Tiêm kích F-16 Ukraine rơi khi đánh chặn mục tiêu Nga
"Một tiêm kích F-16 bị mất liên lạc ở tiền tuyến vào ngày 29/7, khi đang thực hiện nhiệm vụ đánh chặn mục tiêu đường không của đối phương. Dữ liệu sơ bộ cho thấy đã xuất hiện tình huống khẩn nguy trên không, buộc phi công phóng ghế thoát hiểm", Bộ tư lệnh không quân Ukraine cho biết.
Giới chức Ukraine thêm rằng phi công đã được sơ tán an toàn và đưa đến cơ sở y tế để kiểm tra sức khỏe. "Các chuyên gia và nhân viên hành pháp đã có mặt tại hiện trường máy bay rơi, không có thương vong hay thiệt hại dưới mặt đất. Nguyên nhân dẫn tới sự việc đang được làm rõ", thông báo có đoạn.
Tiêm kích F-16 Ukraine bay trong ảnh công bố tháng 8/2024. Ảnh: BQP Ukraine
Thông tin chi tiết về khu vực tác chiến và mục tiêu cụ thể của chiếc F-16 không được tiết lộ.
Bộ Quốc phòng Nga chưa bình luận về thông tin.
Đan Mạch, Hà Lan, Na Uy và Bỉ năm 2023 cam kết viện trợ tổng cộng 85 tiêm kích F-16 do Mỹ sản xuất cho Ukraine, những chiếc đầu tiên được bàn giao vào tháng 8/2024. Loại tiêm kích này thường được Ukraine sử dụng trong nhiệm vụ phòng không, chuyên đánh chặn máy bay không người lái (UAV) và tên lửa hành trình.
Ukraine đã mất 5 tiêm kích F-16 trong tình huống chiến đấu kể từ khi bắt đầu vận hành dòng phi cơ này hồi tháng 8/2024. Trong những sự việc xảy ra trước ngày 29/7, ba chiếc rơi khi đánh chặn UAV và tên lửa hành trình Nga, một máy bay bị phòng không Nga bắn hạ.
Quân đội Nga cũng nhiều lần tập kích bằng UAV tự sát và tên lửa nhằm vào những căn cứ đóng quân của phi đội F-16 Ukraine. Bộ tư lệnh không quân Ukraine nhiều lần ngầm thừa nhận những địa điểm này trúng đòn tập kích, song từ chối tiết lộ thiệt hại.
Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine hồi tuần trước tuyên bố tiêm kích F-16 Ukraine đã lần đầu bắn hạ phi cơ có người lái của Nga, dường như đề cập vụ 3 chiến đấu cơ F-16 và một tổ hợp Patriot hiệp đồng phục kích một chiếc Su-35S hồi đầu tháng 7.
Reuters hồi tháng 3 dẫn lời các nguồn tin giấu tên tiết lộ phi đội F-16 Ukraine đã gặp tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng tên lửa đối không trong giai đoạn tháng 11-12/2025. Vào thời điểm nguồn cung bị gián đoạn, toàn bộ lực lượng F-16 Ukraine chỉ còn một vài tên lửa đối không tầm ngắn AIM-9 Sidewinder.
Các phi công Ukraine khi đó cũng phải thử dùng lại tên lửa "phóng xịt", không hoạt động trong những lần đánh chặn trước, với hy vọng chúng sẽ khai hỏa thành công sau khi được bảo dưỡng.
Tình trạng thiếu tên lửa cũng buộc phi công F-16 Ukraine dùng pháo nòng xoay 20 mm để hạ máy bay không người lái (UAV) của Nga ở tầm gần và làm nhiệm vụ ban ngày. Giới chuyên gia phương Tây đánh giá giải pháp này là lãng phí máy bay và đe dọa tính mạng phi công, vì tiêm kích có nguy cơ hư hại bởi mảnh văng từ UAV phát nổ hoặc bị phòng không mặt đất bắn nhầm.
Thanh Tâm (Theo Kyiv Post, Kyiv Independent, Reuters)
