Ngày 30/9, Bệnh viện Chợ Rẫy (TPHCM) cho biết, vừa qua các bác sĩ của đơn vị đã điều trị thành công một trường hợp mắc bệnh tích protein phế nang (Pulmonary Alveolar Proteinosis - PAP).
Ho kéo dài, rửa phổi vẫn không hiệu quả
Khoảng 6 tháng trước khi nhập viện, ông A. (60 tuổi, ngụ tỉnh Kon Tum cũ) bắt đầu xuất hiện những cơn ho kéo dài và triệu chứng khó thở tăng dần khi gắng sức. Khi được chẩn đoán mắc bệnh tích protein phế nang, bệnh nhân đã được rửa phổi 2 lần (mỗi lần một bên phổi) nhưng các triệu chứng và hình ảnh tổn thương phổi gần như không cải thiện.
Tháng 12/2025, người đàn ông đến khám tại Bệnh viện Chợ Rẫy và được phát hiện không phải là trường hợp bệnh lý thông thường. BSCK2 Đặng Vũ Thông, Trưởng khoa Nội phổi của Bệnh viện Chợ Rẫy, phân tích, đối với bệnh tích protein phế nang, rửa phổi thường mang lại hiệu quả điều trị tốt.
Bác sĩ Bệnh viện Chợ Rẫy theo dõi hình ảnh chụp chiếu của bệnh nhân (Ảnh: Bệnh viện cung cấp).
Tuy nhiên, dù đã được điều trị theo phác đồ chuẩn nhưng những cơn ho kéo dài và triệu chứng khó thở ở bệnh nhân vẫn tiếp tục tái phát. Đồng thời, ê-kíp bác sĩ còn ghi nhận bệnh nhân có ngón tay dùi trống và ở 2 phổi có ran nổ rải rác - những dấu hiệu gợi ý của bệnh phổi mạn tính kéo dài.
Lúc này, ê-kíp điều trị đã tiến hành hội chẩn giữa khoa Nội phổi và khoa Gây mê Hồi sức, nhằm xây dựng phác đồ điều trị tối ưu cho người bệnh. Sau khi đánh giá toàn diện, các bác sĩ quyết định triển khai kỹ thuật chuyên sâu rửa toàn bộ 2 phổi trong cùng một lần can thiệp.
Quá trình can thiệp kéo dài khoảng 3 giờ diễn ra thuận lợi. Đáng chú ý, kết quả xét nghiệm dịch rửa phế quản, phế nang cho thấy sự hiện diện của Mycobacterium interjectum - một loại vi khuẩn Mycobacterium không lao rất hiếm gặp ở bệnh tích protein phế nang.
Sự phát hiện này đã giúp ê-kíp xác định hướng điều trị khác. Thay vì chỉ tập trung áp dụng kỹ thuật rửa phổi, các bác sĩ quyết định điều trị trực tiếp tác nhân nghi ngờ gây bệnh, bằng phác đồ kháng sinh chuyên biệt trong thời gian 6 tháng.
Kết quả theo dõi sau đó cho thấy các tổn thương phổi trên hình ảnh học giảm đáng kể, triệu chứng bất thường về hô hấp gần như biến mất và khả năng gắng sức của bệnh nhân phục hồi, không còn ghi nhận tình trạng tái phát.
Căn bệnh 1 triệu người chỉ có vài ca mắc phải
Theo BS Thông, bệnh tích protein phế nang là bệnh hiếm gặp về phổi, với tỷ lệ mắc chỉ 0,6-7 ca/1 triệu dân. Tại Bệnh viện Chợ Rẫy, đây là bệnh nhân thứ 5 mắc PAP được phát hiện, nhưng là trường hợp đầu tiên mắc bệnh do nhiễm vi khuẩn lao không điển hình.
Bệnh tích protein phế nang xảy ra khi các chất giàu protein và lipid tích tụ trong phế nang, làm cản trở quá trình trao đổi oxy, khiến người bệnh xuất hiện tình trạng ho kéo dài, khó thở, giảm khả năng gắng sức và có thể gây suy hô hấp nếu không được điều trị kịp thời.
Bác sĩ thăm khám cho người đàn ông mắc bệnh tích protein phế nang sau thời gian điều trị bằng phác đồ chuyên biệt (Ảnh: Bệnh viện cung cấp).
Bên cạnh thể tự miễn thường gặp, bệnh này còn có thể gặp ở những trường hợp bị bệnh lý huyết học, suy giảm miễn dịch, phơi nhiễm nghề nghiệp hoặc các tác nhân nhiễm trùng hiếm gặp.
Hiện nay, rửa phổi toàn bộ vẫn được xem là phương pháp điều trị tiêu chuẩn đối với các trường hợp bệnh có triệu chứng. Nhưng ở một số trường hợp, đặc biệt là các bệnh nhân thứ phát, việc tìm kiếm và điều trị nguyên nhân nền mới là yếu tố quyết định hiệu quả lâu dài và phòng ngừa tái phát.
Bác sĩ Thông nhấn mạnh, việc điều trị thành công cho người bệnh không chỉ đơn giản ở việc kiểm soát một bệnh lý hiếm gặp, mà quan trọng nhất là xác định được nguyên nhân, qua đó xây dựng chiến lược phối hợp đa chuyên khoa và ứng dụng các kỹ thuật can thiệp chuyên sâu phù hợp, bền vững cho người bệnh.
