7.
Khi tiếp nhận bệnh nhân, các bác sĩ nhận định cần nhanh chóng sử dụng Artesunate. Tuy nhiên, nguồn thuốc này tại khu vực phía Nam đã cạn. Trước tình trạng mỗi giờ trôi qua đều có thể làm tăng nguy cơ tử vong của người bệnh, lãnh đạo bệnh viện và Khoa Dược liên hệ các cơ sở y tế trên cả nước để tìm nguồn thuốc.
Bệnh viện Bạch Mai là một trong những nơi còn thuốc và đồng ý hỗ trợ chuyển vào TP HCM. Các thủ tục được khẩn trương hoàn tất, đồng thời bệnh viện tìm phương án vận chuyển nhanh nhất. Thuốc được nhận tại Bệnh viện Bạch Mai, đưa ra sân bay Nội Bài và gửi theo chuyến bay khởi hành lúc 19h cùng ngày.
Khoảng 21h15, máy bay hạ cánh tại sân bay Tân Sơn Nhất. Nhân viên Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới đã chờ sẵn để tiếp nhận, sau đó đưa thuốc về bệnh viện. Hơn 22h, thuốc được chuyển đến Khoa Nhiễm Việt - Anh và sử dụng cho bệnh nhân.
"Từ thời điểm bệnh nhân nhập viện đến khi được tiếp cận Artesunate chỉ khoảng 5 giờ", bác sĩ cho biết. Sau điều trị tích cực và theo dõi sát, bệnh nhân hiện sức khỏe ổn định, đáp ứng điều trị tốt và được cứu sống.
Quá trình đưa thuốc từ Hà Nội vào TP HCM có sự phối hợp của nhiều cá nhân và đơn vị, từ Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới đến nhân viên vận chuyển và tổ bay. Thuốc vượt quãng đường hơn 1.700 km trong vài giờ để kịp đến bệnh viện.
Nhân viên Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới nhận thuốc từ sân bay Tân Sơn Nhất để chuyển về ngay trong đêm. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
TP HCM đã loại trừ bệnh sốt rét từ năm 2020 và là một trong 46 tỉnh, thành được công nhận loại trừ sốt rét tính đến năm 2023. Những năm qua, thành phố chủ yếu tiếp nhận một số ca ca ngoại lai, như người đi làm việc ở châu Phi, đi vùng lưu hành sốt rét rồi trở về, không có tử vong hay dịch tại địa bàn. Do đó, nhu cầu sử dụng Artesunate tại thành phố không thường xuyên, nguồn dự trữ cũng được duy trì ở mức phù hợp với nhu cầu điều trị.
Việt Nam đã giảm mạnh số ca sốt rét trong nhiều năm qua và đang hướng tới mục tiêu loại trừ bệnh vào năm 2030. Cả nước hiện còn dưới 500 ca mỗi năm, chủ yếu tại một số địa bàn còn lưu hành sốt rét và ở những người đi rừng, ngủ rẫy, di biến động dân cư hoặc trở về từ các quốc gia có sốt rét.
Sốt rét lây chủ yếu qua muỗi Anopheles mang ký sinh trùng đốt người. Triệu chứng thường gặp là sốt, rét run, sau đó nóng sốt và vã mồ hôi; người bệnh có thể đau đầu, mệt mỏi, buồn nôn. Riêng sốt rét do Plasmodium falciparum có nguy cơ diễn tiến thành sốt rét ác tính, gây rối loạn ý thức, co giật, suy hô hấp, suy thận, vàng da hoặc thiếu máu nặng nếu không được điều trị kịp thời.
Người từng đến hoặc làm việc tại vùng lưu hành sốt rét, khi trở về Việt Nam nếu xuất hiện sốt, rét run, vã mồ hôi hoặc các triệu chứng bất thường nên đến cơ sở y tế và thông báo rõ tiền sử đi vùng dịch để được xét nghiệm máu tìm ký sinh trùng, kể cả khi đã rời vùng dịch một thời gian. Việc phát hiện và điều trị sớm có ý nghĩa quan trọng, bởi sốt rét ác tính có thể diễn tiến nhanh, gây tổn thương nhiều cơ quan và đe dọa tính mạng.
Lê Phương
